Değişime Direnç Ölçeği

Özet

Değişime Direnç Ölçeği, bireylerin örgütsel veya kişisel değişimlere karşı gösterdikleri psikolojik ve davranışsal direnç eğilimlerini ölçmek amacıyla Türk kültürüne uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinal yapının Türk örnekleminde geçerliliğini ve güvenilirliğini sınamak üzere Çalışkan (2019) tarafından geliştirilmiştir. Ölçek, değişimin getirdiği potansiyel zorluklara, strese ve bu değişimi engelleme çabalarına odaklanarak bireysel değişime direnç düzeyini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Değişime direnç, psikolojik ölçüm, uyarlama çalışması, örgütsel davranış, Likert tipi ölçek, güvenilirlik, geçerlilik.

Yazarlar

Abdullah ÇALIŞKAN

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin değişime karşı gösterdikleri tutumları, inançları ve davranışsal eğilimleri sistematik bir şekilde ölçmek ve değerlendirmektir. Uyarlama çalışması, uluslararası alanda kullanılan bir değişime direnç aracının Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sağlamak, böylece Türkiye’deki akademik araştırmacılara ve uygulayıcılara güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktır.

Yapı

Ölçek, değişime karşı gösterilen direnci ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bilişsel (değişimin faydasızlığına inanma), duygusal (değişimin yarattığı kaygı ve stres) ve davranışsal (değişimi engelleme çabaları) bileşenleri içeren çok boyutlu bir psikolojik eğilim olarak kavramsallaştırılır. Bireyin değişim karşısında hissettiği tehdit algısı ve kontrol kaybı, bu direncin temelini oluşturmaktadır.

Geçerlik

Değişime Direnç Ölçeğinin yapısal geçerliliğinin incelenmesi amacıyla iki farklı örneklem grubundan elde edilen veriler kullanılmıştır. Yapısal geçerliliği test etmek için hem Keşfedici Faktör Analizi (KFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan faktör yapısının Türk örnekleminde de tutarlı olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliğini (iç tutarlılığını) belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Hem ölçeğin bütününün hem de alt boyutlarının iç tutarlılıkları, kullanılan her iki örneklem grubu için ayrı ayrı raporlanmıştır. Elde edilen güvenilirlik katsayıları, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla ölçüm sonuçlarının güvenilir olduğunu göstermiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısını incelemek için kullanılan yöntemler şunlardır:

• Keşfedici Faktör Analizi (KFA): Bu analiz, ölçeğin Türkiye’deki örneklemde doğal olarak hangi boyutlara ayrıldığını keşfetmek ve madde-faktör yüklerini incelemek için kullanılmıştır.
• Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA): KFA sonucunda elde edilen veya orijinal ölçekte varsayılan faktör yapısının, ikinci bir örneklem grubu üzerinde ne kadar iyi uyum sağladığını test etmek amacıyla kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin iyi bir uyuma sahip olduğunu desteklemiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Derecelendirme: 5’li Likert tipi derecelendirme (1-Hiç katılmıyorum, 5-Tamamen katılıyorum).

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Özellikle örgütsel bağlamda değişim deneyimleyen bireyler).

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle çalışan veya üniversite öğrencisi yetişkin popülasyonu).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmada iki farklı örneklem grubu kullanılmıştır (detaylı bilgi için referans makaleye bakınız).

Test Metodolojisi: Uygulama, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldıklarını 5 dereceli bir skalada işaretlemeleri şeklinde gerçekleştirilir.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel değişim, psikometri, iç tutarlılık, Cronbach Alfa, faktör yapısı, adaptasyon, çalışan tutumları.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Uyarlama Çalışması)

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlarla kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçek Kaynağı (PDF): Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

• degisime-direnc-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Çalışkan, A. (2019). Değişime direnç: Bir uyarlama çalışması. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(2), 237-252.
• Makalenin orijinal linki: iibfdergi.sdu.edu.tr

Değişime Direnç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Değişimin işimi zorlaştıracağına inanıyorum.
Değişim beni strese sokar.
Değişimin gerçekleşmesini önlemek için yollar ararım.