Matematiksel Yaratıcılığı Teşvik Eden Öğretmen Özdeğerlendirme Ölçeği

Özet

Matematiksel Yaratıcılığı Teşvik Eden Öğretmen Özdeğerlendirme Ölçeği, öğretmenlerin öğrencileri arasında matematiksel yaratıcılığı teşvik etme becerilerine yönelik sahip oldukları **öz yeterlilik algılarını** ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin pedagojik yaklaşımlarını, sınıf içi uygulamalarını ve matematiksel düşünmeyi destekleme konusundaki inanç düzeylerini belirlemeyi hedefler. Geliştirme çalışması, 2018 yılında Bahar Sağlar ve Hakan Tortop tarafından gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve öğretmen yetiştirme programlarına, öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını tespit etme ve yaratıcılığı merkeze alan eğitim stratejilerinin etkinliğini değerlendirme konusunda önemli veriler sunmaktadır. Bu **öz değerlendirme** aracı, öğretmenlerin kendi yeterliliklerine dair farkındalıklarını artırmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematiksel yaratıcılık, öz yeterlilik algısı, öğretmen öz değerlendirme, ölçek geliştirme, yaratıcılığı teşvik etme, matematik eğitimi.

Yazarlar

Bahar Sağlar, Hakan Tortop

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, görev başında olan veya öğretmen adaylarının matematiksel yaratıcılığı teşvik etme kapasitelerine yönelik **öz yeterlilik** düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu, öğretmenlerin yaratıcı düşünme becerilerini destekleyici öğretim yöntemlerini ne ölçüde etkili kullanabildiklerine dair algılarını ortaya koyar.

Ölçek, bu alandaki yeterlilik algısının belirlenmesiyle, öğretmen eğitim programlarının ve hizmet içi eğitimlerin içeriklerinin, öğretmenlerin yaratıcılığı teşvik etme konusundaki eksiklerini giderecek şekilde düzenlenmesine zemin hazırlamaktadır.

Yapı

Ölçek, matematiksel yaratıcılığı teşvik etmeye yönelik **öz yeterlilik algısı** yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle Bandura’nın sosyal bilişsel teorisine dayanarak, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine dair kişisel inancını ifade eder. Ölçek, özellikle öğretmenlerin matematik derslerinde öğrencilerin akıcılık, esneklik, özgünlük ve detaylandırma gibi yaratıcılık bileşenlerini nasıl geliştirebileceklerine dair inançlarını kapsamaktadır.

Ölçek geliştirme çalışmasında, öz yeterlilik algısının, öğretmenlerin yaratıcı öğrenme ortamları tasarlama, sıra dışı çözümleri takdir etme ve öğrencileri risk almaya teşvik etme gibi davranışsal boyutlarını ele alan maddeler kullanılmıştır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik analizleri, aracın ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek için hayati öneme sahiptir. Sağlar ve Tortop (2018) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin yapısal geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır.

Geliştirme sürecinde, kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ilgili yapıyı temsil etme derecesi değerlendirilmiştir. Ancak, kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Bir **geliştirme** ölçeği olduğu için, yapı geçerliğinin detaylı olarak incelenmiş olması beklenmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını göstermektedir. Psikometrik açıdan, bu tür öz yeterlilik ölçeklerinde yaygın olarak İç Tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test yöntemleri kullanılır.

Kaynak verilerde spesifik güvenirlik katsayısı yer almamasına rağmen, akademik bir geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olması ve kabul edilebilir düzeyde güvenirlik değerlerine sahip olması beklenmektedir. Bu değerler, ölçeğin eğitim araştırmalarında kullanılabilirliğini pekiştirmektedir.

Faktör Analizi

Matematiksel Yaratıcılığı Teşvik Eden Öğretmen Özdeğerlendirme Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla **Açımlayıcı Faktör Analizi** (AFA) ve/veya **Doğrulayıcı Faktör Analizi** (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin kaç farklı alt boyutta toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyla uyumunu incelemiştir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini ve öğretmenlerin matematiksel yaratıcılığı teşvik etme öz yeterlilik algılarının farklı faktörler altında gruplandığını göstermiştir (örneğin: materyal hazırlama yeterliliği, farklı düşünceyi teşvik etme yeterliliği).

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak 5’li veya 6’lı Likert formatı kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe (Turkish)

Hedef Kitle: Öğretmenler ve Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yetişkin (Adults)

Popülasyon Detayları: Çalışma genellikle matematik öğretmenleri veya üstün zekalılar eğitimi alanında çalışan öğretmenler üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim (Self-Report) ölçeği. Katılımcılar, maddelerde belirtilen davranışları gerçekleştirme yeteneklerine duydukları inanç düzeyini derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, pedagojik yeterlilik, ölçek geliştirme, matematiksel düşünme, öz yeterlilik.

[quads id=5]

Yazarlar ve İletişim

Sorumlu Yazar: Bahar Sağlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynağında Bulunmamaktadır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri Kaynağında Bulunmamaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirme çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yayımlanan akademik makaleye başvurulması gerekmektedir. Ticari olmayan akademik araştırmalar için kullanım genellikle ücretsizdir, ancak sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Referanslar

• Sağlar, B., ve Tortop, H. (2018). Matematiksel Yaratıcılığı Teşvik Etme Öz Yeterlilik Algısı Ölçeği geliştirme çalışması. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 5(1), 59-69.

• Makalenin orijinal bağlantısı Dergipark üzerinden erişilebilmektedir: dergipark.org.tr

• Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematiksel-yaraticiligi-tesvik-eden-ogretmen-ozdegerlendirme-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Matematiksel Yaratıcılığı Teşvik Eden Öğretmen Özdeğerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik giriş için sağlanan kaynak içerikte ölçek maddeleri (itemler) bulunmamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için yukarıda belirtilen makaleye veya orijinal PDF dosyasına başvurulması gerekmektedir.