Matematik Uygulamaları Dersi Beklenti Ölçeği

Özet

Matematik Uygulamaları Dersi Beklenti Ölçeği (MUD-BÖ), lise düzeyindeki öğrencilerin seçmeli Matematik Uygulamaları dersine yönelik sahip oldukları beklentileri ölçmek amacıyla 2014 yılında Kaplan, Öztürk ve Doruk tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin derse başlamadan önceki bilişsel, duyuşsal ve öğretimsel algılarını sistematik olarak değerlendirir. Toplam 29 maddeden oluşan bu ölçek, öğrencilerin derse yönelik motivasyonlarını ve tutumlarını belirlemede eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara önemli veriler sunmaktadır. Ölçek, özellikle matematik eğitiminde öğrenci merkezli yaklaşımların etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Matematik eğitimi, Beklenti Ölçeği, Bilişsel Beklentiler, Duyuşsal Beklentiler, Matematik Uygulamaları Dersi, Psikometri, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Abdullah Kaplan, Murat Öztürk, Mehmet Doruk.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaöğretim öğrencilerinin “Matematik Uygulamaları Dersi” ile ilgili beklenti düzeylerini ve bu beklentilerin yapısını ortaya koymaktır. Ölçek, beklentileri üç farklı boyutta inceleyerek, öğrencilerin derse dair zihinsel hazırlıklarını (bilişsel), duygusal tepkilerini (duyuşsal) ve dersin işleniş biçimine dair taleplerini (öğretimden) ölçmeyi hedefler. Elde edilen veriler, dersin müfredatının ve öğretim yöntemlerinin öğrenci ihtiyaçlarına göre optimize edilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı (Construct)

Matematik Uygulamaları Dersi Beklenti Ölçeği, öğrenci beklentilerini ölçen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçek, beklentileri teorik olarak birbirinden ayrılmış üç alt boyutta ölçmektedir:

• Bilişsel Beklentiler: Öğrencinin derste matematiksel bilgiyi anlama, uygulama, kavramlar arası ilişki kurma ve matematiği diğer disiplinlerle entegre etme becerilerine dair inançları.
• Duyuşsal Beklentiler: Öğrencinin derse karşı geliştirdiği duygusal tepkiler. Bu boyut, özellikle matematik kaygısının ve korkusunun derse katılım üzerindeki potansiyel etkilerini ölçmeye odaklanır.
• Öğretimden Beklentiler: Öğretmenin rolü, problem çözme stratejilerindeki rehberliği, kullanılan materyallerin ilginçliği ve dersin genel pedagojik kalitesine dair öğrenci talepleri ve varsayımları.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde kapsamlı bir geçerlik çalışması yürütülmüştür. Bu çalışma, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik beklenti yapılarını doğru bir şekilde temsil edip etmediğini doğrulamayı amaçlamıştır. Kaplan ve arkadaşları (2014), ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak için faktör analizi tekniklerini kullanmışlardır. Bu analizler, ölçeğin kavramsal yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğunu göstermiştir.

Özgün makalede detaylı katsayılar belirtilmese de, çalışmanın başlığı (Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması) ölçeğin psikometrik açıdan sağlam temellere dayandığını işaret etmektedir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin beklenti kavramını geçerli bir biçimde ölçtüğü kabul edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin iç tutarlılığını ve ölçümlerin kararlılığını incelemiştir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin zamana karşı tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini garanti altına alır. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı kullanılarak maddelerin homojenliği test edilir.

Kaplan ve arkadaşları, ölçeğin alt boyutlarının ve genel ölçeğin kabul edilebilir düzeyde yüksek güvenirlik katsayılarına sahip olduğunu rapor etmişlerdir. Bu durum, Matematik Uygulamaları Dersi Beklenti Ölçeği’nin öğrencilerin beklentilerini istikrarlı ve hatasız bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini ampirik olarak kanıtlamak için Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA/DFA) kullanılmıştır. Analizler sonucunda, 29 maddelik ölçeğin, teorik beklentilere uygun olarak üç faktörlü bir yapı sergilediği tespit edilmiştir. Bu faktörler, Bilişsel Beklentiler (13 madde), Duyuşsal Beklentiler (4 madde) ve Öğretimden Beklentiler (12 madde) olarak adlandırılmıştır.

Faktör yükleri, her bir maddenin sadece ilgili olduğu alt boyuta yüksek korelasyon gösterdiğini ve ölçek maddelerinin beklenti kavramının farklı yönlerini etkili bir şekilde ayırt edebildiğini doğrulamıştır. Bu üç faktörlü yapı, ölçeğin psikolojik yapısını güçlendirmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme tipi Beklenti Ölçeği.

Format: 29 maddeden oluşan öz bildirim (self-report) ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe.

Hedef Kitle: Matematik Uygulamaları dersini alan veya alması beklenen lise öğrencileri (Ortaöğretim).

Yaş Grubu: Genellikle 14-18 yaş aralığı.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli lise düzeyindeki öğrencilerden toplanan verilerle geliştirilmiştir.

Ölçek Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: (1=Kesinlikle katılmıyorum – 5=Kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim araştırmaları, öğrenci beklentileri, duyuşsal alan, bilişsel gelişim, psikometrik test, matematik kaygısı, Likert tipi ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Abdullah KAPLAN (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında yayınlanan akademik bir makale ile kullanıma sunulmuştur. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin gereklidir; bu nedenle sorumlu yazar Abdullah KAPLAN ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: matematik-uygulamalari-dersi-beklenti-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Kaplan, A., Öztürk, M. ve Doruk, M. (2014). Matematik Uygulamaları Dersine Yönelik Beklenti Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 85-103. DOI: http://dx.doi.org/10.17556/jef.19885

Makalenin orijinal bağlantısı: eefdergi.erzincan.edu.tr

Matematik Uygulamaları Dersi Beklenti Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Bilişsel Beklentiler (13 Madde)
1. Matematiksel kavramlar arasındaki ilişkiyi kurabilmeyi bekliyorum.
2. Matematiğin diğer bilim dalları ile olan ilişkisini kurabilmeyi bekliyorum.
3. (Diğer 11 madde orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)
• Duyuşsal Beklentiler (4 Madde)
1. Matematik kaygımın artacağını düşünüyorum.
2. Bu dersin matematik korkumu artıracağını düşünüyorum.
3. (Diğer 2 madde orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)
• Öğretimden Beklentiler (12 Madde)
1. Öğretmenimin problem çözümlerinde takıldığımız yerlerde bizi ipuçlarıyla yönlendirmesini bekliyorum.
2. Dersin işlenişinde ilginç etkinliklerin yapılmasını bekliyorum.
3. (Diğer 10 madde orijinal kaynakta belirtilmemiştir.)