Table of Contents
Özet
Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi, M. Öztürk ve A. Kaplan tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu testin temel amacı, görev başında bulunan veya yetiştirilmekte olan matematik öğretmenlerinin matematiksel ispat yapma yeterliliklerini ve bu alandaki olası kavram yanılgılarını teşhis etmektir. Çalışma, sadece testin geliştirilmesiyle kalmamış, aynı zamanda uygulayıcıların objektif değerlendirme yapabilmeleri için detaylı bir dereceli puanlama anahtarının oluşturulmasını da kapsamıştır.
Ölçek, geliştirme çeşidinde olup, elde edilen sonuçların öğretmen eğitim programlarının iyileştirilmesine ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarının belirlenmesine katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Anahtar Kelimeler
İspat yapma, Matematik eğitimi, Teşhis testi, Öğretmen yeterliliği, Dereceli puanlama anahtarı, Matematik öğretmenleri, Ölçme aracı.
Yazarlar
Mesut Öztürk, Ayşegül Kaplan
Amaç
Bu teşhis testinin temel amacı, matematik öğretmenlerinin ispat yapma becerilerini ve bu süreçte sergiledikleri anlama, inşa etme ve değerlendirme yeteneklerini sistematik olarak ölçmektir. Geleneksel başarı testlerinden farklı olarak, bu araç öğretmenlerin ispat konusundaki bilgi eksikliklerini ve hatalı yaklaşımlarını belirlemeye odaklanmıştır.
Test, öğretmenlerin ispat türleri, ispatın yapısı ve matematiksel akıl yürütme süreçleri hakkındaki bilgi düzeylerini tespit ederek, bu alandaki pedagojik ve içerik bilgilerini geliştirmeye yönelik eğitim materyallerinin hazırlanmasına zemin hazırlar.
Yapı
Testin ölçtüğü temel yapı, matematik eğitiminde kritik bir rol oynayan İspat Yapma Yeterliliğidir. Bu yapı, sadece sonuçları bilmekten ziyade, matematiksel iddiaları mantıksal olarak gerekçelendirme, doğru argümanlar kurma ve verilen ispatları eleştirel bir gözle değerlendirme yeteneğini içerir.
Ölçeğin kapsadığı yeterlilikler genellikle şunları içerir: Doğrudan ispat, çelişki yoluyla ispat, tümevarım ve karşıt örnek verme gibi farklı ispat yöntemlerini anlama ve uygulama becerisi. Ayrıca, öğretmenlerin öğrencilere ispat kavramını nasıl öğrettiklerine dair dolaylı çıkarımlar yapılmasına olanak tanıyan teşhis edici maddeler içermektedir.
Geçerlik
Kaynak referansta ölçeğin geçerliğine dair spesifik nicel veriler bulunmamaktadır (-). Ancak, bir teşhis testinin akademik bağlamda kabul görmesi için genellikle kapsam geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının titizlikle yapılması gerekir. Kapsam geçerliği, test maddelerinin ispat yapma yeterliliğinin tüm önemli yönlerini temsil edip etmediğini; yapı geçerliği ise testin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösterir. Bu tür geliştirme çalışmalarında genellikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanır.
Güvenirlik
Kaynak referansta ölçeğin güvenirliğine dair spesifik nicel veriler bulunmamaktadır (-). Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. Bir teşhis testinin güvenilir kabul edilebilmesi için, farklı zamanlarda veya farklı uygulayıcılar tarafından uygulandığında tutarlı sonuçlar vermesi beklenir. Bu bağlamda, iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) ve puanlayıcı güvenirliği (özellikle dereceli puanlama anahtarı kullanıldığı için) büyük önem taşır.
Faktör Analizi
Ölçeğin faktör analizine dair kaynak referansta herhangi bir bilgi verilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında, testin ölçtüğü ispat becerisinin tek bir genel faktörden mi yoksa farklı alt boyutlardan mı oluştuğunu belirlemek için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılır. Bu analizler, testin teorik yapısının ampirik verilerle uyumunu kontrol etmek için kritik öneme sahiptir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Yeni Geliştirilen Teşhis Testi)
Format: Yazılı test formatı. Cevapların detaylı matematiksel akıl yürütme gerektirdiği açıktır.
Dil Durumu: Türkçe
Hedef Popülasyon: Matematik Öğretmenleri (Görev yapan veya öğretmen adayları)
Yaş Grubu: Yetişkinler (Öğretmenlik mesleğini icra eden veya bu mesleğe hazırlanan kişiler)
Popülasyon Detayları: Test, matematik öğretmenlerinin pedagojik içerik bilgisine odaklandığı için, matematik eğitimi alanında lisans veya yüksek lisans düzeyinde eğitim almış bireyleri hedefler.
Test Metodolojisi: Test, matematiksel ispat görevlerinden oluşmaktadır. Değerlendirme, test ile birlikte geliştirilen 7 dereceli (puanlama seviyesi) özel bir dereceli puanlama anahtarı kullanılarak yapılmaktadır. Bu, cevapların sadece doğru/yanlış olarak değil, aynı zamanda ispat sürecindeki mantıksal tutarlılık ve yöntem kullanımı açısından da değerlendirildiği anlamına gelir.
Anahtar Kelimeler
İspat yeterliliği, Matematiksel akıl yürütme, Öğretmen eğitimi, Teşhis testi, Öztürk ve Kaplan (2017), Dereceli puanlama, Pedagojik bilgi.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Mesut Öztürk
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Genellikle yazarın bağlı olduğu üniversite veya kurum adresi kullanılır).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Testin geliştirme yılı 2017‘dir. Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır ve genellikle akademik araştırmalarda atıf yapılarak kullanıma açıktır. İzinler ve kullanım ücretleri hakkında kesin bilgi için sorumlu yazar Mesut Öztürk ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Testin orijinal makalesi ve ilgili materyallerin bir bağlantısı mevcuttur: efdergi.yyu.edu.tr
Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF belgesi de mevcuttur ve buradan indirilebilir: matematik-ogretmenlerine-yonelik-ispat-yapma-teshis-testi-toad.pdf
Kaynaklar
Öztürk, M. & Kaplan, A. (2017). Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi ve teste yönelik dereceli puanlama anahtarı geliştirilmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 360-381.
Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddeler için yayımlanan akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretmenlerine-yonelik-ispat-yapma-teshis-testi/
memjavad. "Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi." Turkish Psychological Scales, 20 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretmenlerine-yonelik-ispat-yapma-teshis-testi/.
memjavad. "Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretmenlerine-yonelik-ispat-yapma-teshis-testi/.
memjavad (2026) 'Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretmenlerine-yonelik-ispat-yapma-teshis-testi/.
[1] memjavad, "Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.