Ben-Tovim Walker Beden Tutum Ölçeği

Özet

Ben-Tovim Walker Beden Tutum Ölçeği (BTWÖ), bireylerin kendi bedenlerine yönelik duygu, düşünce ve davranışlarını çok boyutlu olarak değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçüm aracıdır. Bu ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Fatma Mahperi Uluyol ve Ercan Barışkın tarafından 2020 yılında gerçekleştirilmiştir. Türkçe formun geliştirilmesi, ölçeğin Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında, özellikle Yeme Bozuklukları ve beden imajı sorunlarının değerlendirilmesinde güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabilmesini sağlamıştır.

BTWÖ’nin Türkçe formu, orijinal ölçeğin psikometrik yapısını koruyarak, Türk kültürüne özgü dilsel ve kavramsal eşdeğerliği sağlamak üzere titizlikle çalışılmıştır. Bu adaptasyon çalışması, ölçeğin Psikometri özelliklerinin detaylı bir incelemesini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ben-Tovim Walker, Beden Tutumu, Beden İmajı, Ölçek Uyarlaması, Yeme Bozuklukları, Psikometri.

Yazarlar

Orijinal Geliştiriciler: Ben-Tovim, D. I. ve Walker, M. K. (İngilizce Form). Uyarlayanlar: Fatma Mahperi Uluyol, Ercan Barışkın.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin bedenlerine yönelik algılarını, duygusal tepkilerini ve kaçınma davranışlarını içeren karmaşık tutumlarını ölçmektir. Bu çok boyutlu değerlendirme, özellikle yeme bozuklukları, dismorfik bozukluklar ve genel beden memnuniyetsizliği gibi klinik durumların taranmasında ve şiddetinin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Türkçe adaptasyonun özel amacı, uluslararası literatürde kabul görmüş bu değerli aracı, Türk popülasyonuna özgü kültürel ve dilsel farklılıkları dikkate alarak geçerli ve güvenilir bir biçimde kazandırmaktır. Bu sayede araştırmacılar ve klinisyenler, beden tutumlarını standart bir yöntemle inceleme olanağı bulmuştur.

Yapı

Ben-Tovim Walker Beden Tutum Ölçeği, bireyin bedeniyle kurduğu ilişkinin çeşitli yönlerini temsil eden alt boyutlardan oluşur. Ölçek, genellikle bedenin görünüşü, bedenin işlevi ve bedenden kaçınma gibi temel bileşenleri ölçer. Bu yapı, bedene yönelik hem olumlu hem de olumsuz tutumların kapsamlı bir profilini sunar.

Ölçek, sadece fiziksel görünüşe odaklanmak yerine, bireyin bedenini bir bütün olarak nasıl deneyimlediğini, bedensel duyumlara karşı ne kadar farkındalık geliştirdiğini ve bedensel faaliyetlerden ne ölçüde kaçındığını değerlendirerek, beden tutumu yapısının derinlemesine anlaşılmasına katkıda bulunur.

Geçerlik

BTWÖ’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, Uluyol ve Barışkın (2020) tarafından detaylıca incelenmiştir. Geçerlik analizlerinde, ölçeğin yapısal tutarlılığını test etmek amacıyla doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçek yapısının Türkçe verilerle ne ölçüde uyumlu olduğunu ortaya koyar.

Ayrıca, ölçeğin diğer beden imajı veya psikopatoloji ölçütleriyle ilişkisi incelenerek ölçüt bağıntılı geçerlik (convergent validity) çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar, BTWÖ’nün teorik olarak ilişkili olması beklenen diğer yapılarla (örneğin, yeme davranışı bozukluğu belirtileri) anlamlı korelasyonlar gösterdiğini doğrulamayı amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik incelemeleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplamaları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemlerle ölçeğin zamana karşı kararlılığı da araştırılmıştır. Bu, ölçeğin aynı bireyden farklı zamanlarda alınan ölçümlerde benzer sonuçlar üretme yeteneğini belirlemek için önemlidir.

Faktör Analizi

Türkçe adaptasyon çalışmasında (Uluyol & Barışkın, 2020), ölçeğin faktör yapısının doğrulanması temel bir adımdır. Orijinal BTWÖ, çok faktörlü bir yapıya sahip olduğundan, adaptasyon çalışması da bu çok boyutlu yapının Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığını test etmiştir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, Türkçe formun orijinal yapıyı büyük ölçüde desteklediğini göstermiştir. Bu, ölçeğin kültürel farklılıklara rağmen ölçtüğü psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme (Orijinal ölçekte 5 veya 6 noktalı Likert tipi kullanılır).

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal Form) ve diğer uyarlanmış diller.

Popülasyon Grubu: Klinik ve Genel Popülasyon

Yaş Grubu: Ergenler ve Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Türkçe adaptasyon çalışması genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin örneklemler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin kendi bildirimlerine dayalı (self-report) psikometrik ölçek.

Anahtar Kelimeler

Beden Tutum Ölçeği, BTWÖ, Beden Memnuniyetsizliği, Psikolojik Test, Uyarlama Çalışması, Fatma Mahperi Uluyol.

Yazarlar

Sorumlu Yazar (Uyarlama): Fatma Mahperi Uluyol

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe formunun kullanımına ilişkin izinler için sorumlu yazar Fatma Mahperi Uluyol ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Türkçe adaptasyon çalışması 2020 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanım ücreti bilgisi için yazara danışılmalıdır.

Kaynaklar

• Uluyol, F. M., ve Barışkın, E. (2020). Ben-Tovim Walker Beden Tutum Ölçeği (BTWÖ)’nin Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 7(1), 57–77. doi:10.31682/ayna.612797

• Ölçeğin orijinal geliştiricileri: Ben-Tovim, D. I., & Walker, M. K. (1991). The Ben-Tovim Walker Body Attitude Questionnaire (BAQ): A new measure of body image. Psychological Medicine, 21(4), 983–991.

BTWÖ’nin Türkçe uyarlamasına ait PDF dosyası bu bağlantıdan indirilebilir: ben-tovim-walker-beden-tutum-olcegi-toad.pdf

Ben-Tovim Walker Beden Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddeler için yayımlanan makaleye başvurulması gerekmektedir.