Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeği

Özet

Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeği (MAYÖ), öğrencilerin matematik derslerinde karşılaştıkları zorluklar, başarısızlıklar veya stresli durumlar karşısında toparlanma, azim gösterme ve olumlu sonuçlar elde etme yeteneklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinal bir yapının Türk kültürüne uyarlanması sürecini temsil etmektedir. Söz konusu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda akademik yılmazlık düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirebileceğini göstermeyi hedeflemiştir.

Ölçeğin adaptasyonu, Pekdemir, Yazıcı, Altun ve Tosun (2019) tarafından gerçekleştirilmiş olup, matematik eğitiminde öğrencilerin motivasyonel ve duygusal süreçlerini anlamak için önemli bir katkı sağlamaktadır. Ölçek, özellikle matematik öğrenme sürecinde öğrencilerin karşılaştığı engellerle başa çıkma stratejilerini ve psikolojik dayanıklılıklarını belirlemede kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

Akademik Yılmazlık, Matematik Eğitimi, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Ümit Pekdemir, Hakan Yazıcı, Fatma Altun, Cemile Tosun

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, matematik alanında eğitim gören öğrencilerin akademik zorluklara karşı gösterdikleri akademik yılmazlık düzeylerini belirlemek için kültürel olarak uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır. Orijinal ölçeğin yapısının ve maddelerinin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu test etmek, uyarlama çalışmasının ana hedefidir.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara, öğrencilerin matematik başarısını etkileyen psikolojik faktörleri derinlemesine inceleme fırsatı sunar. Elde edilen veriler, öğrencilerin akademik dayanıklılığını artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahale programlarının geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Yapı

Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeği, bireyin akademik ortamda karşılaştığı olumsuzluklara, eleştirilere veya başarısızlık deneyimlerine rağmen hedeflerine bağlı kalma, çaba gösterme ve geri dönme yeteneği olan Akademik Yılmazlık yapısını ölçmektedir. Matematik bağlamında bu yapı; zorlu matematik problemlerine karşı pes etmeme, düşük notlardan sonra bile motivasyonu koruma ve matematik öğrenmeye devam etme isteği gibi davranışsal ve bilişsel bileşenleri içerir.

Akademik Yılmazlık genellikle çok boyutlu bir yapı olarak ele alınır ve ölçeğin alt boyutlarının, öğrencilerin öz yeterlilik, başa çıkma stratejileri ve dış destek algısı gibi unsurları kapsaması beklenir. Bu ölçek, özellikle matematiğe özgü kaygı ve zorlanma durumlarında öğrencilerin psikolojik sağlamlığını değerlendirmeye odaklanmıştır.

Geçerlik

Uyarlama çalışmasında (Pekdemir vd., 2019), ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla çeşitli analizler kullanılmıştır. Yapılan analizler, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğunu doğrulamayı amaçlamıştır. Genellikle bu tür uyarlama çalışmalarında, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek için Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) yöntemleri kullanılır.

Ayrıca, ölçeğin Kriter Geçerliği kapsamında, matematik başarısı veya matematik kaygısı gibi ilgili değişkenlerle olan korelasyonları incelenmiş olabilir. Elde edilen bulgular, Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeği’nin, öğrencilerin matematiksel bağlamdaki dayanıklılıklarını ölçmede yüksek düzeyde geçerlik sunduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliğini belirlemek amacıyla, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutlarının iç tutarlılık katsayılarının kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek için Test-Tekrar Test Güvenirliği analizleri yapılmış olabilir. Bu analizler, aynı öğrencilerin farklı zamanlarda ölçekten aldıkları puanların tutarlılığını değerlendirerek, ölçeğin ölçtüğü yapının zaman içinde stabil olduğunu kanıtlamayı hedefler. Bu psikometrik çalışmalar, ölçeğin bilimsel araştırmalarda güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması sürecinde, orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, ölçeğin teorik olarak varsayılan boyutlarının (faktörlerinin) Türk örnekleminde de istatistiksel olarak uygunluğunu test etmeyi sağlar.

Analiz sonuçları, model uyum iyiliği indekslerinin (RMSEA, CFI, TLI vb.) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin çok boyutlu yapısının korunduğunu ve matematiksel yılmazlık kavramını başarıyla temsil ettiğini desteklemektedir. Bu, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu gösteren kritik bir adımdır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genellikle ortaokul, lise veya üniversite öğrencileri)

Yaş Grubu: Akademik eğitim gören ergenler ve genç yetişkinler (Çalışmanın hedef kitlesi referans makalede belirtilmiştir).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, genellikle Türkiye’deki farklı eğitim seviyelerinden geniş bir öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemi kullanılarak Likert tipi derecelendirme ile yanıtlanan maddelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akademik Başarı, Psikolojik Dayanıklılık, Matematik Kaygısı, Öz Yeterlilik, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir.)

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Fatma Altun)

Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın bağlı olduğu kurum adresi (Genellikle Trabzon Üniversitesi, Eğitim Fakültesi).

İzinler ve Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019 (Uyarlama çalışmasının yayın yılıdır.)

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle sorumlu yazardan (Fatma Altun) izin alınması tavsiye edilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir, ancak akademik etik kurallarına uygun hareket edilmelidir.

Referanslar

Pekdemir, Ü., Yazıcı, H., Altun, F. ve Tosun, C. (2019). Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 10(1), 217-231. Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi burada mevcuttur: matematikte-akademik-yilmazlik-olcegi-toad.pdf

Matematikte Akademik Yılmazlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için lütfen Pekdemir, Yazıcı, Altun ve Tosun (2019) referansına başvurunuz.