Aydınlatıcı Değerlendirme Modeline Dayalı Program Değerlendirme Ölçeği

Özet

Aydınlatıcı Değerlendirme Modeline Dayalı Program Değerlendirme Ölçeği, İlkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının çeşitli boyutlarını değerlendirmek amacıyla O. C. Adıgüzel ve F. Özüdoğru tarafından 2014 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, özellikle programın kazanım, içerik, ölçme-değerlendirme ve öğrenme-öğretme süreçleri gibi kritik bileşenlerine ilişkin paydaş görüşlerini sistematik bir şekilde toplamayı hedefler. Geliştirme çalışması sonucunda 38 maddeli ve üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Ölçek, programın yalnızca çıktılarını değil, aynı zamanda bağlamını ve süreçlerini de inceleyen Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli çerçevesinde tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Program değerlendirme, Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli, İngilizce öğretimi, eğitim programı, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Oktay Cem Adıgüzel, Fatih Özüdoğru.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, İlkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programının etkinliğini ve uygulanabilirliğini, Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli çerçevesinde kapsamlı bir şekilde incelemektir. Bu model, programın sadece hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını değil, aynı zamanda programın uygulandığı çevrenin (çevresel boyut) ve süreçlerin nasıl işlediğini anlamayı önceliklendirir.

Ölçek, öğretmenler ve ilgili paydaşlar tarafından programın farklı boyutlarına yönelik algıları ve görüşleri belirleyerek, program geliştirme çalışmalarına ışık tutacak, detaylı ve bağlam odaklı veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede programın güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri somut olarak ortaya konulabilmektedir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, program değerlendirme alanında, özellikle Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli‘nin temel prensiplerini yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu model, programın karmaşık doğasını anlamaya odaklanır ve programın üç temel bileşenine ilişkin görüşleri değerlendirir:

• Kazanım ve İçeriğe İlişkin Görüşler: Programın hedeflerinin ve materyallerinin öğrencilerin gelişim düzeyine uygunluğu.
• Ölçme ve Değerlendirmeye İlişkin Görüşler: Programda kullanılan ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin öğrenci özelliklerine ve öğrenme çıktılarına uygunluğu.
• Öğrenme-Öğretme Süreci ve Çevresel Boyuta İlişkin Görüşler: Sınıf içi uygulama dinamikleri, kullanılan yöntemler ve çevresel faktörlerin (fiziksel ve sosyal ortam) program üzerindeki etkileri.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz sonucunda ölçeğin orijinal 38 maddesi, üç temel faktör altında toplanmıştır. Bu faktör yapısı, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı program değerlendirme boyutlarını başarıyla temsil ettiğini ve iç tutarlılığını desteklediğini göstermektedir.

Faktör isimleri, yapılan yapısal analizler sonucu; ‘kazanım ve içeriğe ilişkin görüşler’, ‘ölçme ve değerlendirmeye ilişkin görüşler’ ve ‘öğrenme-öğretme süreci ve çevresel boyuta ilişkin görüşler’ olarak belirlenmiştir. Bu üç boyutlu yapı, Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli’nin gerektirdiği kapsamlı bakış açısını sağlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen katsayılar, ölçeğin alt boyutlarında oldukça yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu yüksek değerler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda başarılı olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik katsayıları şu şekildedir: Faktör 1 (Kazanım ve İçeriğe İlişkin Görüşler) için 0.922; Faktör 2 (Ölçme ve Değerlendirmeye İlişkin Görüşler) için 0.850; ve Faktör 3 (Öğrenme-Öğretme Süreci ve Çevresel Boyut) için 0.857 olarak bulunmuştur. Bu katsayılar, ölçeğin araştırma amaçlı kullanıma uygun olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Yapılan açımlayıcı faktör analizi, ölçeğin toplam 38 maddeden oluştuğunu ve üç boyutlu bir yapı sergilediğini ortaya koymuştur. Bu faktör yapısı, ölçeğin program değerlendirme alanındaki teorik çerçevesini güçlü bir şekilde desteklemektedir:

1. Kazanım ve İçeriğe İlişkin Görüşler (19 madde): Bu en kapsamlı faktör, programın hedeflerinin ve içeriğinin, öğrencilerin yaş, öğrenme özellikleri ve dil becerisi gibi bireysel farklılıklarına ne ölçüde hitap ettiğini sorgular.
2. Ölçme ve Değerlendirmeye İlişkin Görüşler (11 madde): Bu faktör, programda yer verilen ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin güvenilirliğini, geçerliğini ve öğrenci merkezli yaklaşımını inceler.
3. Öğrenme-Öğretme Süreci ve Çevresel Boyuta İlişkin Görüşler (8 madde): Bu faktör, ders işleme yöntemlerinin çeşitliliğini, kullanılan materyalleri ve sınıf ortamının (fiziksel ve psikolojik) öğrenmeyi destekleme düzeyini değerlendirir.

Araç Bilgileri

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Program Değerlendirme Aracı)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitimciler ve ilgili paydaşlar

Yaş Grubu: Yetişkinler (Öğretmenler ve Yöneticiler)

Popülasyon Detayları: İlkokul 2. sınıf düzeyindeki İngilizce programını uygulayan veya programla ilgili görüş bildirebilecek eğitim profesyonelleri.

Test Metodolojisi: 4’lü Likert Tipi Derecelendirme kullanılmaktadır. Yanıt seçenekleri 1’den (kesinlikle katılmıyorum) 4’e (kesinlikle katılıyorum) kadar sıralanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, program değerlendirme, İngilizce programı, Likert ölçeği, Açımlayıcı Faktör Analizi, iç tutarlılık.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Oktay Cem Adıgüzel)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında Adıgüzel ve Özüdoğru tarafından yayımlanan akademik çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı genellikle makaleye atıf yapmak şartıyla serbesttir, ancak ticari veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Oktay Cem Adıgüzel ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynakça

Adıgüzel, O. C. ve Özüdoğru, F. (2014). İlkokul 2. sınıf İngilizce öğretim programına yönelik Aydınlatıcı Değerlendirme Modeline Dayalı Program Değerlendirme Ölçeği çalışması. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 124-136.

Makalenin orijinal bağlantısı: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ilkokul-2-sinif-ingilizce-ogretim-programina-yonelik-aydinlatici-degerlendirme-modeline-dayali.pdf

[quads id=5]

Aydınlatıcı Değerlendirme Modeline Dayalı Program Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Kazanım ve içeriğe ilişkin görüşler (19m): İçerik hazırlanırken öğrencilerin düzeyleri (yaş, öğrenme özellikleri, dil becerisi) dikkate alınmıştır.
• Ölçme ve değerlendirmeye ilişkin görüşler (11m): Programda önerilen ölçme ve değerlendirme yaklaşımı öğrenci özelliklerine uygundur.
• Öğrenme-öğretme süreci ve çevresel boyuta ilişkin görüşler (8m): Sınıfta İngilizce şarkılara yer verilmektedir.