Table of Contents
Özet
Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu, özellikle İlköğretim düzeyinde matematik eğitimine yönelik tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. Orijinal ölçeğin kısaltılmış bu formu, öğretmenlerin veya öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdiği duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirmeyi hedefler. Bu ölçek, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için, matematik başarısını etkileyen önemli bir faktör olan Matematik Tutumu düzeylerini belirlemede pratik bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Matematik Tutum Ölçeği, MATT, Kısaltılmış Form, İlköğretim, Tutum Ölçümü, Eğitim Psikolojisi, Psikometri
Yazarlar
Nazlıçiçek, N., Erktin, E.
Amaç
Bu kısaltılmış formun temel amacı, matematik derslerine ve matematiğe karşı genel olarak geliştirilen tutumları, özgün ölçeğe göre daha az madde kullanarak ölçmektir. Uzun ölçeklerin uygulanmasının zor olduğu veya hızlı taramaların gerektiği durumlarda, bu kısaltılmış form zaman ve kaynak verimliliği sağlar. Ölçek, özellikle İlköğretim kademesindeki bireylerin matematiğe yönelik olumlu veya olumsuz duygusal tepkilerini, algılanan değerini ve zorluk seviyesine dair inançlarını saptamayı amaçlamıştır.
Ölçeğin geliştirilme çalışması, 2002 yılında Nazlıçiçek ve Erktin tarafından V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sunulmuştur. Çalışma, matematik eğitiminde tutumun önemini vurgulayarak, bu alandaki araştırmalara geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı kazandırmayı amaçlamıştır.
Yapı (Construct)
Ölçek, psikolojik bir yapı olarak Matematik Tutumunu ölçmektedir. Matematik tutumu, genellikle üç ana bileşen etrafında şekillenen çok boyutlu bir yapıdır:
- Duygusal Bileşen: Matematikle ilgili hissedilen korku (anksiyete), zevk, ilgi veya nefret gibi duygusal tepkiler.
- Bilişsel Bileşen: Matematiğin faydasına, değerine, zorluğuna veya bireyin kendi matematik yeteneğine (öz yeterlik) dair inançlar ve düşünceler.
- Davranışsal Bileşen: Matematiksel etkinliklere katılma, matematik derslerini seçme veya matematik problemlerini çözmeye çalışma eğilimi.
MATT Kısaltılmış Formu, bu bileşenlerin genel bir değerlendirmesini sunarak bireyin matematiğe yönelik eğilimini tek bir skor veya alt boyutlar aracılığıyla ortaya koyar. Kısaltılmış form olması nedeniyle, orijinal ölçeğin tüm alt boyutlarını korumayabilir veya daha genel bir tutum skoru sağlamaya odaklanmış olabilir.
Geçerlik
Kaynak içerikte geçerliğe dair spesifik bir bilgi yer almamaktadır (Geçerlik: -). Ancak, bir ölçek uyarlama çalışmasında geçerlik, orijinal ölçeğin ölçtüğü yapıyı yeni kültürde ve kısaltılmış formda da ölçüp ölçmediğini gösteren kritik bir aşamadır.
Nazlıçiçek ve Erktin (2002) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler genellikle yapı geçerliği (doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi), ölçüt bağımlı geçerlik (ilgili dış kriterlerle korelasyon) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri) yöntemlerini içerir. Kısaltılmış formun geçerliğinin, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini koruyarak yapının temsilini sürdürmesi beklenir.
Güvenirlik
Kaynak içerikte güvenirliğe dair spesifik bir bilgi yer almamaktadır (Güvenirlik: -). Ancak, psikometrik bir araç olan bu ölçeğin güvenilirliğinin incelenmesi zorunludur. Güvenirlik, ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder.
Güvenirlik analizleri genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği veya eşdeğer formlar güvenirliği gibi yöntemlerle sağlanır. Uyarlama çalışmasında, kısaltılmış formun maddelerinin iç tutarlılığının yeterli düzeyde (genellikle 0.70 veya üzeri) olduğu gösterilmiş olmalıdır. Bu, ölçeğin aynı yapıyı farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı bir şekilde ölçebildiğini gösterir.
Faktör Analizi
Ölçeğin kısaltılmış olması, faktör yapısının orijinal ölçekten farklılaşabileceği anlamına gelir. Faktör analizi, kısaltılmış formun yapısal geçerliğini incelemek için kullanılmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu alt boyutların Matematik Tutumu yapısını ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koyar.
Uyarlama çalışmalarında, orijinal ölçeğin çok faktörlü yapısının kısaltılmış formda korunup korunmadığı veya daha az sayıda, daha genel faktöre indirgenip indirgenmediği incelenir. Bu, ölçeğin teorik yapıyla ne kadar uyumlu olduğunu belirlemede kritik öneme sahiptir.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) Çalışması
Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi veya benzeri bir format kullanıldığı tahmin edilmektedir, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: İlköğretim Öğretmenleri ve/veya İlköğretim Öğrencileri (Kaynak referans, ölçeğin İlköğretim Matematik Öğretmenleri için kısaltıldığını belirtmektedir.)
Yaş Grubu: İlköğretim düzeyine hizmet eden eğitimciler veya bu düzeydeki öğrenciler.
Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ilköğretim kurumlarında görev yapan matematik öğretmenleri veya bu kurumlarda öğrenim gören öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Katılımcılar, matematik tutumlarına dair maddelere belirli bir derecelendirme sistemi üzerinden yanıt verirler.
Anahtar Kelimeler
Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek Uyarlama, Tutum, İlköğretim Öğretmenleri, Matematik Eğitimi, Psikometrik Özellikler
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor
Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor
Yazışma Adresi: Bilinmiyor
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya bilimsel araştırmalarda kullanımı için gerekli izinler, orijinal ölçeğin sahiplerinden ve uyarlamayı yapan yazarlardan alınmalıdır. Ölçeğin kullanım ücreti bilgisi kaynakta mevcut değildir.
Test Yılı: Ölçek uyarlama çalışması 2002 yılında tamamlanmış ve sunulmuştur.
Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki adresten indirilebilir: matematik-tutum-olcegi-matt-kisaltilmis-formu-ilkogretim-icin-toad.pdf
Referanslar
Nazlıçiçek, N. ve Erktin, E. (2002). İlköğretim Matematik Öğretmenleri İçin Kısaltılmış Matematik Tutum Ölçeği. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, http://old.fedu.metu.edu.tr/ufbmek-/netscape/b_kitabi/PDF/Matematik/Post… adresinden ulaşılabilir.
Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için) Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Bu kısaltılmış formun maddeleri kaynak içerikte mevcut değildir. Maddeler için Nazlıçiçek ve Erktin (2002) tarafından sunulan kongre bildirisinin tam metnine başvurulmalıdır.
Cite this article
memjavad (2026). Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-tutum-olcegi-matt-kisaltilmis-formu-ilkogretim-icin/
memjavad. "Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için)." Turkish Psychological Scales, 19 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-tutum-olcegi-matt-kisaltilmis-formu-ilkogretim-icin/.
memjavad. "Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için)." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-tutum-olcegi-matt-kisaltilmis-formu-ilkogretim-icin/.
memjavad (2026) 'Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-tutum-olcegi-matt-kisaltilmis-formu-ilkogretim-icin/.
[1] memjavad, "Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematik Tutum Ölçeği (MATT) Kısaltılmış Formu (İlköğretim için). Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.