Mutluluğa Aşırı Değer Verme Ölçeği

Özet

Mutluluğa Aşırı Değer Verme Ölçeği (MAVDÖ), bireylerin mutluluğu arama ve ona ulaşma çabasına atfettikleri yüksek değeri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, mutluluğu aşırı derecede yüceltmenin ve onu birincil yaşam hedefi haline getirmenin, paradoksal olarak daha düşük iyi oluş düzeyleri ve artan hayal kırıklığı ile sonuçlanabileceği varsayımına dayanmaktadır. Ölçek, 2018 yılında İbrahim Demirci ve arkadaşları tarafından uluslararası bir kongrede sunulan çalışma kapsamında Türkçeye bir uyarlama olarak kazandırılmıştır.

Ölçeğin temel amacı, bireylerin duygusal düzenleme stratejilerini ve mutluluğa dair sahip oldukları kültürel veya kişisel beklentileri nicel olarak değerlendirmektir. Bu adaptasyon çalışması, özellikle Türk popülasyonunda mutluluğa yüklenen anlamın psikolojik sonuçlarını araştırmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Mutluluk, Aşırı Değer Verme, İyi Oluş, Psikometri, Ölçek Uyarlaması, Duygusal Düzenleme, Mutluluk Paradoksu.

Yazarlar

İbrahim Demirci, H. Ekşi, F. Ekşi.

Amaç

Mutluluğa Aşırı Değer Verme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin mutluluğu ne dereceye kadar bir gereklilik veya ulaşılması zorunlu bir hedef olarak gördüklerini saptamaktır. Araştırmalar, mutluluğu aşırı değerli görme eğiliminin, bireylerin olumsuz duygularla başa çıkma yeteneklerini zayıflattığını ve sosyal durumlarda baskı hissetmelerine neden olduğunu göstermektedir.

Bu ölçek, klinik ve deneysel psikoloji alanlarında, aşırı mutluluk arayışının neden olduğu stres, anksiyete ve hatta depresyon gibi olumsuz sonuçları inceleyen araştırmacılar için önemli bir araç sağlamaktadır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Türk kültüründeki mutluluk normlarının ve beklentilerinin psikolojik etkilerini analiz etmeye olanak tanır.

Yapı

Ölçek, “Mutluluğa Aşırı Değer Verme” adı verilen tek bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, mutluluğun sürekli, yoğun ve yüksek öncelikli olması gerektiği inancını içerir. Bu inanç, genellikle gerçekçi olmayan duygusal beklentilere yol açar.

Aşırı değer verme yapısı, mutluluğu hayatın en önemli amacı olarak görme, mutluluğu elde etmek için sürekli çaba gösterme ve mutluluğun yokluğunda derin hayal kırıklığı yaşama eğilimleri ile karakterizedir. Bu durum, bireyin doğal duygusal deneyimlerini (üzüntü, öfke vb.) reddetmesine veya bastırmasına yol açabilir, bu da paradoksal olarak mutluluk düzeyini düşürür.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik bilgileri, kaynak içerikte sayısal verilerle detaylandırılmamıştır. Ancak, bir ölçeğin geçerli kabul edilebilmesi için genellikle yapı geçerliği (construct validity) ve ölçüt bağımlı geçerliği (criterion validity) gibi geçerlik türlerinin araştırılması gerekir.

Bu tür uyarlama çalışmalarında, ölçeğin maddelerinin, orijinal ölçeğin ölçtüğü yapıyı Türk örnekleminde de doğru bir şekilde temsil edip etmediği, yani yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmelidir. Ayrıca, ölçeğin skorlarının depresyon, anksiyete ve yaşam doyumu gibi ilgili psikolojik yapılarla beklenen yönde ilişkilenip ilişkilendiği (yakınsak ve ıraksak geçerlik) de rapor edilmelidir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte ölçeğin güvenirlik katsayılarına ilişkin sayısal bilgi bulunmamaktadır. Psikometrik açıdan güvenilir bir araç olarak kabul edilmesi için, Mutluluğa Aşırı Değer Verme Ölçeği’nin iç tutarlılık (Internal Consistency) ve zamanla tutarlılık (Test-Tekrar Test) özelliklerinin incelenmesi gerekmektedir.

Genellikle, iç tutarlılık Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir. Bu katsayının kabul edilebilir bir düzeyde (örneğin, .70 ve üzeri) olması, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Test-tekrar test güvenilirliği ise, ölçek puanlarının belirli bir zaman aralığında kararlı olduğunu göstermelidir.

Faktör Analizi

Mutluluğa Aşırı Değer Verme Ölçeği’nin Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türk popülasyonunda da korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Orijinal ölçek genellikle tek boyutlu bir yapı sunmaktadır.

Yapılan analizlerde (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi), ölçeğin maddelerinin tek bir faktör altında toplanarak mutluluğa aşırı değer verme yapısını temsil ettiği gösterilmelidir. Bu analizler, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu ve istatistiksel olarak sağlam bir yapıya sahip olduğunu teyit eder.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle Likert Tipi Derecelendirme (Örnek: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 7=Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve Üniversite Öğrencileri (Uyarlama çalışması örneklemi genellikle bu gruplardan seçilmiştir.)

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli eğitim ve demografik gruplardan örneklemler. Spesifik örneklem büyüklüğü ve özellikleri kaynakta belirtilmemiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Mutluluğa Aşırı Değer Verme, Öznel İyi Oluş, Stres, Adaptasyon, Mutluluk, Duygusal Baskı.

Yazarlar ve İletişim

Sorumlu Yazar: İbrahim Demirci

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Uluslararası Kongre Sunumu)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. İzin ve ücret bilgileri için sorumlu yazar İbrahim Demirci ile irtibat kurulmalıdır.

Referanslar

Demirci, İ., Ekşi., H., Ekşi, F. (2018). Is happiness priceless? Valuing happiness can lead to unhappiness. ERPA International Congresses on Education 2018, 28 June -1 July 2018, Istanbul / Turkey.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: mutluluga-asiri-deger-verme-olcegi-toad.pdf

Ölçeğin Word (DOCX) formatındaki dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: mutluluga-asiri-deger-verme-olcegi-toad.docx

Mutluluğa Aşırı Değer Verme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçek maddeleri (soru listesi) bulunmamaktadır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen PDF veya DOCX dosyalarının incelenmesi ya da sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.