Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği

Özet

Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği (EMKÖ), ilkokula devam eden öğrencilerin ebeveynlerinin yaşadığı matematik kaygısı düzeylerini ölçmek amacıyla 2018 yılında Mutlu, Sarı ve Çam tarafından geliştirilmiş, psikometrik özellikleri yüksek bir ölçme aracıdır. Toplamda 16 maddeden ve üç boyuttan oluşan bu ölçek, ebeveynlerin çocuklarının matematik derslerine yönelik tutumları, zorluk algıları ve ödev süreçlerinde yaşadıkları stresi değerlendirmektedir. Ölçeğin yapısal geçerliği hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile doğrulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği, matematik kaygısı, psikometrik özellikler, ilkokul ebeveynleri, ölçek geliştirme, faktör analizi.

Yazarlar

Yılmaz Mutlu, M. Hakan Sarı, Zeynep Çam

Amaç

Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, çocukları ilkokul kademesinde eğitim gören ebeveynlerin matematiğe karşı geliştirdikleri kaygı düzeyini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Matematik kaygısının sadece öğrencilerle sınırlı kalmayıp, ebeveynler aracılığıyla çocukların akademik başarısını etkileyebileceği varsayımından hareketle, bu ölçek ebeveynlerin bu alandaki duygusal durumlarını belirlemeyi hedefler.

Ölçek, ebeveynlerin matematik ödevlerine yardım etme, çocuklarının matematik başarısı hakkındaki endişeleri ve matematiğin genel olarak zor olduğu algısı gibi spesifik durumlarla ilgili kaygılarını ölçerek eğitim araştırmalarına ve müdahale programlarına veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

EMKÖ, ebeveynlerin matematik kaygısını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, yapılan analizler sonucunda üç temel boyuttan oluşmaktadır ve toplam 16 madde içermektedir. Bu boyutlar genellikle ebeveynin matematiğe karşı kişisel tutumu, çocuğun matematik öğrenme sürecine ilişkin algılanan zorluk ve matematik ödevleri ile ilgili yaşanan stres gibi alanları kapsamaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü psikolojik yapı, bireyin matematiksel durumlar karşısında yaşadığı gerginlik, endişe ve korku hislerinin, bu durumda ebeveyn rolü bağlamında tezahür eden biçimidir. Bu yapı, ebeveynlerin çocuklarının matematiksel gelişimine dolaylı yoldan etki edebilecek önemli bir değişken olarak kabul edilmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA ile ortaya çıkan üç boyutlu yapı, DFA testi ile de doğrulanmıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal geçerliğinin güçlü olduğunu göstermektedir.

DFA sonucunda elde edilen uyum indeksi değerleri, ölçeğin veriye mükemmel olmasa da kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermektedir. Elde edilen başlıca uyum indeksleri şunlardır: χ²/Sd= 2.74, RMSEA= .104, NFI= .92, NNFI= .94, CFI= .95, IFI= .95, GFI= .82 ve AGFI= .76. Bu değerler, 16 maddeden oluşan Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği’nin, hedef kitle olan ilkokul ebeveynlerinin matematik kaygısı düzeylerini ölçmede geçerli bir araç olduğunu desteklemektedir.

Güvenirlik

Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Ölçeğin tümü için hesaplanan iç tutarlılık katsayısı .90 olarak bulunmuştur.

Bu yüksek Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin birbirleriyle güçlü bir korelasyon içinde olduğunu ve ölçeğin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Elde edilen bu sonuç, EMKÖ’nün güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal modelini belirlemek için öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA sonucunda ölçeğin 16 madde ve üç boyuttan oluştuğu saptanmıştır. Bu üç boyutlu yapının teorik ve istatistiksel uygunluğunu test etmek amacıyla, ikinci aşamada Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir.

DFA sonuçları, üç faktörlü yapının veriye uyum sağladığını göstermiştir. Yapılan analizler, ebeveyn matematik kaygısının tek bir bütün olarak değil, farklı alt bileşenler halinde ölçülmesinin daha doğru olduğunu ortaya koymaktadır. Bu faktör yapısı, ölçeğin psikometrik sağlamlığını pekiştiren temel bulgulardan biridir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Çok Maddeli Ölçek (Likert tipi derecelendirme olduğu varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Ebeveynler (Çocukları ilkokula devam eden aileler)

Age Group: Yetişkinler (Ebeveynler)

Population Details: İlkokul çağındaki çocukların ebeveynleri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Ebeveyn, matematik eğitimi, kaygı, psikoloji, ilkokul, psikometri, AFA, DFA.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Yılmaz Mutlu (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Yılmaz Mutlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için izinlerin yazar tarafından sağlanması beklenmektedir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ebeveyn-matematik-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Mutlu, Y., Sarı, M. H., ve Çam, Z. (2018). Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği geliştirme çalışması. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6(STEMES’18), 139-145.

Ebeveyn Matematik Kaygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• 1-Çocuğum matematikten hoşlanır.
• 2-Çocuğum matematikle uğraşırken sıkılır.
• 3-Çocuğum matematikle uğraşmaktan uzak durur.
• 4-Çocuğumun matematiği yapılamayacak kadar zor bulur.
• 5-Çocuğumun matematik ödevleri ailece bizi strese sokar.