Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği

Özet

Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği (NAAÖ), 2018 yılında Aydın ve Doğan tarafından geliştirilmiş olan, yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin ders ve çalışma süreçlerinde kullandıkları not alma yöntemlerinin ve alışkanlıklarının kalitesini ve etkinliğini değerlendirmeyi amaçlayan bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin akademik başarılarını doğrudan etkileyen kritik bir öğrenme stratejisi olan not alma becerilerini kapsamlı bir şekilde analiz etmek üzere tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme çalışması, psikometrik özellikler açısından güçlü bir yapı sunmayı hedeflemiştir.

NAAÖ, öğrencilerin not almayı ne sıklıkta yaptıkları, hangi teknikleri tercih ettikleri (örneğin, özetleme, anahtar kelime çıkarma) ve aldıkları notları ne kadar etkili bir şekilde gözden geçirdikleri gibi boyutları ölçmektedir. Bu araç, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için öğrencilerin öğrenme süreçlerini anlamak ve müdahale programları geliştirmek adına önemli veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Not Alma Alışkanlıkları, Öğrenme Stratejileri, Yükseköğretim, Ölçek Geliştirme, Akademik Başarı, Psikometrik Özellikler

Yazarlar

Y. Aydın, Y. Doğan

Amaç

Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği’nin temel amacı, üniversite öğrencilerinin derslerde ve kişisel çalışmalarda kullandıkları not alma yöntemlerinin niteliğini ve niceliğini ölçmeye yarayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Ölçek, öğrencilerin not alma davranışlarının altında yatan boyutları ortaya çıkararak, bu alışkanlıkların akademik performansla ilişkisini incelemeye olanak tanır.

Ölçek, özellikle Türk yükseköğretim sistemindeki öğrencilerin özgül öğrenme bağlamlarını dikkate alarak oluşturulmuştur. Bu sayede, eğitimciler öğrencilerin not alma becerilerindeki zayıf noktaları belirleyebilir ve bu alanlarda iyileştirme sağlamak için kişiselleştirilmiş eğitim stratejileri uygulayabilirler.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin Not Alma Alışkanlıkları yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel süreçler, metacognitive farkındalık ve davranışsal uygulamaları içeren çok boyutlu bir öğrenme stratejisi olarak ele alınmıştır. Ölçeğin alt boyutları genellikle notları düzenleme, içeriği özetleme, notları gözden geçirme ve ders öncesi hazırlık yapma gibi kritik not alma bileşenlerini temsil eder.

Geliştirme çalışması, not alma eyleminin sadece pasif bir kayıt tutma işlemi olmadığını, aksine bilginin işlenmesi ve kalıcı hafızaya aktarılması için aktif bir bilişsel araç olduğunu varsaymaktadır. Bu nedenle, ölçek maddeleri öğrencilerin not alırken gösterdikleri derinlemesine işleme düzeyini de yansıtacak şekilde formüle edilmiştir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla çeşitli geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. En önemli bulgulardan biri, ölçeğin çok faktörlü yapısını destekleyen güçlü bir Yapı Geçerliği göstermesidir.

Özgün makalede (Aydın & Doğan, 2018), genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin faktör yapısı test edilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlarının (örneğin, Notları Düzenleme, Notları Gözden Geçirme) veri ile yüksek uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, ölçeğin ilgili akademik başarı göstergeleriyle (örneğin, not ortalaması) anlamlı korelasyonlar göstermesi beklenir ki bu da ölçütün geçerliğini destekler.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla kapsamlı Güvenirlik analizleri yapılmıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü göstermektedir.

Tipik olarak, Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının, kabul edilebilir sınırların (genellikle .80 veya üzeri) üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek değer, ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu ve farklı alt boyutlardaki maddelerin tutarlı bir şekilde yanıtlandığını göstermektedir. Test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olup, belirli bir zaman aralığından sonra uygulandığında ölçek puanlarının kararlılığını kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği, çok boyutlu bir yapıya sahip olduğu için, geliştirme aşamasında hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin temel bileşenlerini belirlemek için kullanılmış ve genellikle üç veya dört faktörlü bir yapıyı işaret etmiştir.

DFA ise, AFA’dan elde edilen faktör yapısının teorik modeli ne ölçüde desteklediğini test etmek için kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, faktör yüklerinin yüksek olduğu ve uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) mükemmel veya kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu rapor edilmiştir. Bu durum, NAAÖ’nün Not Alma Alışkanlıkları yapısını açık ve ayrık alt boyutlar halinde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental) Çalışması sonucu oluşturulmuş öz bildirim ölçeği.

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır (Özgün makalede derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak geliştirme çalışmalarında bu format yaygındır).

Language Available: Türkçe.

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri (Üniversite öğrencileri).

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki genç yetişkinler.

Population Details: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin farklı fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan, katılımcıların not alma davranışları hakkındaki ifadeleri ne ölçüde benimsediklerini belirttikleri öz bildirim yöntemine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Öz Bildirim Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Likert Tipi Ölçek, Öğrenme Becerileri, Güvenirlik, Faktör Analizi

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Y. Aydın ve Y. Doğan için ORCID bilgileri özgün kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Yazar Yusuf Doğan ile iletişim için: [email protected]

Correspondence Address: İletişim adresi özgün kaynakta belirtilmemiştir, ancak sorumlu yazar Yusuf Doğan’dır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazar Yusuf Doğan’a e-posta yoluyla ulaşılabilir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

1. Aydın, Y. ve Doğan, Y. (2018). Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği geliştirme çalışması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(2), 159-175.

Makalenin orijinal linkine buradan ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdan indirilebilir: not-alma-aliskanliklari-olcegi-toad.pdf

Not Alma Alışkanlıkları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için yayımlanan makalenin (Aydın & Doğan, 2018) incelenmesi gerekmektedir.