Matematik ve Ben Anketi

Özet

Matematik ve Ben Anketi, özgün adı Psikolojik ölçekler bağlamında “Math and Me Survey” olan aracın Türkçe’ye uyarlama çalışmasıdır. Aktaş-Cansız ve Tabak (2018) tarafından gerçekleştirilen bu çalışma, öğrencilerin matematiğe yönelik duyuşsal alanlarını, özellikle de tutumlarını, öz yeterlik inançlarını ve kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, Türk eğitim sistemindeki öğrencilerin matematik öğrenme süreçlerine dair derinlemesine bir anlayış sağlamaktır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini koruyarak Türkçe konuşan popülasyonlarda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini kanıtlamayı hedeflemiştir. Bu araç, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcılar için, öğrencilerin matematik başarısını etkileyen kritik duyuşsal faktörleri teşhis etmede önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik tutumu, matematik kaygısı, matematik öz yeterliği, psikometrik özellikler, uyarlama, yapı geçerliği, eğitim araştırmaları.

Yazarlar

Meral Cansız Aktaş, S. Tabak

Amaç

Matematik ve Ben Anketinin geliştirilme ve uyarlama amacı, öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdikleri duygusal ve motivasyonel tepkileri standart ve nicel bir biçimde değerlendirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin matematik derslerine ve matematiksel görevlere ilişkin inançlarını ve duygularını belirleyerek, öğrenme güçlüklerinin veya başarılarının altında yatan duyuşsal sebepleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, özellikle eğitimsel müdahalelerin planlanması aşamasında kritik bilgiler sunar. Öğretmenler ve rehberlik uzmanları, bu anket sonuçlarını kullanarak öğrencilerin matematik kaygısını azaltmaya veya matematik öz yeterliğini artırmaya yönelik hedefe odaklı stratejiler geliştirebilirler.

Yapı

Matematik ve Ben Anketi, öğrencilerin matematiğe yönelik karmaşık duyuşsal alanını ölçer. Genellikle bu tür ölçekler birden fazla alt boyutu kapsar. Temel olarak ölçülen yapılar arasında şunlar bulunmaktadır:

• Matematik Tutumu: Öğrencinin matematiği sevme veya sevmeme derecesini, matematiğin önemine dair inançlarını ve matematik derslerine katılma isteğini içerir.
• Matematik Öz Yeterliği: Öğrencinin belirli matematiksel görevleri başarıyla tamamlama yeteneğine olan kişisel inancını ifade eder. Yüksek öz yeterlik, genellikle daha yüksek azim ve daha iyi performansla ilişkilidir.
• Matematik Kaygısı: Matematiksel görevlerle karşılaşıldığında hissedilen gerginlik, endişe ve korku duygularını ölçer. Bu kaygı, bilişsel performansı olumsuz etkileyebilir.

Geçerlik

Aktaş-Cansız ve Tabak (2018) tarafından yürütülen geçerlik çalışması, ölçeğin Türkçe formunun orijinal yapıyı koruduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Uyarlama çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntemlerden biri Yapı Geçerliğidir. Bu bağlamda, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin kuramsal olarak belirlenen faktör yapısının Türk örnekleminde de doğrulandığı varsayılmaktadır.

Geçerlik çalışmaları, ayrıca maddelerin kültürel uygunluğunu ve anlamsal eşdeğerliğini de içermiştir. Bu süreç, uzman görüşleri alınarak ve dilsel analizler yapılarak, çevirinin hedef kültürdeki anlam bütünlüğünü sağlaması açısından kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, Aktaş-Cansız ve Tabak’ın çalışmasında iç tutarlılık yöntemiyle değerlendirilmiştir. İç tutarlılık, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Bu ölçüm için yaygın olarak Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, Matematik ve Ben Anketinin Türkçe formunun güvenilir olduğunu ve tekrarlanan ölçümlerde tutarlı sonuçlar üreteceğini işaret eder. Güvenilirlik analizi, ölçeğin alt boyutları için de ayrı ayrı raporlanarak, her bir duyuşsal yapının içsel tutarlılığının yeterli düzeyde olduğu belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinin temel bileşeni olan faktör analizi, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültürüne aktarılırken korunup korunmadığını incelemiştir. Yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), orijinal ölçeğin hipotez edilen faktör modelinin (örneğin, üç veya dört faktörlü yapı) Türk öğrencilerden oluşan örneklemde de kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir.

Bu analiz, ölçeğin matematik tutumu ve ilgili duyuşsal bileşenleri ölçmek için kullanılan maddelerinin, kuramsal olarak beklendiği gibi ilgili faktörler altında toplandığını bilimsel olarak kanıtlamıştır. Bu durum, ölçeğin yapısal geçerliğinin önemli bir kanıtıdır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatında (örneğin, “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a kadar değişen 4’lü, 5’li veya 6’lı seçenekler).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genellikle ortaokul veya lise düzeyindeki öğrenciler)

Yaş Grubu: Akademik çalışmaya bağlı olarak değişkenlik göstermekle birlikte, genellikle 10-18 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli il ve okullarda öğrenim gören öğrenciler örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, öz bildirim temelli anket metodolojisi.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik ölçme, eğitim araştırmaları, matematik eğitimi, duyuşsal alan, ölçek, öz yeterlik, uyum indeksleri.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı dağıtımı için orijinal ve uyarlama yazarlarından izin alınması gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Sorumlu yazarın e-posta adresi aşağıda belirtilmiştir.

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: math-and-me-survey-toad.pdf

Kaynaklar

• Aktaş-Cansız, M. & Tabak, S. (2018). Turkish Adaptation of Math and Me Survey: A Validity and Reliability Study. European Journal of Educational Research, 7, 707-714. DOI: 10.12973/eu-jer.7.3.707

Sorumlu Yazar: Meral Cansız Aktaş

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Matematik ve Ben Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu anketin maddeleri, telif hakkı veya gizlilik nedenleriyle kamuya açık kaynaklarda tam olarak yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için ilgili makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir. Aşağıdaki alan, ölçek maddelerinin orijinal dilinde yer alması için ayrılmıştır.

(Ölçek maddeleri bu kısma eklenmemiştir.)