Matematiğe Direnç Ölçeği (Mathematical Resilience Scale)

Özet

Bu akademik giriş, Matematiğe Direnç Ölçeği’nin (Mathematical Resilience Scale) Türk kültürüne uyarlama çalışmasını detaylandırmaktadır. Ölçek, bireylerin matematik öğrenimi sırasında karşılaştıkları zorluklara karşı gösterdikleri olumlu tutum ve dayanıklılığı ölçmek için tasarlanmıştır. Nejla Gürefe ve Veli Akçakın tarafından 2018 yılında gerçekleştirilen bu çalışma, ölçeğin Türk öğrenciler üzerindeki geçerlik ve güvenirlik analizlerini sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, uluslararası alanda kabul görmüş matematiksel direnç yapısını, Türk eğitim sistemi bağlamında güvenilir bir şekilde kullanıma sunmaktır.

Uyarlama sürecinde elde edilen psikometrik bulgular, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısını koruduğunu göstermiş, böylece Türkiye’deki araştırmacılar için matematiksel tutum ve performans arasındaki ilişkiyi incelemede güçlü bir araç sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel Direnç, Matematik Eğitimi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Güvenirlik, Geçerlik, Tutum Ölçeği.

Yazarlar

Nejla Gürefe, Veli Akçakın.

[quads id=5]

Amaç

Matematiğe Direnç Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin matematiksel zorluklar karşısında gösterdikleri psikolojik dayanıklılık düzeylerini belirlemektir. Bu matematiksel direnç, öğrencilerin başarısızlık korkusunu yönetme, zorlu görevlere devam etme ve matematiğe karşı olumlu bir bakış açısı sürdürme yeteneklerini kapsar. Ölçek, öğrencilerin matematiksel öğrenme süreçlerinde karşılaştıkları engelleri aşma kapasitelerini değerlendirmeye odaklanır.

Türk uyarlamasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında korunduğunu doğrulamak ve geçerli, güvenilir bir ölçme aracı sağlamaktır. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin matematiksel kaygılarını azaltmaya yönelik etkili müdahale programları tasarlamalarına yardımcı olmak için kritik öneme sahiptir.

Yapı

Matematiğe Direnç Ölçeği, psikolojideki direnç (resilience) kavramının matematik öğrenimine özgü bir uygulamasıdır. Bu yapı, öğrencilerin zorluklarla başa çıkma stratejilerini ve matematiksel yeteneklerine olan inançlarını yansıtır. Ölçek, genellikle öğrencilerin matematiksel öz yeterliklerini, matematiğe verdikleri değeri ve zorluklar karşısında gösterdikleri azmi ölçen alt boyutlardan oluşmaktadır.

Yapısal olarak, ölçek maddeleri öğrencilerin matematiksel başarısızlıkları bir öğrenme fırsatı olarak görme eğilimlerini, risk alma istekliliklerini ve öğretmen veya akran desteğine olan bağımlılıklarını değerlendirir. Yüksek matematiksel dirence sahip bireyler, zor görevleri kabul etme ve çözüm yolları arama konusunda daha isteklidirler.

Geçerlik

Gürefe ve Akçakın (2018) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin orijinal çok faktörlü yapısının Türkçe formda da kabul edilebilir uyum indeksleri ile korunduğunu göstermiştir. Bu durum, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı matematiksel direnç yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Ayrıca, ölçeğin ayırt edici ve eş zamanlı geçerlik çalışmaları da yapılmış olup, matematik başarısı veya matematik kaygısı gibi ilgili yapılarla beklenen yön ve büyüklükte ilişkiler gösterdiği bildirilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin Türk popülasyonunda geçerli bir araç olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.

Güvenirlik

Türkçe Matematiğe Direnç Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Uyarlama çalışmasında elde edilen bu katsayılar, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde tutarlı olduğunu ve farklı denek grupları arasında kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı ölçmekte başarılı olduğunu ve ölçek formunun güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının en önemli aşamalarından biri olan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak için kullanılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin orijinal yapısında bulunan faktörlerin Türkçe versiyonda da geçerli olduğunu teyit etmiştir. Faktör yükleri, maddelerin ilgili oldukları alt boyutları yeterince temsil ettiğini ve istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe, (Orijinal: İngilizce)

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise Öğrencileri

Popülasyon Detayları: Gurefe ve Akcakin (2018) çalışması, belirli bir eğitim düzeyindeki Türk öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama metodolojisi kullanılarak bireylerin matematiksel direnç düzeyleri değerlendirilir. Derecelendirme formatı, katılımcıların maddelere ne ölçüde katılıp katılmadığını belirtmelerine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Ölçek, Eğitim Psikolojisi, Matematiğe Karşı Tutum, Dayanıklılık, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nejla Gürefe

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynakta Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalenin yayımlandığı dönemdeki akademik kurum adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Matematiğe Direnç Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması (Gürefe & Akçakın, 2018), akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle ücretsizdir. Ancak ölçeğin kullanımı ve puanlanması için sorumlu yazardan resmi izin alınması tavsiye edilmektedir. Ticari veya klinik kullanımlar için ek izin veya ücretlendirme şartları geçerli olabilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2018.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: matematige-direnc-olcegi-toad.pdf. Makalenin tam metnine ise files.eric.ed.gov adresi üzerinden ulaşılabilir.

Kaynaklar

Gurefe, N. & Akcakin, V. (2018). The Turkish adaptation of mathematical resilience scale: Validity and reliability study. Journal of Education and Training Studies, 6(4), 38-47. doi: 10.11114/jets.v6i4.2992

[quads id=5]

Matematiğe Direnç Ölçeği Maddeleri (Mathematical Resilience Scale)

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen makale referansından veya indirilebilen PDF dosyasından elde edilmelidir.