Misafirperver Eğilim Ölçeği

Öz

Misafirperver Eğilim Ölçeği (MEÖ), Duygu Sarmusak tarafından 2011 yılında hazırlanan yüksek lisans tezi kapsamında ilköğretim öğrencilerinin ahlaki değer yargıları ve empatik eğilimleri bağlamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin misafirlere karşı gösterdiği olumlu veya olumsuz tutum ve davranışları, yani misafirperverlik eğilimini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, tek faktörlü bir yapıya sahiptir ve 11 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme için 4’lü Likert ölçeği kullanılmaktadır.

MEÖ, çocukların sosyal etkileşimlerdeki prososyal davranışlarını ve paylaşım eğilimlerini değerlendirmeye odaklanarak, misafir ağırlama ve yeni gelenlere karşı gösterilen kabul düzeyini belirlemeyi hedefler. Ölçeğin güvenirlik düzeyi yüksek olup, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) .7949 olarak rapor edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Misafirperverlik, Eğilim, Ahlaki Değerler, Empati, Çocuk Psikolojisi, Ölçme Aracı, Sosyal Gelişim.

Yazarlar

Duygu Sarmusak

Amaç

Misafirperver Eğilim Ölçeği’nin temel amacı, özellikle ilköğretim düzeyindeki öğrencilerin misafirlere yönelik sergiledikleri davranışsal ve duyuşsal eğilimleri nicel olarak belirlemektir. Bu eğilimler, öğrencilerin sosyal ve ahlaki gelişimlerinin bir göstergesi olarak kabul edilmektedir.

Ölçek, aynı zamanda, öğrencilerin empatik eğilimleri ile algıladıkları öğretmen tutumlarının, onların ahlaki değer yargıları üzerindeki etkisini inceleyen daha büyük bir araştırma bağlamında kullanılmıştır. Bu nedenle, ölçek, çocukların sosyal etkileşimlerindeki prososyal davranışlarını değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, tekil bir psikolojik yapı olan Misafirperverlik Eğilimini (MEÖ) ölçmektedir. Bu yapı, bireyin misafirlere karşı gösterdiği kabul edici, paylaşımcı ve yardımcı olma istekliliğini veya tam tersi kaçınmacı ve bencil tutumları içermektedir. Misafirperverlik, kaynakları (oyuncak, yiyecek, yatak) paylaşma ve sosyal ilgi gösterme isteği üzerinden tanımlanır.

Misafirperverlik eğilimi, sosyal beceriler, paylaşımcılık ve empati gibi daha geniş ahlaki ve sosyal gelişim alanlarıyla yakından ilişkilidir. Ölçek maddeleri, hem doğrudan misafir ağırlama senaryolarını hem de yeni gelen bir arkadaşa karşı gösterilen kabul davranışlarını kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme sürecine dair kaynakta açıkça belirtilmiş kapsam geçerliği veya ölçüt bağımlı geçerlik değerleri sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin yapı geçerliği, araştırmada kullanılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonuçlarıyla desteklenmektedir.

AFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen tek faktörlü yapıyı doğruladığını göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı tek bir yapıyı (misafirperverlik eğilimi) başarıyla temsil ettiğine dair önemli bir kanıt sunmaktadır.

Güvenirlik

Misafirperver Eğilim Ölçeği’nin güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla, madde analizine dayalı olarak iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. Elde edilen değerler, ölçeğin tatmin edici düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı değeri .7949 olarak rapor edilmiştir. Bu değer, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir güvenilirlik sınırları içerisinde yer almaktadır, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü belirtir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda Misafirperver Eğilim Ölçeği’nin tek faktörlü bir yapı sergilediği tespit edilmiştir. Bu tek faktör, tüm 11 maddeyi kapsayarak misafirperverlik eğilimi yapısını temsil etmektedir.

Tek faktörlü yapı, ölçeğin homojen bir şekilde tasarlanan yapıyı başarıyla ölçtüğünü göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin teorik temelleriyle uyumludur ve uygulayıcılara tek bir genel skor üzerinden değerlendirme yapma imkanı sunar.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental)

Format: 4’lü Likert ölçeği (1=Hiçbir zaman – 4=Çoğu zaman). Yüksek puanlar yüksek misafirperverlik eğilimine işaret eder.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğrencileri

Yaş Grubu: İlköğretim yaş grubu (Genellikle 7-12 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Ölçek, Duygu Sarmusak’ın yüksek lisans tezi kapsamında Ankara’daki ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrenciler üzerine standardize edilmiş ve uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem bazlı bir ölçektir. Toplam 11 maddeden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Davranışları, Sosyal Gelişim, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa, Tek Faktör, Likert Ölçeği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tez Bağlamı).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Geliştirme Yılı: 2011

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir ve genellikle akademik ve ticari olmayan araştırmalarda, uygun referans gösterilmek suretiyle serbestçe kullanılabilir. Ticari kullanım veya adaptasyon için orijinal yazar (Duygu Sarmusak) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Sarmusak, D. (2011). İlköğretim öğrencilerinin empatik eğilimleri ve algıladıkları öğretmen tutumlarının öğrencilerin ahlakî değer yargılarına etkisi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Bu tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: misafirperver-egilim-olcegi-toad.pdf

Misafirperver Eğilim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek 11 maddeden oluştuğu belirtilmiş olup, aşağıda kaynakta listelenen 10 madde orijinal dilinde sunulmuştur:

1. Evimize gelen misafirlere hoş geldiniz dememek için odamda uyuyor numarası yaparım.
2. Sınıfa yeni gelen öğrenciyle arkadaşlık kurmak isterim
3. Film izlerken arkadaşım evime geldiği zaman onunla ilgilenmem filme devam ederim.
4. Misafirim erken gitsin diye yorgun numarası yaparım.
5. Yatılı gelen misafirime rahat uyusun diye yatağımı veririm
6. Evime gelen arkadaşlarıma iyi davranırım
7. Oyuncaklarımı evime gelen arkadaşlarım paylaşırım.
8. Sevdiğim yiyeceği arkadaşıma ikram etmemek için saklarım
9. Yatıya gelen misafirlere yer olmadığında odamı-yatağımı verebilirim
10. Hafta sonları evimize misafir gelmesini isteri