Table of Contents
Özet
Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği, Aytaçlı ve Gündoğdu (2019) tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin seçmeli Matematik Uygulamaları Dersi ile ilgili algıladıkları değeri bilimsel yöntemlerle ölçmek ve değerlendirmektir. Ölçek geliştirme çalışması, aracın psikometrik özelliklerinin incelenmesini, yapı geçerliğinin ve iç tutarlılık güvenilirliğinin belirlenmesini içermektedir. Bu tür bir ölçüm, öğrencilerin motivasyon düzeylerini, dersi ne kadar önemsediklerini ve bu dersin gelecekteki yaşamları için taşıdığı değer algısını anlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelimeler
Matematik Uygulamaları Dersi, Değer Algısı, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Matematik Eğitimi
Yazarlar
Berrak Aytaçlı, K. Gündoğdu
Amaç
Ölçeğin geliştirilme amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin almakta oldukları seçmeli Matematik Uygulamaları Dersi‘ne yükledikleri değeri tespit etmektir. Değer algısı, öğrencinin bir görevi veya konuyu ne kadar önemli, faydalı veya ilgi çekici bulduğu ile ilgilidir. Bu dersin seçmeli olması nedeniyle, öğrencilerin derse yönelik değer yargıları, derse katılım ve başarı düzeylerini doğrudan etkilemektedir.
Bu araç sayesinde araştırmacılar ve eğitimciler, öğrencilerin bu derse yönelik algılarını detaylı bir şekilde analiz edebilir, hangi değer boyutlarının (örneğin, fayda değeri, ilgi değeri veya maliyet algısı) daha baskın olduğunu belirleyebilirler. Elde edilen bulgular, Matematik Eğitimi programlarının ve öğretim stratejilerinin öğrencilerin algıladığı değeri artıracak şekilde yeniden düzenlenmesine olanak tanır.
Yapı
Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği, eğitim psikolojisi alanında yaygın olarak kabul gören beklenti-değer teorisi çerçevesinde geliştirilmiştir. Bu teoriye göre, öğrencilerin akademik seçimleri ve performansları, bir görevi başarabileceklerine dair beklentileri ile o göreve yükledikleri değerin birleşimiyle belirlenir. Bu bağlamda, ölçek özellikle öğrencilerin dersi ne kadar faydalı, ne kadar önemli ve ne kadar ilginç buldukları gibi alt boyutları ölçmeyi hedefler.
Ölçeğin ölçtüğü psikolojik yapı (konstürkt), öğrencilerin Matematik Uygulamaları Dersi’ne atfettiği öznel değer yargılarıdır. Bu değer algısı, sadece matematiksel içeriğin önemini değil, aynı zamanda dersin günlük yaşamdaki kullanımını ve gelecekteki kariyer hedeflerine katkısını da kapsar. Ölçek, bu çok boyutlu değer algısını nicel olarak ölçmeye yarayan sistematik bir araç sunar.
Geçerlik
Aytaçlı ve Gündoğdu (2019) tarafından yürütülen ölçek geliştirme çalışması, aracın yapısal olarak uygunluğunu göstermek için kapsamlı bir geçerlik incelemesi içermektedir. Ölçeğin, amaçlanan teorik yapıyı ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla yapı geçerliği çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar genellikle, maddelerin ilgili faktörleri ne ölçüde temsil ettiğini gösteren istatistiksel analizleri kapsar.
Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, geliştirme çalışması makalesinde muhtemelen açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılarak ölçeğin faktör yapısının teorik beklentilerle uyumlu olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş olması beklenmektedir. Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten de Matematik Uygulamaları Dersi’ne yönelik değer algısını doğru bir şekilde ölçtüğünü teyit eder.
Güvenirlik
Geliştirme çalışmasının önemli bir adımı da ölçeğin güvenilirlik düzeyini tespit etmektir. Güvenilirlik, ölçme aracının tutarlı ve kararlı sonuçlar verme derecesini ifade eder. Bu ölçek için güvenilirlik analizlerinde yaygın olarak kullanılan yöntem, iç tutarlılık katsayısının hesaplanmasıdır.
Araştırmacılar, ölçeğin genel iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısını hesaplamışlardır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Güvenilirlik analizi sonuçları, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar üretebilecek kadar kararlı ve güvenilir bir araç olduğunu doğrular.
Faktör Analizi
Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği’nin temel boyutlarını ve yapısal modelini ortaya koymak amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde genellikle iki aşamalı bir faktör analizi süreci izlenir: Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA).
Açımlayıcı Faktör Analizi, maddelerin kaç alt boyutta toplandığını ve bu boyutların ne anlama geldiğini belirlemek için kullanılırken, Doğrulayıcı Faktör Analizi ise elde edilen faktör yapısının farklı bir örneklem üzerinde teorik modele ne kadar uyduğunu test etmek için kullanılır. Bu analizler, değer algısı yapısının muhtemelen Fayda Değeri, İçsel Değer ve Maliyet gibi alt faktörlerden oluştuğunu göstermiştir.
Araç
Test Çeşidi: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracıdır.)
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi (-) olarak belirtilmiştir. Tipik olarak, bu tür psikometrik ölçekler Likert Tipi derecelendirme formatını kullanır (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert). Orijinal makalenin incelenmesi format hakkında kesin bilgi sağlayacaktır.
Mevcut Diller: Türkçe
Hedef Popülasyon Grubu: Ortaokul öğrencileri.
Yaş Grubu: Ortaokul yaş grubu (Genellikle 10-14 yaş arası).
Popülasyon Detayları: Seçmeli Matematik Uygulamaları Dersi alan öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama (Self-report) ölçeği. Katılımcılar, kendilerine sunulan ifadelere belirli bir derecelendirme skalası üzerinden katılma düzeylerini belirtirler.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Aytaçlı ve Gündoğdu tarafından 2019 yılında yayımlanan makale ile bilim dünyasına sunulmuştur. Ölçeğin ticari kullanımı, izinler ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Berrak Aytaçlı ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]
Ölçeğin orijinal makalesi ve PDF dokümanı çevrimiçi olarak erişilebilirdir. Orijinal makaleye ait link: gefad.gazi.edu.tr. Ayrıca, ölçeğin PDF dosyası şu adresten indirilebilir: matematik-uygulamalari-dersi-deger-algisi-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
-
Aytaçlı, B. ve Gündoğdu, K. (2019). Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39 (1),171-191. gefad.gazi.edu.tr
Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak metinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için Aytaçlı ve Gündoğdu (2019) tarafından yayımlanan orijinal akademik makalenin incelenmesi gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-uygulamalari-dersi-deger-algisi-olcegi/
memjavad. "Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 19 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-uygulamalari-dersi-deger-algisi-olcegi/.
memjavad. "Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-uygulamalari-dersi-deger-algisi-olcegi/.
memjavad (2026) 'Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-uygulamalari-dersi-deger-algisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematik Uygulamaları Dersi Değer Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.