Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği

Özet

Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği, bireylerin mobil öğrenme sistemlerini kullanma konusundaki teknolojik ve psikolojik hazırbulunuşluk düzeylerini ölçmek amacıyla Şahin Gökçearslan, Elif Solmaz ve Veli Kukul tarafından 2017 yılında Türkçe’ye uyarlanmış bir ölçektir. Ölçek, özellikle mobil sistemlerin temel fonksiyonlarını kullanma, bilgi ve becerilere güvenme, etkili iletişim kurma ve mobil cihazlar aracılığıyla bilgi toplama gibi alanlardaki öz yeterlik algısını değerlendirmeye odaklanmıştır. Bu uyarlama çalışması, eğitim teknolojileri alanında mobil öğrenme entegrasyonunun potansiyelini anlamak için kritik bir araç sağlamaktadır.

Ölçek, orijinal yapısının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu test etmek üzere tasarlanmıştır. Derecelendirme formatı 5’li Likert ölçeği tipindedir ve katılımcıların mobil öğrenmeye karşı tutumlarını ve yeterlilik algılarını değerlendirmelerine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Mobil Öğrenme, Hazırbulunuşluk, Uyarlama, Öz Yeterlik, Eğitim Teknolojileri, 5’li Likert, Öğrenme Hazırlığı.

Yazarlar

Şahin Gökçearslan, Elif Solmaz, Veli Kukul.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, mobil öğrenme ortamlarının eğitim süreçlerine entegrasyonundan önce öğrencilerin veya katılımcıların bu yeni teknolojiye ne kadar hazır olduklarını bilimsel ve sistematik bir şekilde belirlemektir. Hazırbulunuşluk düzeyinin ölçülmesi, eğitimcilerin ve kurumların mobil öğrenme materyallerini ve sistemlerini tasarlarken karşılaşabilecekleri engelleri önceden tespit etmelerine ve buna yönelik stratejiler geliştirmelerine yardımcı olur.

Ölçek, aynı zamanda mobil öğrenme ortamlarının kullanımına yönelik bireysel güven düzeyini de ortaya koymayı hedefler. Bu sayede, düşük hazırbulunuşluğa sahip gruplar için özel destek veya eğitim programları tasarlanması mümkün hale gelmektedir.

Yapı (Construct)

Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği, bireyin mobil teknolojileri öğrenme amaçlı kullanmaya yönelik algılanan yeterliliğini ve istekliliğini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle üç ana bileşeni içerir: Teknolojik Yeterlik (mobil cihazların temel fonksiyonlarını kullanma becerisi), İletişim Yeterliliği (mobil sistemleri kullanarak etkili iletişim kurma güveni) ve Bilgi Erişimi Yeterliliği (mobil cihazlar veya internet aracılığıyla bilgi toplama becerisi).

Ölçek, bireylerin mobil öğrenme faaliyetlerine katılım konusunda kendilerine duydukları öz yeterlik inancının gücünü nicel olarak ifade etmeyi sağlar. Bu öz yeterlik düzeyi, mobil öğrenme başarısının önemli bir yordayıcısı olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği bir uyarlama çalışması olduğu için, geçerlik çalışmaları genellikle orijinal ölçeğin yapısal geçerliğini Türkçe örneklem üzerinde yeniden doğrulamayı içerir. Uyarlama çalışmasında (Gökçearslan et al., 2017), yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

Makalede detaylı geçerlik bilgileri belirtilmese de, akademik bir uyarlama çalışmasında ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğu ve ölçme amacına uygun olduğu gösterilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve model uyum indeksleri için ilgili hakemli dergi makalesine başvurulması önerilir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, maddelerin iç tutarlılığını ölçmeyi amaçlar. Uyarlama çalışmalarında en yaygın kullanılan güvenirlik katsayısı Cronbach’s Alpha‘dır.

Uyarlama çalışmasının sonuçları incelendiğinde, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu varsayılmaktadır. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve bireylerin mobil öğrenme hazırbulunuşluk düzeylerini güvenilir bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Faktör Analizi

Gökçearslan, Solmaz ve Kukul (2017) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin kültürel ve dilsel adaptasyonunun ardından faktör yapısının incelenmesi temel bir adımdır. Genellikle, orijinal ölçeğin boyutluluğunu (tek faktörlü veya çok faktörlü) teyit etmek için hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır.

Bu analizler, maddelerin beklenen faktörlere yüklendiğini ve ölçeğin teorik yapısının Türkçe formunda da geçerliliğini koruduğunu göstermiştir. Faktör analizi sonuçları, mobil öğrenmeye yönelik hazırbulunuşluk yapısının hangi alt boyutlardan oluştuğunu netleştirmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Envanteri

Mevcut Dil: Türkçe

Puanlama: 5’li Likert ölçeği (1 = Kesinlikle Katılmıyorum, 5 = Kesinlikle Katılıyorum)

Hedef Popülasyon: Öğrenci ve eğitim alanındaki yetişkinler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle Yükseköğretim seviyesi)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem detayları orijinal makalede yer almaktadır.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, mobil öğrenme sistemlerini kullanma konusundaki kendi yeterliliklerine dair maddeleri 5 dereceli bir ölçek üzerinde işaretlerler.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı)

Sorumlu Yazar İletişim: Şahin Gökçearslan ([email protected])

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik araştırmalarda kullanım genellikle izin gerektirir ancak ücret talep edilmeyebilir.

Kaynaklar

Gökçearslan, Ş. Solmaz, E. ve Kukul, V. (2017). Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği: Bir uyarlama çalışması. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(1), 143-157.

Makaleye DergiPark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: mobil-ogrenmeye-yonelik-hazirbulunusluk-olcegi-toad.pdf

Mobil Öğrenmeye Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1. Mobil öğrenme sistemlerinin temel fonksiyonlarını kullanma konusunda kendime güvenirim.
2. Mobil öğrenme sistemleriyle ilgili bilgi ve becerilerime güvenirim.
3. Diğerleriyle etkili iletişim kurmak için mobil öğrenme sistemlerini kullanma konusunda kendime güvenirim.
4. Mobil öğrenme için bilgiyi elde etmek veya toplamak amacıyla İnterneti (Google, Yahoo) kullanırken kendime güvenirim.