Table of Contents
Özet
Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği, 2012 yılında Ayşe Kıyak ve Gürkan Bekar tarafından meslek yüksekokullarında (MYO) öğrenim gören öğrencilerin matematik dersine yönelik mevcut yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin matematiksel bilgi, beceri ve pratik uygulama yeteneklerini saptayarak, mesleki eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmeye ve gerekli iyileştirme çalışmalarını planlamaya hizmet etmektedir.
Çalışma, IV. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde bir bildiri olarak sunulmuş olup, özellikle genç yetişkin popülasyonunun matematiksel yeterlilik alanındaki eksikliklerini belirlemeye odaklanmıştır. Ölçek, geliştirme aşamasında olup, psikometrik özelliklerinin detaylı raporlanması akademik çevreler için önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Matematik yeterliliği, Meslek Yüksekokulu, Ölçek geliştirme, Eğitim araştırmaları, Yeterlilik belirleme, Öğrenci performansı.
Yazarlar
Ayşe Kıyak, Gürkan Bekar
Amaç
Ölçeğin temel amacı, Meslek Yüksekokulları’nda (MYO) öğrenim gören öğrencilerin matematik dersindeki mevcut yeterlilik ve bilgi seviyelerini objektif olarak saptamaktır. Bu yeterliliklerin belirlenmesi, öğrencilerin mesleki hayatta ihtiyaç duyacakları temel matematiksel becerilere sahip olup olmadıklarını tespit etmek için kritik öneme sahiptir.
Ölçek, akademik programların matematik müfredatının öğrenci yeterlilikleri üzerindeki etkisini değerlendirmek ve bu sayede eğitim kalitesini artırmak için somut veriler sağlamayı hedefler. Elde edilen sonuçlar, öğrencilere yönelik bireysel ve grupsal destek programlarının oluşturulmasına rehberlik etmektedir.
Yapı
Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği, psikometrik açıdan “Matematik Dersi Yeterliliği” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sadece ezberlenmiş formül bilgisi yerine, öğrencilerin matematiksel kavramları anlama, mantıksal akıl yürütme becerilerini kullanma ve mesleki problemlere matematiksel çözümler uygulama yeteneklerinin bütünü olarak ele alınır.
Ölçeğin, mesleki eğitim bağlamına uygun olarak, temel cebir, oran-orantı, ölçme ve temel istatistik gibi alanlardaki yeterlilikleri ölçen alt boyutlardan oluştuğu varsayılmaktadır. Ölçek, bu yeterlilik yapısının farklı bileşenlerini ayrıştırarak detaylı bir profil sunmayı amaçlamaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin orijinal geliştirme çalışmasında (Kıyak & Bekar, 2012), geçerlik (validity) çalışmalarına dair istatistiksel raporlama yapılmamıştır. Ancak bilimsel bir ölçek geliştirme sürecinin gereği olarak, ölçeğin ölçmek istediği yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla çeşitli geçerlik analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılabilir.
Bu analizler arasında özellikle kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. Kapsam geçerliği, ölçek maddelerinin belirlenen matematik yeterliliği alanını tam olarak temsil edip etmediğini doğrular. Yapı geçerliği (Construct Validity) sonuçlarının (örneğin, Faktör Analizi sonuçları) ise daha sonraki çalışmalarda detaylı olarak raporlanması beklenmektedir.
Güvenilirlik
Ölçeğin güvenilirlik (reliability) analizlerine ilişkin istatistiksel değerler (örneğin, iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alfa) kaynak referansta doğrudan sunulmamıştır. Güvenilirlik, ölçeğin ölçüm sonuçlarının zamana ve koşullara göre tutarlı ve kararlı olmasını ifade eder.
Yeni geliştirilen bir ölçekte, genellikle iç tutarlılık katsayısının hesaplanması esastır. Yüksek bir iç tutarlılık değeri, ölçekteki tüm maddelerin aynı yapıyı ölçmeye katkıda bulunduğunu gösterir. Gelecekteki çalışmalarda, ölçeğin kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği çalışmalarının yapılması önerilmektedir.
Faktör Analizi
Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği bir geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin altında yatan boyutları belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış olması güçlü bir olasılıktır. AFA, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt faktörden mi oluştuğunu ortaya koyar.
Matematik yeterliliğinin genellikle kavramsal anlama ve uygulama becerileri gibi birden fazla bileşeni içerdiği düşünüldüğünde, ölçeğin çok faktörlü bir yapıya sahip olması beklenir. Ancak bu faktör yapısına ve maddelerin faktör yüklerine dair detaylı raporlama, orijinal kaynakta yer almamaktadır.
Araç
Test Type: Özgün Geliştirme Ölçeği
Format: Kaynakta derecelendirme formatı belirtilmemiştir. Yeterlilik ölçekleri genellikle Likert tipi yanıt formatı veya performansa dayalı sorular içerebilir. Derecelendirme formatına ilişkin detaylar için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Language Available: Türkçe
Population Group: Meslek Yüksekokulu Öğrencileri
Age Group: 18-25 Yaş Aralığındaki Genç Yetişkinler (Yükseköğrenim seviyesi)
Population Details: Türkiye’deki meslek yüksekokullarında çeşitli ön lisans programlarında kayıtlı olan öğrenciler, özellikle matematik dersi içeriği ile ilgili yeterlilikleri ölçmek amacıyla hedeflenmiştir.
Test Methodology: Ölçek, akademik bir kongrede sunulan bilimsel bir bildiri kapsamında, öğrencilerin matematik yeterliliklerini ölçmeye yönelik özgün bir araç olarak geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Matematiksel yeterlilik, Mesleki Eğitim, Yükseköğretim, Psikometri, Öğrenci değerlendirmesi, Kıyak & Bekar.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected] (Ayşe Kıyak)
Correspondence Address: Sinop Üniversitesi (Ayşe Kıyak’ın tahmini bağlı bulunduğu kurum)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2012 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Ayşe Kıyak ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım izni ve olası ücretlendirme bilgisi, yazarların tasarrufunda bulunmaktadır.
Kaynaklar
Kıyak, A.,& Bekar, G. (2012). Meslek yüksek okullarınde öğrenim gören öğrencilerin matematik dersindeki yeterliliklerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme çalışması. IV. Uluslararası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi içinde (s.902-910). İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: matematik-dersi-yeterliligi-belirleme-olcegi-toad.pdf
Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Bu ölçeğin maddeleri orijinal kaynak metinde sunulmamıştır. Ölçek maddelerine ve tam uygulamasına erişim için, yazar Ayşe Kıyak ile iletişime geçilmesi veya yukarıda belirtilen konferans bildirisinin tam metnine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-dersi-yeterliligi-belirleme-olcegi/
memjavad. "Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 22 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-dersi-yeterliligi-belirleme-olcegi/.
memjavad. "Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-dersi-yeterliligi-belirleme-olcegi/.
memjavad (2026) 'Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-dersi-yeterliligi-belirleme-olcegi/.
[1] memjavad, "Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematik Dersi Yeterliliği Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.