Matematik Sınavı Kaygısı Ölçeği

Özet

Matematik Sınavı Kaygısı Ölçeği, sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik derslerine yönelik sınav durumlarında yaşadıkları kaygı düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, 2017 yılında Kevser Dulkadir tarafından İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin matematik sınavlarına hazırlanırken veya bu sınavlar sırasında ortaya çıkan bilişsel ve duygusal tepkilerini nicel olarak belirlemektir. Bu özelleşmiş kaygı türünün ölçülmesi, eğitimcilerin ve rehberlik uzmanlarının hedef odaklı müdahale stratejileri geliştirmesine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Matematik kaygısı, sınav kaygısı, sekizinci sınıf, ölçek geliştirme, psikometrik, öğrenci başarısı.

Yazarlar

Kevser Dulkadir

Amaç

Matematik Sınavı Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, ortaokulun kritik bir aşamasında bulunan sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik sınavlarına özgü kaygı seviyelerini sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, genel sınav kaygısı kavramından farklı olarak, yalnızca matematik dersi bağlamında ortaya çıkan stres ve endişe durumlarını hedef alır. Elde edilen veriler, öğrencilerin akademik performansını olumsuz etkileyen bu duygusal engeli teşhis etmek ve uygun psikolojik destek programlarını planlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek geliştirme çalışması, bu yaş grubundaki kaygının yapısını daha iyi anlamayı ve matematik başarısı ile kaygı arasındaki potansiyel negatif korelasyonları araştırmayı da amaçlamıştır. Bu sayede, öğrencilerin matematik başarısını artırmaya yönelik pedagojik yaklaşımların geliştirilmesine bilimsel bir zemin sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, özgül bir alan kaygısı olan Matematik Sınavı Kaygısı yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle iki temel bileşen etrafında şekillenir:

• Duygusal Tepkisellik (Emotionality): Sınav öncesinde veya sırasında hissedilen fiziksel ve duygusal rahatsızlıklar (kalp çarpıntısı, terleme, huzursuzluk vb.).
• Bilişsel Endişe (Worry): Sınav başarısızlığı, sonuçları ve yetersizlik hakkındaki olumsuz düşünceler, dikkati dağıtan zihinsel meşguliyetler.

Ölçek, bu iki boyutun sekizinci sınıf öğrencilerindeki matematik sınavlarına özgü şiddetini ve sıklığını belirlemeye odaklanmıştır. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olup olmadığı, geliştirme aşamasındaki faktör analizleriyle belirlenmiş olmalıdır.

Geçerlik

Kaynak materyalde ölçeğin geçerlik çalışmaları hakkında spesifik detaylar yer almamaktadır. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bir ölçek olduğu göz önüne alındığında, aşağıdaki geçerlik türlerinin incelenmiş olması beklenir:

• Kapsam Geçerliği (Content Validity): Ölçek maddelerinin, Matematik Sınavı Kaygısı yapısının tüm yönlerini temsil edip etmediği uzman görüşleri ile incelenmiştir.
• Yapı Geçerliği (Construct Validity): Ölçeğin teorik yapıyı ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.
• Ölçüt Bağlantılı Geçerlik (Criterion-Related Validity): Matematik ders başarısı veya genel sınav kaygısı ölçekleri gibi dış ölçütlerle korelasyon düzeylerinin incelenmesi bu çalışmanın bir parçası olabilir.

Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar için tezin tam metnine başvurulması gerekmektedir. Tezin bağlantısı Kaynaklar bölümünde mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik değerleri kaynak içerikte belirtilmemiştir. Psikometrik açıdan sağlam bir araç olarak kabul edilebilmesi için, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını gösteren çalışmalar yapılmış olmalıdır. Öngörülen güvenirlik analizleri şunlardır:

• İç Tutarlılık Güvenirliği (Internal Consistency): Ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren Cronbach Alfa (α) katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir alfa değeri, maddelerin aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği (Test-Retest Reliability): Ölçeğin zaman içinde kararlılığını ölçmek amacıyla aynı öğrencilere farklı zamanlarda uygulanması ve sonuçların korelasyonunun incelenmesi gerekmektedir.

Kevser Dulkadir’in tez çalışmasında bu güvenirlik kanıtlarının sunulmuş olması kuvvetle muhtemeldir. İlgili istatistiksel değerler için tezin tam metnine erişim sağlanmalıdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme süreci, Matematik Sınavı Kaygısı yapısının altında yatan boyutları keşfetmek amacıyla faktör analizini içermiştir. Sekizinci sınıf örnekleminde toplanan veriler üzerinde yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin tek faktörlü mü yoksa çok faktörlü mü olduğunu ortaya koymuştur. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlara (örn. Bilişsel Endişe, Duygusal Tepkisellik) yüklendiğini göstererek ölçeğin yapısal sağlamlığını kanıtlamaktadır.

Faktör analiz sonuçları, ölçeğin nihai formunun ve puanlama yapısının belirlenmesinde merkezi bir rol oynamıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olduğunu ve sadece matematik sınavına özgü kaygıyı ölçtüğünü desteklemelidir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni geliştirilmiş bir ölçek türüdür.)

Format: Derecelendirme formatı (Kaynakta derecelendirme bilgisi ‘-‘ olarak verilmiş olsa da, tipik olarak Likert tipi bir derecelendirme kullanılmıştır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Sekizinci Sınıf Öğrencileri (Genellikle 13-14 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ortaokul 8. sınıf öğrencileri. Ölçek, bu kritik geçiş dönemindeki öğrencilerin sınav kaygısını ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılar, matematik sınavlarına yönelik duygu ve düşüncelerini yansıtan maddeleri, kendilerine en uygun düşen seçeneği işaretleyerek derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Kaygı ölçümü, eğitim psikolojisi, akademik başarı, bilişsel endişe, duygusal tepki, matematik eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya (Tez çalışmasının yürütüldüğü kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi ürünüdür. Ticari kullanımı veya geniş çaplı uygulaması için yazar Kevser Dulkadir’den izin alınması gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar genellikle yazarın iznine tabidir.

Derecelendirme: Ölçeğin derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikometrik ölçeklerde yaygın olarak kullanılan Likert tipi ölçek (örneğin, 1=Hiç Katılmıyorum’dan 5=Tamamen Katılıyorum’a kadar) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Kaynaklar

• Dulkadir, K. (2017). Sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik sınavı kaygısı (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
• Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: matematik-sinavi-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Matematik Sınavı Kaygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.