Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği

Özet

Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği, öğrencilerin veya katılımcıların ders ortamlarında teknoloji kullanımına karşı geliştirdikleri duyuşsal ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla 2014 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, eğitim teknolojileri alanındaki araştırmacılar tarafından, teknoloji entegrasyonunun bireysel tutumlar üzerindeki etkilerini incelemek ve bu eğilimlerin boyutlarını belirlemek için kullanılmaktadır. Ölçek, 16 madde ve iki alt boyuttan (Duyuşsal ve Davranışsal Eğilim) oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim teknolojileri, eğilim, teknoloji kullanımı, psikometrik ölçek, duyuşsal eğilim, davranışsal eğilim, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Selim Gunuc, A. Kuzu

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin veya öğretmen adaylarının ders içi bağlamlarda teknolojik araçları kullanmaya yönelik sahip oldukları duyuşsal ve davranışsal eğilimleri standardize edilmiş bir şekilde belirlemektir. Bu araç, eğitimde teknolojinin kabulü ve entegrasyonu süreçlerinin incelenmesine katkı sağlamaktadır.

Bu ölçek, eğitim ortamlarında teknolojiye karşı gelişen tutumların tespiti ve bu tutumların akademik başarı veya teknoloji entegrasyonu ile ilişkisinin araştırılması için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmayı hedeflemiştir. Ölçek geliştirme çalışması, güvenirlik ve geçerlik çalışmalarını içermektedir.

Yapı

Ölçek, bireylerin derste teknoloji kullanımına yönelik genel eğilimlerini ölçmektedir. Bu yapı, iki temel alt boyutta incelenmektedir:

  • Duyuşsal Eğilim (11 madde): Bireylerin teknoloji kullanımına karşı hissettikleri duygusal tepkileri, ilgiyi ve motivasyonu ifade eder. Bu boyut, bireyin teknolojiye karşı geliştirdiği duygusal bağlılığı veya istekliliği yansıtır.
  • Davranışsal Eğilim (5 madde): Bireylerin teknoloji kullanımına yönelik sergilemeye hazır oldukları veya sergiledikleri aktif davranışları ve pratik uygulamaları kapsar. Bu boyut, eyleme geçme eğilimini ölçer.

Toplamda 16 maddeden oluşan bu iki boyutlu yapı, eğilimin hem içsel (duygusal) hem de dışsal (eylemsel) bileşenlerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile incelenmiştir. Yapılan analizlerde, veri setinin faktör analizi için uygunluğu değerlendirilmiştir:

  • KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) Değeri: .937 olarak bulunmuştur. Bu yüksek değer, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu ve maddeler arasında yeterli korelasyon bulunduğunu göstermektedir.
  • Bartlett Sphericity Testi Değeri: .000 (p < .001) olarak hesaplanmıştır. Bu sonuç, değişkenler arasındaki korelasyon matrisinin birim matristen anlamlı derecede farklı olduğunu, yani faktörleştirilebilir olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir:

  • Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) Sonucu: Cronbach Alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayısı .93 olarak hesaplanmıştır.
  • Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) Sonucu: Cronbach Alfa iç tutarlılık güvenirlik katsayısı .953 olarak hesaplanmıştır.

Her iki analizden elde edilen katsayıların .90 üzerinde olması, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu teyit etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak yapısal geçerlik test edilmiştir. AFA sonuçları, ölçeğin iki temel alt boyutta toplandığını göstermiştir:

  1. Duyuşsal Eğilim (11 madde)
  2. Davranışsal Eğilim (5 madde)

DFA sonuçları, bu iki faktörlü yapının teorik modelle uyumlu olduğunu ve verilerle iyi bir uyum sergilediğini kanıtlamıştır. Bu faktör yapısı, öğrencilerin teknolojiye yönelik tutumlarının hem duygusal hem de eylemsel boyutlarını ayrı ayrı ele almayı mümkün kılmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development Scale)

Format: 5’li Likert Ölçeği

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenciler veya öğretmen adayları (Yükseköğretim veya eğitim fakülteleri bağlamında)

Age Group: Belirtilmemiş (Genellikle yetişkin veya genç yetişkin grubu)

Population Details: Ölçek, eğitim ortamında teknoloji kullanım eğilimini ölçtüğü için, teknolojiye erişimi olan ve derslere katılan herhangi bir eğitim kademesindeki bireylere uygulanabilir. Derecelendirme formatı şöyledir: 1=kesinlikle katılmıyorum – 5=kesinlikle katılıyorum.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1=kesinlikle katılmıyorum – 5=kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim, teknoloji entegrasyonu, tutum ölçeği, psikometri, Cronbach Alfa, KMO, Selim Gunuc.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değil.

Correspondence Address: Selim Gunuc ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Selim Gunuc ile doğrudan iletişime geçilmesi önerilir.

İletişim e-postası: [email protected]

Kaynaklar

Gunuc, S. ve Kuzu, A. (2014). Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği: geliştirme, güvenirlik ve geçerlik. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 10(4), 863-884.

Makalenin orijinal bağlantısı: eku.comu.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: derste-teknoloji-kullanimina-yonelik-egilim-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Ölçek Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Toplam 16 madde ve 2 alt boyut

Duyuşsal Eğilim (11 m):

Davranışsal Eğilim (5 m):

Cite this article

memjavad (2026). Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/derste-teknoloji-kullanimina-yonelik-egilim-olcegi/

memjavad. "Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Jun. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/derste-teknoloji-kullanimina-yonelik-egilim-olcegi/.

memjavad. "Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/derste-teknoloji-kullanimina-yonelik-egilim-olcegi/.

memjavad (2026) 'Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/derste-teknoloji-kullanimina-yonelik-egilim-olcegi/.

[1] memjavad, "Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, June, 2026.

memjavad. Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilim Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF