Öğrenci Velilerine Yönelik Teknolojiye Karşı Direnç Ölçeği

Özet

Öğrenci Velilerine Yönelik Teknolojiye Karşı Direnç Ölçeği (OVTKDÖ), Özdemir ve Celayir tarafından 2020 yılında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, öğrenci velilerinin eğitim süreçlerinde ve günlük yaşamlarında karşılaştıkları teknolojik araçlara yönelik gösterdikleri direnç düzeylerini ve bu direncin altında yatan psikolojik faktörleri belirlemektir. Ölçek, ebeveynlerin teknolojiyi algılama biçimlerini, teknolojik sistemlerin karmaşıklığına, algılanan faydasızlığına ve kullanımındaki zorluklara dair inançlarını Likert tipi bir derecelendirme ile ölçmektedir. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin yapı geçerliğini Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile kanıtlamış ve yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Ölçek, toplamda 25 maddeden oluşmakta olup, eğitim araştırmacıları ve psikologlar için veli katılımını ve teknoloji entegrasyonunu engelleyen faktörleri anlamada kritik bir araç sunmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, velilerin dijital dönüşüm süreçlerine adaptasyonunu desteklemek amacıyla atılacak eğitimsel adımların belirlenmesine yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci velisi, teknolojiye karşı direnç, psikometrik araç, ölçek geliştirme, dijital okuryazarlık, eğitim teknolojileri, Cronbach Alpha.

Yazarlar

Özdemir, O., ve Celayir, E.

Amaç

Öğrenci Velilerine Yönelik Teknolojiye Karşı Direnç Ölçeği, öğrenci velilerinin teknolojik araç ve uygulamalara karşı geliştirdikleri direnç seviyesini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle eğitim süreçlerinde kullanılan dijital platformlar ve iletişim araçları bağlamında velilerin teknolojiye yönelik tutumlarını, endişelerini ve isteksizliklerini tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Bu ölçek, eğitim kurumlarının ve öğretmenlerin, velilerin teknoloji kullanımına yönelik engelleri anlayarak, daha etkili dijital entegrasyon stratejileri geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Elde edilen veriler, velilere yönelik teknoloji eğitimlerinin ve destek programlarının içeriğini belirlemede temel teşkil etmektedir.

Yapı (Construct)

Ölçek, psikolojide ve inovasyon yayılımında önemli bir kavram olan teknolojiye karşı direnç yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle dört temel bileşen etrafında şekillenir:

• Algılanan Karmaşıklık: Velinin teknolojik araçların kullanımının zor veya kafa karıştırıcı olduğuna dair inancı. (Örnek madde: Teknolojik aletlerin kullanımı benim için zordur.)
• Algılanan Risk/Güvensizlik: Teknolojik aletlerin çabuk bozulacağı veya veri güvenliğini tehdit edeceği yönündeki endişeler. (Örnek madde: Teknolojik aletlerin çabuk bozulduğunu düşünüyorum.)
• Algılanan Faydasızlık: Teknolojinin mevcut yöntemlere kıyasla herhangi bir avantaj sağlamadığına dair inanç.
• Duygusal Direnç: Teknolojiyi kullanmaya yönelik genel isteksizlik, kaygı veya olumsuz duygular.

Ölçek, bu boyutlar üzerinden velilerin teknolojiye adaptasyon süreçlerini engelleyen bilişsel ve duygusal bariyerleri nicel olarak değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik yapısının örneklem verileriyle uyumlu olduğunu göstermiştir. Elde edilen uyum indeksleri (Fit Indices) kabul edilebilir ve iyi uyum sınırları içerisindedir:

• Ki-Kare değeri (χ²): 471,237
• İyilik Uyum İndeksi (GFI): 0,90
• Düzeltilmiş İyilik Uyum İndeksi (AGFI): 0,86
• Karşılaştırmalı Uyum İndeksi (CFI): 0,90
• Yaklaşık Hataların Ortalama Karekökü (RMSEA): 0,05
• Kök Ortalama Kare Artığı (RMR): 0,08

Bu değerler, ölçeğin teknolojiye karşı direnç yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü ve faktör yapısının doğrulandığını bilimsel olarak desteklemektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen Cronbach Alpha değeri 0,85 olarak bulunmuştur.

Genel kabul görmüş psikometrik standartlara göre, 0,70 üzerindeki Alpha değerleri ölçeğin maddeleri arasında yüksek düzeyde iç tutarlılık olduğunu gösterir. 0,85 değeri, Öğrenci Velilerine Yönelik Teknolojiye Karşı Direnç Ölçeği’nin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu ve farklı maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapısal modelin veriyle ne kadar iyi örtüştüğünü belirlemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçek geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan, önceden belirlenmiş bir faktör modelinin test edilmesini sağlayan istatistiksel bir tekniktir.

Analiz sonucunda elde edilen uyum indeksleri (GFI, CFI > 0.90 ve RMSEA < 0.08) modelin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermiştir. Bu durum, 25 maddelik ölçeğin, teknolojiye karşı direnci temsil eden belirlenen alt boyutları başarılı bir şekilde temsil ettiğini doğrulamaktadır.

Ölçek Yapısı

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek)

Format: Yazılı Anket Tipi

Kullanılabilir Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenci Velileri (Ebeveynler)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Çocukları okul çağında olan ebeveynler)

Popülasyon Detayları: İlkokul, ortaokul veya lise düzeyinde öğrenim gören çocukların ebeveynleri.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır:

• 1 = Kesinlikle Katılmıyorum
• 2 = Katılmıyorum
• 3 = Kararsızım
• 4 = Katılıyorum
• 5 = Kesinlikle Katılıyorum

Anahtar Kelimeler

Teknoloji direnci, ebeveyn tutumları, psikometrik geçerlik, güvenilirlik, eğitim teknolojileri, Likert ölçeği, veli katılımı, eğitim araştırması.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Emine Celayir)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve genellikle akademik araştırma amaçlı kullanımlar için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için özel izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazarın iletişim bilgileri yukarıda verilmiştir.

Makalenin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogrenci-velilerine-yonelik-teknolojiye-karsi-direnc-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Özdemir, O., ve Celayir, E. (2020). Öğrenci Velilerine Yönelik Teknolojiye Karşı Direnç Ölçeği. Trakya Eğitim Dergisi, 10(3), 614-631.

Makalenin çevrimiçi DOI adresi: https://doi.org/10.24315/tred.551325

Dergipark üzerinden tam metin erişimi: dergipark.org.tr

Öğrenci Velilerine Yönelik Teknolojiye Karşı Direnç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplam 25 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda örnek maddeler sunulmuştur:

1. Teknolojik aletlerin çabuk bozulduğunu düşünüyorum.
2. Teknolojik aletlerin kullanımı benim için zordur.