Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği

Özet

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği, öğretmen adaylarının mesleğe yönelik algılanan hazırbulunuşluk ve kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçme aracıdır. Ölçek, 2016 yılında Ayşe Nesibe Köklükaya ve Ezgi Güven Yıldırım tarafından geliştirilmiştir. Toplamda 30 maddeden ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin derecelendirilmesi, katılımcıların yanıtlarını 5’li Likert Ölçeği formatında (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) sunmasını gerektirmektedir. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Mesleği, Hazırbulunuşluk, Öğretmen Adayları, Mesleki Kaygı, Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi

Yazarlar

Ayşe Nesibe Köklükaya, Ezgi Güven Yıldırım

Amaç

Bu ölçek, öğretmen adaylarının (özellikle fen bilgisi öğretmen adaylarının) öğretmenlik mesleğine başlama süreçleri öncesinde hissettikleri hazırbulunuşluk seviyeleri ile bu sürece eşlik eden kaygı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, eğitim bilimleri alanında yapılan araştırmalara, öğretmen adaylarının mesleki yeterlik algılarını ve duygusal durumlarını değerlendirmede standart bir araç sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği, öğretmenlik mesleğine geçiş sürecinde öğrencilerin psikolojik ve mesleki hazırlıklarını yansıtan 2 alt boyutta toplanmış 30 maddeden oluşmaktadır. Ölçek, bireylerin mesleki yeterliklerine olan inançlarını ve mesleğin gerektirdiği sorumluluklara karşı duydukları endişeyi ölçmektedir. Ölçeğin temel psikolojik yapısı, mesleğe yönelik algılanan yeterlik ve bu yeterliğe bağlı olarak ortaya çıkan kaygı (ya da hazırbulunuşluk) kavramları üzerine kurulmuştur.

Geçerlik

Ölçeğin psikometrik özelliklerini belirlemek amacıyla Yapı Geçerliği analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, ölçeğin faktör yapısının uygunluğunu test etmek için Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz öncesinde, veri setinin faktör analizi için uygunluğunu değerlendiren Kaiser-Meyer Olkin (KMO) değeri incelenmiştir.

Yapılan analiz sonucunda KMO değeri 0.95 olarak belirlenmiştir. Bu değer, literatürde belirtilen 0.60 eşiğinin (Kaiser, 1974) çok üzerinde olup, verilerin faktör analizine son derece uygun olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğinin güçlü olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik düzeyini tespit etmek amacıyla İç Tutarlılık analizleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü değerlendirmeyi sağlamıştır.

Güvenirlik katsayısı olarak hem ölçeğin tamamı hem de alt boyutları için Cronbach Alpha değerleri hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alpha değerleri, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla güvenilir bir ölçme aracı olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini desteklemek amacıyla açımlayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin kavramsal yapısının ampirik verilerle tutarlılığını ortaya koymuştur.

Analizler, ölçeğin toplamda 30 maddeden oluştuğunu ve bu maddelerin 2 ana alt boyutta toplandığını göstermiştir. KMO değerinin 0.95 gibi yüksek bir değerde bulunması, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktörleştirme için mükemmel olduğunu kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Özgün Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Kağıt tabanlı veya dijital ortamda uygulanabilir, 5’li Likert Ölçeği formatı (1= Kesinlikle Katılmıyorum, 5= Kesinlikle Katılıyorum)

Maddeler ve Boyutlar: 2 alt boyut ve 30 madde

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları (Özellikle Fen Bilgisi Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Üniversite düzeyinde öğretmenlik eğitimi alan yetişkinler

Popülasyon Detayları: Öğretmenlik eğitimi programlarına kayıtlı öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama, nicel ölçüm.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik Kaygısı, Cronbach Alpha, KMO, Yapısal Geçerlik, Eğitim Psikolojisi, Mesleki Hazırlık

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayşe Nesibe Köklükaya

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Köklükaya ve Yıldırım tarafından 2016 yılında yayımlanan akademik çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Ayşe Nesibe Köklükaya ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari amaç gütmeyen akademik araştırmalarda kullanım genellikle kaynak gösterilerek mümkündür.

Test Yılı: 2016

Kaynaklar

Köklükaya, A. N., & Yıldırım, E. G. (2016). Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Kaygı Ölçeğinin geliştirilmesi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının kaygı düzeylerinin belirlenmesi. Journal of International Social Research, 9(43), 1454- 1462.

Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31-36.

Makalenin orijinal tam metnine bu bağlantı üzerinden ulaşılabilir: sosyalarastirmalar.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogretmenlik-meslegine-yonelik-hazirbulunusluk-olcegi-toad.pdf

Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Hazırbulunuşluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri kaynak metinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen akademik makalenin tam metninde yer almaktadır.