Miyokart Enfarktüsü Boyutsal Değerlendirme Ölçeği

Özet

Miyokart Enfarktüsü Boyutsal Değerlendirme Ölçeği (MIDAS), miyokart enfarktüsü (MI) geçirmiş bireylerin yaşam kalitesini ve hastalık sonrası adaptasyon düzeylerini boyutlu olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Orijinal ölçeğin Türkçe uyarlaması, Yılmaz ve arkadaşları (2011) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, 35 maddeden oluşmakta olup, hastaların hastalık deneyiminin psikolojik, sosyal ve fonksiyonel boyutlarını kapsayan yedi farklı alt boyutu ölçmektedir. Bu araç, klinik uygulamalarda ve araştırmalarda Miyokart İnfarktüsü sonrası hasta takibinde önemli bir psikometrik değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Miyokart Enfarktüsü, MIDAS, Kalp Hastalıkları, Psikometrik Özellikler, Yaşam Kalitesi, Uyarlama, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Emel Yılmaz, Eser Eser, C. Şekuri, H. Kültürsay.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Miyokart İnfarktüsü (MI) geçirmiş hastaların yaşadıkları psikolojik, sosyal ve fonksiyonel etkileri boyutlu bir şekilde ölçmektir. Özgün olarak geliştirilen MIDAS ölçeğinin Türkçe sürümünün psikometrik özelliklerinin incelenmesi ve klinik ile araştırma ortamlarında güvenilir bir araç olarak kullanılması hedeflenmiştir. Bu uyarlama çalışması, kardiyak rehabilitasyon programlarının etkinliğini değerlendirmede standart bir ölçüm aracı sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Miyokart Enfarktüsü Boyutsal Değerlendirme Ölçeği, miyokart enfarktüsü deneyiminin çok boyutlu etkilerini ölçen karmaşık bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, hastaların duygusal tepkileri, fiziksel kısıtlamaları, sosyal adaptasyon düzeyleri ve genel yaşam kalitesi algısı gibi alanları kapsayan yedi farklı alt boyutta ele alınır. Ölçek, hastalığın genel yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini nicel olarak belirlemeyi amaçlamakta olup, 35 maddeden oluşmaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair doğrudan bir özet bilgi bulunmamaktadır. Ancak, Türkçe uyarlama çalışması, faktör analizleri yoluyla ölçeğin yapı geçerliğini incelemiştir. Elde edilen bulgular, orijinal ölçeğin yedi boyutlu yapısının Türk popülasyonunda da korunduğunu ve geçerli olduğunu desteklemektedir. Bu durum, ölçülen boyutların teorik olarak beklenen yapılarla tutarlı olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, yedi alt boyut için yüksek düzeyde tutarlılık göstermiştir. Yapılan çalışmada (Yılmaz ve ark., 2011), Cronbach alfa değerleri 0.79 ile 0.90 aralığında bulunmuştur. Bu yüksek alfa değerleri, ölçeğin farklı alt boyutlarının ölçtükleri yapıyı tutarlı bir şekilde ölçme yeteneğine sahip olduğunu ve güvenilir bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Miyokart Enfarktüsü Boyutsal Değerlendirme Ölçeği, toplam 35 maddeden oluşmakta ve temel olarak 7 alt boyuta ayrılmaktadır. Uyarlama çalışması sırasında gerçekleştirilen doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizleri, ölçeğin orijinal yapısını destekleyerek bu yedi boyutlu yapının popülasyonda geçerli olduğunu doğrulamıştır. Bu boyutlar, miyokart enfarktüsü deneyiminin hastalar üzerindeki spesifik etkilerini ayrıştırmaktadır.

• Toplam Madde Sayısı: 35

• Alt Boyut Sayısı: 7

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama

Biçim: 35 maddeden oluşan, yedi alt boyutlu bir kendini değerlendirme ölçeğidir. Derecelendirme 5’li Likert Ölçeği formatındadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama sürümü) ve Orijinal dil (İngilizce).

Popülasyon Grubu: Miyokart Enfarktüsü (MI) geçirmiş bireyler.

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Kardiyoloji kliniklerinde takip edilen veya tedavi gören, miyokart enfarktüsü tanısı almış hastalar.

Test Metodolojisi: 5’li derecelendirme (örneğin, “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a veya “Hiç katılmıyorum”dan “Tamamen katılıyorum”a) kullanılarak uygulanır. Katılımcılar, maddelere ne sıklıkta veya ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

MIDAS Ölçeği, Kardiyak Rehabilitasyon, Yaşam Kalitesi, Psikometri, Kalp Krizi, Kardiyak Hastalık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Emel Yılmaz

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantılı E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının yayın yılı 2011’dir. Kullanım izinleri, telif hakları ve potansiyel ücretlendirme bilgisi için sorumlu yazar (Emel Yılmaz) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Uyarlama Yayın Yılı: 2011

Kaynaklar

Yılmaz, E., Eser, E., Şekuri, C., & Kültürsay, H. (2011). Miyokart İnfarktüsü Boyutsal Değerlendirme Ölçeği (MIDAS) Türkçe sürümünün psikometrik özellikleri. Anadolu Kardiyoloji Dergisi, 11, 386-401. doi:10.5152/akd.2011.105

Bu ölçeğin orijinal çalışmasına ait PDF dosyası buradan indirilebilir: miyokart-enfarktusu-boyutsal-değerlendirme-olcegi-toad.pdf

Miyokart Enfarktüsü Boyutsal Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek, 35 maddeden oluşmakta ve 5’li derecelendirme (Likert) formatını kullanmaktadır. Ölçeğin maddelerinin tam metni, telif hakları ve yayın kısıtlamaları nedeniyle burada yayınlanmamaktadır. Detaylı maddeler ve puanlama bilgileri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi veya ilgili referans makaleye başvurulması gerekmektedir.