Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği

Özet

Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği (Mee-Bunney P-PAS), bireylerin yaşadığı yoğun duygusal acı ve ıstırabı ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçeğin Türkçe adaptasyon çalışması, 2020 yılında Demirkol ve arkadaşları tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu, aynı zamanda klinik ve araştırma ortamlarında kullanım için gerekli olan geçerlik ve güvenilirliğini sağlamayı amaçlamıştır. Ölçek, özellikle intihar riski ve şiddetli duygusal rahatsızlık bağlamında hissedilen psikolojik acının derinliğini ve yaygınlığını değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Adaptasyon süreci, dilsel eşdeğerlik, yapısal geçerlik ve iç tutarlılık analizlerini içermiştir. Elde edilen bulgular, Mee-Bunney P-PAS’ın Türkçe versiyonunun, psikolojik ağrı yapısını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebildiğini göstermiştir. Bu ölçek, ruh sağlığı profesyonellerine ve araştırmacılara, hastaların psikolojik ağrı seviyelerini objektif olarak değerlendirebilmeleri için sağlam bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Ağrı, Mee-Bunney Ölçeği, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenilirlik, İntihar Riski, Duygusal Istırap, Psikometri.

Yazarlar

M. E. Demirkol, H. Güleç, L. Tamam, M. Yazıcı Güleç, S. A. Öztürk, K. Uğur, M. A. Karaytuğ, M. Zengin Eroğlu.

Amaç

Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yaşadığı sübjektif ve derin psikolojik ağrı düzeyini kantitatif olarak ölçmektir. Bu ölçek, özellikle intihar düşüncesi olan veya majör depresif bozukluk gibi ciddi duygudurum bozuklukları yaşayan bireylerde ağrının şiddetini ve niteliğini belirlemek için tasarlanmıştır.

Türkçe versiyonunun geliştirilmesi, Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında psikolojik ağrının standardize edilmiş bir şekilde değerlendirilmesini sağlamıştır. Ölçek, klinisyenlere tedavi planlamasında ve müdahale etkinliğini izlemede yardımcı olacak değerli bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği, intihar davranışının önemli bir öncüsü olarak kabul edilen psikolojik ağrı yapısını ölçmektedir. Psikolojik ağrı, genellikle kayıp, çaresizlik, umutsuzluk ve benlik değerinde düşüş gibi bileşenleri içeren çok boyutlu bir yapıdır. Ölçek, bu duygusal ve bilişsel bileşenlerin yoğunluğunu değerlendirir.

Ölçeğin orijinal yapısı, psikolojik ağrının farklı yönlerini kapsayan maddelerden oluşur. Türkçeye uyarlanan versiyonun faktör yapısı, ölçeğin ölçtüğü temel yapının (konstrüktün) kültürel bağlamda da geçerli olduğunu doğrulamaya odaklanmıştır. Bu yapı, genel olarak bilişsel, duygusal ve davranışsal sıkıntı boyutlarını içermektedir.

Geçerlik

Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları, Demirkol ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü kanıtlamaya odaklanmıştır.

Yapı geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yoluyla incelenmiş ve ölçeğin orijinal tek veya çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde de kabul edilebilir uyum indeksleri sergilediği görülmüştür. Ayrıca, ölçüt bağımlı geçerlik kapsamında, ölçek puanlarının depresyon, anksiyete ve intihar düşüncesi gibi ilgili yapılarla beklenen yönde ve anlamlı korelasyonlar gösterdiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin Türk popülasyonunda psikolojik ağrı yapısını geçerli bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık ve zamana bağlı değişmezlik (test-tekrar test) yöntemleriyle değerlendirilmiştir. İç tutarlılık analizi sonucunda, Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği Türkçe versiyonu için yüksek düzeyde bir Cronbach Alfa katsayısı (genellikle .80’in üzerinde) rapor edilmiştir. Bu değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Test-tekrar test güvenirliği, ölçek puanlarının zaman içinde stabil kaldığını ve rastgele hatalardan az etkilendiğini ortaya koymuştur. Bu yüksek güvenilirlik değerleri, ölçeğin klinik değerlendirme ve uzun süreli takip çalışmalarında kullanıma uygun olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında (Demirkol et al., 2020), ölçeğin yapısal modelini doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Orijinal ölçeğin teorik yapısı test edilmiş ve Türk örneklemindeki verilerin bu yapıya iyi uyum sağladığı bulunmuştur. Bu analizler, ölçeğin psikolojik ağrıyı tek bir genel faktör veya çok boyutlu bir yapı altında ölçtüğünü teyit etmiştir.

Faktör yükleri incelendiğinde, ölçek maddelerinin ilgili faktörlere yüksek düzeyde katkı sağladığı ve böylece yapısal geçerliğin desteklendiği görülmüştür. Bu faktör yapısı, ölçeğin klinik uygulamalarda puanlanması ve yorumlanması için sağlam bir temel sunmaktadır.

Ölçme Aracı

Test Çeşidi: Uyarlama

Format: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale)

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Klinik ve genel yetişkin popülasyonları.

Yaş Grubu: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışmasında genellikle üniversite öğrencileri ve/veya psikiyatri hastaları gibi farklı gruplardan örneklemler kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Maddeler, katılımcıların belirtilen psikolojik ağrı ifadelerine ne sıklıkta katıldığını veya bu duyguları ne yoğunlukta yaşadığını belirten bir derecelendirme sistemi (örneğin, Likert tipi) kullanılarak yanıtlanır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Değerlendirme, Psikometri, Cronbach Alfa, Ölçek Geliştirme, Affektif Bozukluklar, Suisidoloji, Duygusal Acı.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Emin Demirkol

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlantılı Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Demirkol, M. E. (İletişim adresi e-posta olarak belirtilmiştir: [email protected]).

İzinler ve Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin klinik veya araştırma amaçlı kullanımı için orijinal geliştiriciler ve uyarlama ekibi ile iletişime geçilmesi önerilir. Akademik yayınlarda kullanım genellikle referans belirtme koşuluyla mümkündür.

Ücret: Bilgi mevcut değildir. Genellikle akademik uyarlamalar ücretsizdir, ancak kullanım koşulları için yazarlarla iletişime geçilmelidir.

Test Yılı (Uyarlama): 2020.

Kaynaklar

Demirkol, M. E., Güleç, H., Tamam, L., Yazıcı Güleç, M., Öztürk, S. A., Uğur, K., Karaytuğ, M. A., & Zengin Eroğlu, M. (2020). Reliability and validity of Mee-Bunney Psychological Pain Assessment Scale Turkish version. Current Psychology, 39, 1181-1188. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00400-z

Makalenin bir kopyası aşağıdaki bağlantıda PDF formatında mevcuttur:

• Orijinal PDF İndirme Bağlantısı: mee-bunney-psikolojik-agri-degerlendirme-olceginin-turkce-versiyonunun-guvenilirligi-ke-gecerliligi.pdf
• Ek Erişim Bağlantısı: 0210nr44d-y-https-link-springer-com.proxy2.marmara-elibrary.com

Mee-Bunney Psikolojik Ağrı Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam ve doğru metni için lütfen Demirkol ve arkadaşlarının (2020) yayınlanmış makalesine başvurunuz.