Penn Omuz Skoru

Özet

Penn Omuz Skoru (PSS), omuz rahatsızlıkları olan bireylerde ağrı, fonksiyon ve memnuniyeti değerlendirmek için kullanılan, hasta bildirimli sonuç ölçütü niteliğinde bir araçtır. Bu ölçeğin Türkçe versiyonu, kapsamlı bir uyarlama ve psikometrik değerlendirme süreçlerinden geçirilmiştir. PSS’nin Türkçe versiyonu, omuz patolojilerinin hastanın günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki etkisini ve tedavi süreçlerine ilişkin memnuniyetini kültürel olarak hassas ve geçerli bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Penn Omuz Skoru, PSS, omuz, omuz ağrısı, omuz fonksiyonu, hasta bildirimli sonuç, uyarlama, geçerlik, güvenirlik, Türkçe.

Yazarlar

Bu ölçeğin Türkçe versiyonunun geliştirilmesi ve geçerlilik-güvenirlik çalışmalarını yürüten yazarlar şunlardır: Z. Hazar Kanık (sorumlu yazar), G. Gunaydin, Ö.O. Pala, U. Sözlü, Z.B. Alkan, S. Çıtaker, S. Başar, U. Kanatlı.

Amaç

Penn Omuz Skoru‘nun temel amacı, omuz rahatsızlığı olan bireylerde ağrı şiddeti, fonksiyonel kısıtlılıklar ve tedaviye ilişkin memnuniyet düzeylerini değerlendirmektir. Bu ölçek, hastaların kendi perspektiflerinden omuz sağlık durumlarını ve tedavi sonuçlarını rapor etmelerini sağlayarak klinik değerlendirmelere önemli bir katkı sunar. Ölçek, omuz patolojilerinin bireylerin günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki etkilerini nicel olarak belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin Türkçe versiyonunun geliştirilmesiyle, Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında omuz patolojileri olan hastaların durumunu güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek, kültürel olarak uyarlanmış bir araç sağlanmıştır. Bu, hem tanı süreçlerine yardımcı olmak hem de tedavi etkinliğini izlemek için kritik öneme sahiptir. Böylece, sağlık profesyonelleri hastaların tedaviye verdikleri yanıtı daha objektif bir şekilde değerlendirebilirler.

Yapı

Penn Omuz Skoru, omuz sağlığının üç temel boyutunu ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır: ağrı, fonksiyon ve memnuniyet. Bu üç boyut, omuz rahatsızlıklarının hastanın yaşam kalitesi üzerindeki etkisini kapsamlı bir şekilde yansıtır. Ağrı boyutu, hastanın yaşadığı ağrının şiddetini değerlendirirken, fonksiyon boyutu günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme yeteneğindeki kısıtlılıkları ölçer. Memnuniyet boyutu ise hastanın omuz durumu ve/veya tedavisinden duyduğu genel memnuniyeti sorgular.

Bu boyutlar, hastaların subjektif deneyimlerini nicel verilere dönüştürerek, klinisyenlere ve araştırmacılara omuz rahatsızlıklarının bireysel ve toplumsal yükünü daha iyi anlama imkanı sunar. Ölçeğin bu kapsamlı yapısı, tedavi planlaması ve sonuç değerlendirmesinde önemli bir rehber görevi görerek, multidisipliner yaklaşımları destekler.

Geçerlik

Penn Omuz Skoru‘nun Türkçe versiyonunun (geçerliği), özellikle yakınsak geçerlilik analizleri ile değerlendirilmiştir. Yakınsak geçerlilik, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü ve benzer yapıları ölçen diğer ölçeklerle ne kadar tutarlı olduğunu gösterir. Bu bağlamda, PSS-T’nin toplam skoru ve alt ölçekleri, Pearson’un korelasyon katsayısı kullanılarak diğer ilgili ölçütlerle korele edilmiştir.

Yapılan analizler, PSS-T’nin omuz ağrısı, fonksiyon ve memnuniyet gibi ilgili klinik kavramlarla güçlü ve anlamlı ilişkiler sergilediğini ortaya koymuştur. Bu durum, ölçeğin Türk popülasyonunda omuz patolojilerini değerlendirmede geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir. Elde edilen yüksek korelasyon değerleri, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve klinik pratikte güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.

