Mayo Dirsek Performans Skoru

Özet

Mayo Dirsek Performans Skoru (MEPS), dirsek eklemi fonksiyonunu ve performansını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş standart bir klinik ölçektir. Bu ölçek, özellikle dirsek yaralanmaları, cerrahi girişimler veya kronik durumlar sonrasında hastanın yaşadığı ağrı düzeyini, hareket açıklığını, eklem stabilitesini ve günlük yaşam aktivitelerindeki fonksiyonel yeterliliği ölçmeye odaklanmaktadır. Sunulan çalışma, ölçeğin Türkçe adaptasyonuna (MEPS-T) ve psikometrik özelliklerinin incelenmesine dayanmaktadır. Ölçek, dört ana alt boyuttan ve toplam 15 maddeden oluşmaktadır.

MEPS’in Türk kültürüne adaptasyonu, ölçeğin klinik ve araştırma ortamlarında güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Ölçek, çoktan seçmeli formatta puanlanmaktadır ve dirsek fonksiyonunun objektif ve sübjektif bileşenlerini kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mayo Dirsek Performans Skoru, MEPS, Dirsek Fonksiyonu, Ağrı, Hareket Açıklığı, Geçerlik, Güvenirlik, Uyarlama, Ortopedi.

Yazarlar

D. Celik (Uyarlama çalışması), Morrey B.F. ve arkadaşları (Orijinal ölçek geliştiricileri).

Amaç

Mayo Dirsek Performans Skoru’nun temel amacı, dirsek patolojileri olan hastaların fonksiyonel durumlarını standardize edilmiş bir puanlama sistemi ile değerlendirmektir. Bu ölçek, tedavi sonuçlarını izlemek, farklı tedavi yöntemlerinin etkinliğini karşılaştırmak ve hastanın yaşam kalitesine dair önemli klinik kararlar almak için gerekli verileri sağlamayı hedefler.

Türkçe adaptasyon çalışmasının (Celik, 2015) spesifik amacı ise, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilirliğini ve geçerliğini test ederek, Türkiye’deki klinik ve akademik çalışmalarda kullanıma sunmaktır.

Yapı

MEPS, dirsek ekleminin genel performansını dört temel alanda değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçek, bu dört alt boyutta toplam 15 maddeden oluşur ve her bir alt boyut, dirsek sağlığının farklı bir yönünü temsil eder:

• Ağrı: Hastanın deneyimlediği ağrı şiddeti ve sıklığı. (4 madde)
• Hareket Açıklığı: Dirsek fleksiyonu ve ekstansiyon aralığı gibi hareket yeterliliği. (3 madde)
• Stabilite: Dirsek ekleminin normal hareket sırasında veya stres altında gösterdiği dayanıklılık ve denge. (3 madde)
• Günlük Fonksiyon: Hastanın giyinme, yeme gibi temel günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme yeteneği. (5 madde)

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlaması (MEPS-T), kapsam ve yakınsak-ıraksak geçerlik açısından incelenmiştir.

Kapsam geçerliği analizlerinde, MEPS-T ile diğer ilgili dirsek performans ölçekleri arasında anlamlı korelasyonlar bulunmuştur. Spesifik olarak, ASES (American Shoulder and Elbow Surgeons) ölçeği ile r=0.83, OES (Oxford Elbow Score) ölçeği ile r=0.77 ve SEV (Single Evaluation Value) ile r=0.59 değerlerinde ilişkiler tespit edilmiştir. Bu bulgular, MEPS-T’nin dirsek fonksiyonunu ölçme konusunda diğer kabul görmüş araçlarla tutarlı olduğunu göstermektedir.

Yakınsak-ıraksak geçerliği incelemek amacıyla, MEPS-T’nin genel sağlıkla ilgili yaşam kalitesi ölçütü olan SF-36 ölçeği ile ilişkisi analiz edilmiştir. SF-36 ölçeğindeki sekiz alt boyuttan ikisi ile yüksek derecede ilişki saptanırken, diğer iki alt boyut ile düşük derecede ilişki gözlemlenmiştir. Ancak, yazın taramasında bu değerleri doğrudan karşılaştıracak ek bir araştırmanın bulunmadığı belirtilmiştir.

Güvenirlik

MEPS-T’nin güvenirlik çalışması, test-tekrar test yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu yöntem, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini değerlendirir.

Yapılan analizde, testler arası korelasyon katsayısı, 2 yönlü ANOVA modeli kullanılarak 0.89 olarak hesaplanmıştır. Korelasyon katsayısının 0.80 üzeri olması, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu ve ölçüm tutarlılığının yeterli olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte spesifik bir açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi detayına yer verilmemiştir; ancak ölçeğin yapısal bileşenleri belirtilmiştir. MEPS, klinik olarak tanımlanmış ve orijinal olarak dört alt boyutta yapılandırılmış 15 maddeden oluşmaktadır: Ağrı, Hareket Açıklığı, Stabilite ve Günlük Fonksiyon. Bu yapı, ölçeğin dirsek performansının farklı klinik yönlerini bağımsız olarak ölçtüğü varsayımına dayanır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Çoktan seçmeli

Language Available: Türkçe (Uyarlama) ve İngilizce (Orijinal)

Population Group: Dirsek ekleminde patoloji veya fonksiyonel kısıtlılık bulunan hastalar.

Age Group: Yetişkinler.

Population Details: Dirsek fonksiyonel sonuçlarının değerlendirilmesi gereken klinik popülasyonlar.

Test Methodology: Hem hastanın öznel deneyimini (ağrı, fonksiyon) hem de klinik ölçümleri (hareket açıklığı, stabilite) içeren bir puanlama sistemidir.

Anahtar Kelimeler

MEPS-T, Dirsek Cerrahisi, Fonksiyonel Değerlendirme, ASES, OES, SF-36, Korelasyon Katsayısı, Romatoloji.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2015 yılında D. Celik tarafından yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve ücretlendirme bilgileri spesifik olarak belirtilmemiştir, ancak sorumlu yazar ile iletişim kurulması önerilir.

Kaynaklar

Celik, D. (2015). Psychometric properties of the Mayo Elbow Performance Score. Rheumatology international, 35(6), 1015-1020.

Bu çalışmanın orijinal makale bağlantısı burada bulunabilir: proxy2.marmara-elibrary.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi ise aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: mayo-elbow-performance-score-toad.pdf

Mayo Dirsek Performans Skoru Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Mayo Dirsek Performans Skoru ölçeği 4 alt boyuttan ve 15 maddeden oluşmaktadır.

Ağrı (4m):

Hareket açıklığı (3m):

Stabilite (3m):

Günlük fonksiyon (5m):