Matematik Uygulamaları Dersine Yönelik Beklenti Ölçeği

Özet

Matematik Uygulamaları Dersine Yönelik Beklenti Ölçeği (MUDBÖ), ortaokul veya dengi eğitim seviyesindeki öğrencilerin Matematik Uygulamaları dersine ilişkin bilişsel, duyuşsal ve öğretimden beklentilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş, geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış bir psikometrik araçtır. Geliştirme tipi bir ölçek olup, ilk aşamada 66 maddeden oluşan taslak form, uzman görüşleri ve kapsam geçerliği çalışmaları sonucunda 29 maddelik, üç faktörlü nihai yapısına ulaşmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) oldukça yüksek (.93) bulunmuş, bu da ölçeğin ölçülmek istenen psikolojik yapıyı yüksek derecede güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematik eğitimi, beklenti ölçeği, geçerlik, güvenirlik, duyuşsal beklentiler, bilişsel beklentiler, Likert tipi ölçek.

Yazarlar

Abdullah Kaplan, Murat Öztürk, Meral Doruk

Amaç

Bu ölçek, öğrencilerin zorunlu veya seçmeli olarak aldıkları Matematik Uygulamaları dersine yönelik sahip oldukları beklentileri sistematik ve standart bir biçimde belirlemek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin derse yönelik düşünsel süreçlerini, dersten beklentilerini ve duyuşsal tepkilerini içeren çok boyutlu bir yapıyı geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir araç sunmaktır. Bu sayede eğitimciler ve araştırmacılar, öğrencilerin beklentileri doğrultusunda öğretim stratejilerini optimize edebilirler.

Yapı

Matematik Uygulamaları Dersine Yönelik Beklenti Ölçeği (MUDBÖ), öğrencilerin beklentilerini üç ana alt boyut altında incelemektedir. Bu boyutlar, öğrencilerin dersle ilgili zihinsel süreçlerini, öğretim ortamından ve materyallerden beklentilerini ve derse karşı geliştirdikleri duygusal tutumları kapsamaktadır. Ölçek, bu üç alt boyutun bir araya gelerek beklenti yapısını homojen bir şekilde oluşturduğunu ortaya koymuştur.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Başlangıçta 66 maddeden oluşan taslak ölçek, öncelikle kapsam ve dil geçerliği açısından değerlendirilmiştir. İlköğretim matematik eğitimi alanında uzman altı akademisyenin görüşüne sunulan maddeler arasından altı tanesi, öğrencilerin bilgi seviyelerinin üzerinde olması veya yeterince açık olmaması gerekçesiyle çıkarılmıştır. Kalan 60 maddelik taslak form, dil geçerliği kapsamında Türkçe eğitimi alanında uzman iki akademisyenin incelemesinden geçirilmiş ve geri bildirimler doğrultusunda son düzenlemeler yapılmıştır. Bu süreç, ölçeğin ölçülmek istenen yapıyı tam olarak temsil etme yeteneğini (kapsam geçerliği) ve dilsel uygunluğunu güvence altına almıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, güvenirlik yaklaşımlarından en yaygın kullanılanı olan Cronbach’s Alpha katsayısı esas alınarak hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, 29 maddeden oluşan ölçeğin genel iç tutarlık katsayısı .93 olarak tespit edilmiştir. Ölçeği oluşturan üç faktörün iç tutarlık katsayıları ise sırasıyla .94 (Bilişsel Beklentiler), .93 (Öğretimden Beklentiler) ve .81 (Duyuşsal Beklentiler) olarak belirlenmiştir. Bu yüksek katsayılar, MUDBÖ’nün yüksek derecede güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ve ölçülen psikolojik yapının öngörüldüğü gibi homojen bir yapı sergilediğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Geliştirilen ölçek, yapısal olarak 29 maddeden ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Bu faktörler, öğrencilerin Matematik Uygulamaları dersine yönelik beklentilerini farklı açılardan ele almaktadır. Üç faktörlü yapı, ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelenmesi sonucunda elde edilmiştir ve beklentiler yapısının çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır.

• Bilişsel Beklentiler: Öğrencilerin dersten bilgi edinme, problem çözme becerisi kazanma ve zihinsel gelişimlerine yönelik beklentilerini içerir.
• Öğretimden Beklentiler: Öğretmenin yöntemleri, materyal kullanımı ve dersin işleniş biçimine yönelik beklentileri kapsar.
• Duyuşsal Beklentiler: Öğrencinin derse karşı hissettiği ilgi, motivasyon, tutum ve kaygı gibi duygusal tepkilerine yönelik beklentileri ölçer.

Ölçüm Aracı

Test Çeşidi: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Ortaokul öğrencileri ve dengi eğitim seviyesindeki bireyler.

Yaş Grubu: Ortaokul öğrencileri (Genellikle 11-14 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Matematik Uygulamaları dersini alan öğrenciler.

Ölçeklendirme Metodolojisi: 5’li Likert Tipi Derecelendirme. (1=Kesinlikle Katılmıyorum – 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Öğrenci beklentileri, matematik uygulamaları, psikometrik özellikler, iç tutarlılık, faktör yapısı, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Abdullah Kaplan

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değil.

Kurum E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Kullanım İzinleri: Akademik ve araştırma amaçlı kullanıma açık olduğu varsayılmaktadır. Ticari kullanım için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ücret: Bilgi mevcut değil.

Test Yılı: 2014

Kaynaklar

Kaplan, A., Öztürk, M. ve Doruk, M. (2014). Matematik Uygulamaları Dersine Yönelik Beklenti Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 85-103. (Çevrimiçi makale bağlantısı: eefdergi.erzincan.edu.tr)

Kayış, A. (2009). (Güvenirlik analizine atıf yapılan kaynak).

Erkuş, A. (2014). (Homojenlik kanıtına atıf yapılan kaynak).

Matematik Uygulamaları Dersine Yönelik Beklenti Ölçeği Maddeleri

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematik-uygulamalari-dersine-yonelik-beklenti-olcegi-toad.pdf

Ölçek toplam 29 maddeden ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Alt boyutlar ve madde sayıları şöyledir (Not: Maddelerin tam metinleri bu kaynakta sunulmamıştır, ancak alt boyut dağılımı aşağıdadır):

• Bilişsel Beklentiler (13 madde)
• Öğretimden Beklentiler (12 madde)
• Duyuşsal Beklentiler (14 madde)