Güvenirlik

Penn Omuz Skoru‘nun Türkçe versiyonunun (güvenirliği), hem zaman içindeki tutarlılığı hem de maddeler arasındaki iç tutarlılığı açısından kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Zaman içindeki tutarlılığı değerlendirmek için test-tekrar test güvenilirliği yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemde, aynı bireylere farklı zamanlarda ölçek uygulanmış ve sonuçlar arasındaki tutarlılık, sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) skoru kullanılarak tahmin edilmiştir. Yüksek ICC değerleri, ölçeğin zamanla istikrarlı ölçümler sağladığını göstermektedir.

Ölçeğin maddeleri arasındaki iç tutarlılığı ise Cronbach alfa değeri hesaplanarak değerlendirilmiştir. Cronbach alfa, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren yaygın bir istatistiksel ölçüttür. Elde edilen yüksek Cronbach alfa değerleri, PSS-T’nin maddelerinin birbiriyle uyumlu olduğunu ve genel bir omuz sağlığı kavramını güvenilir bir şekilde yansıttığını ortaya koymuştur. Bu da ölçeğin klinik ve araştırma amaçlı kullanım için güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte faktör analizi ile ilgili spesifik bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, çok boyutlu bir ölçek olarak Penn Omuz Skoru‘nun orijinal geliştirme sürecinde ve diğer dillerdeki uyarlamalarında faktör yapısının incelenmiş olması muhtemeldir. Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi temel boyutları veya faktörleri temsil ettiğini belirlemek için kullanılan bir istatistiksel yöntemdir ve ölçeğin yapısal geçerliliğini destekler.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Penn Omuz Skoru‘nun Türkçe versiyonu 24 madde ve 3 ana soru/alan içermektedir. Maddeler 0’dan 10’a kadar puanlanmaktadır. Ek olarak, bazı derecelendirmeler için 4’lü Likert ölçeği (3=katılıyorum – 2=kısmen katılıyorum – 1=katılmıyorum – 0=fikrim yok) kullanıldığı belirtilmiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Omuz patolojileri veya omuz rahatsızlığı olan bireyler.

Yaş Grubu: Kaynakta spesifik bir yaş grubu belirtilmemiştir; ancak genellikle yetişkin popülasyonlarda kullanılır.

Popülasyon Detayları: Omuz fonksiyonunda kısıtlılık veya ağrı yaşayan hastalar.

Test Metodolojisi: Ölçek, hastaların kendi bildirimlerine dayalı bir sonuç ölçütüdür. Ağrı, fonksiyonel yetenek ve tedavi/durumdan memnuniyet gibi subjektif deneyimleri nicel olarak değerlendirir. Yüz yüze veya kendi kendine doldurma şeklinde uygulanabilir.

Anahtar Kelimeler

Penn Omuz Skoru, PSS, omuz sağlığı, ağrı değerlendirmesi, fonksiyonel kısıtlılık, hasta memnuniyeti, psikometri, klinik değerlendirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Zeynep Hazar Kanık için)

Yazışma Adresi: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Penn Omuz Skoru‘nun Türkçe versiyonunun kullanımı için özel izinler veya ücretler hakkında kaynakta bilgi bulunmamaktadır. Genellikle bu tür uyarlanmış ölçeklerin kullanımı için sorumlu yazarla veya orijinal ölçeğin telif hakkı sahibine başvurulması önerilir. Ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenirlik çalışması 2018 yılında yayınlanmıştır.

Referanslar

Hazar, Z., Gunaydin, G., Pala, Ö.O, Sözlü, U., Alkan, Z.B., Çıtaker, S., Başar, S.,& Kanatlı, U. (2018). Translation, cultural adaptation, reliability, and validity of the Turkish version of the Penn Shoulder Score. Disability and Rehabilitation, , 40 (10), 1214-1219.

Orijinal PDF buradan indirilebilir: penn-shoulder-olcegi-toad.pdf

Penn Omuz Skoru Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

24 madde 3 soru 0’dan 10 kadar puanlanan sorular
-Tişörtünüzü içe sokmak için eli bele götürme.
-Kendi başına giyinmek