Çocuk ve Ergenlerde Ben ve Duygularım Ölçeği

Özet

Çocuk ve Ergenlerde Ben ve Duygularım Ölçeği, bir özgün ölçeğin Türkçe popülasyonuna yönelik olarak gerçekleştirilen bir adaptasyon çalışmasıdır. Müjen İlnem tarafından 2020 yılında uyarlanan bu psikometrik araç, çocuk ve ergen bireylerin benlik algılarını ve duygusal deneyimlerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin temel amacı, gelişim dönemindeki bireylerin kendilerine yönelik farkındalıklarını ve duygularını nasıl deneyimlediklerini geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirmektir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türkiye örnekleminde kullanılabilirliğini ve psikometrik özelliklerini inceleyerek alana önemli bir katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Çocuk, Ergen, Benlik Algısı, Duygusal Deneyim, Ölçek Uyarlama, Psikometrik Özellikler, Anadolu Psikiyatri Dergisi

Yazarlar

Müjen İlnem

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, çocukluk ve ergenlik dönemindeki bireylerin kendilerine dair algılarını (benlik) ve içsel duygusal durumlarını sistematik bir şekilde değerlendirebilecek, kültüre özgü, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktır. Bu sayede, ruh sağlığı profesyonelleri ve araştırmacılar, bu kritik gelişim dönemlerinde öz-düzenleme ve benlik gelişimi alanlarındaki farklılıkları tespit edebilirler.

Ölçek, klinik ve eğitim ortamlarında tarama, tanıya yardımcı olma ve müdahale programlarının etkinliğini değerlendirme amacıyla kullanılmak üzere uyarlanmıştır. Orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültüründeki bireylerde de korunup korunmadığının incelenmesi, uyarlama çalışmasının ana hedeflerinden birini oluşturmuştur.

Yapı

Çocuk ve Ergenlerde Ben ve Duygularım Ölçeği, psikolojik literatürde “Benlik Kavramı” ve “Duygu Deneyimi/Farkındalığı” olarak bilinen temel yapıları ölçmektedir. Benlik kavramı, bireyin kendi yetenekleri, özellikleri ve değerleri hakkındaki algılarını içerirken; duygu deneyimi, bireyin duygularını tanıma, ifade etme ve yönetme becerileriyle ilişkilidir.

Bu ölçek, bireyin sadece bilişsel benlik değerlendirmesini değil, aynı zamanda duygusal tepkilerinin yoğunluğunu ve çeşitliliğini de değerlendirerek, gençlerin psikososyal gelişimlerini çok boyutlu bir perspektifle incelemeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının geçerlik çalışmaları, Müjen İlnem’in 2020 tarihli makalesinde detaylandırılmıştır. Adaptasyon sürecinde, öncelikle dil ve kültür geçerliliği sağlanmıştır. Ardından, yapı geçerliliğini incelemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Yapı geçerlik analizleri, ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak ilgili alt boyutları ölçtüğünü doğrulamıştır. Ayrıca, ölçeğin benzer yapıyı ölçen diğer geçerli araçlarla olan ilişkisi (ölçüt bağımlı geçerlik) incelenerek, elde edilen korelasyonların beklenen düzeyde olduğu tespit edilmiştir (Detaylı istatistiksel değerler için kaynak makaleye başvurulmalıdır).

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını ve içsel bütünlüğünü gösteren güvenirlik analizleri yapılmıştır. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa değeri) hesaplanarak, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar uyumlu olduğu belirlenmiştir.

Genellikle psikometrik araçlarda kabul edilebilir düzeyde olan yüksek iç tutarlılık değerlerinin elde edildiği varsayılmaktadır. Ölçeğin toplam puanı ve alt boyut puanları için ayrı ayrı güvenirlik katsayıları raporlanmıştır. Bu katsayılar, ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı sonuçlar üretebildiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Çocuk ve Ergenlerde Ben ve Duygularım Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasının faktör yapısını doğrulamak amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin orijinal formunda tanımlanan faktör sayısının ve madde dağılımının Türkiye örnekleminde ne ölçüde korunduğunu test etmiştir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin teorik yapısına uygun olarak çok boyutlu bir yapıyı ortaya koymuştur. Uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olması, ölçeğin yapısal geçerliliğinin güçlü olduğunu desteklemektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal kaynakta belirtilmemiş olsa da, psikometrik ölçeklerde sıklıkla Likert tipi derecelendirme kullanılır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuklar ve Ergenler

Age Group: Çalışma kapsamında belirlenen ilgili çocuk ve ergen yaş grupları (Detaylar kaynak makalededir).

Population Details: Türkiye genelinde farklı sosyo-ekonomik ve demografik özelliklere sahip çocuk ve ergen örneklemi üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Benlik Kavramı, Duygu Düzenleme, Öz-algı, Gelişim Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik, Psikiyatri, Pedagojik Ölçüm

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Müjen İlnem (Gelişim Üniversitesi ile ilişkili olduğu varsayılmaktadır.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020 (Uyarlama Çalışması)

Ölçeğin kullanımı, çoğaltılması ve ticari amaçlarla uygulanması için gerekli izinlerin sorumlu yazar Müjen İlnem’den alınması tavsiye edilmektedir. Ölçeğin kullanımına dair ücret politikası hakkında bilgi almak için yukarıdaki iletişim adresi kullanılmalıdır.

Kaynaklar

İlnem, M. (2020). Çocuk ve Ergenlerde Ben ve Duygularım Ölçeği Türkçe uyarlamasının geçerliliği.
Anadolu Psikiyatri Dergisi, 21(Ek sayı.1), 31-38. doi: 10.5455/apd.55618

Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
cocuk-ve-ergenlerde-ben-ve-duygularim-olcegi-toad.pdf

Çocuk ve Ergenlerde Ben ve Duygularım Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır ve bu nedenle burada listelenememektedir. Maddelere ulaşmak için ilgili makaleye başvurulması gerekmektedir.