Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği

Özet

Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği, matematik öğretmenlerinin öğretim süreçlerinde karşılaştıkları güçlükleri ve engelleri sistematik olarak belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Bu araç, özellikle ilköğretim ikinci kademede görev yapan matematik öğretmenlerinin perspektifinden, sorunları program, araç-gereç, yöntem ve öğrenci kaynaklı olmak üzere dört temel boyutta incelemektedir. Ölçek, yüksek lisans tezi kapsamında 2006 yılında G. G. Ayhan tarafından geliştirilmiştir ve eğitim alanında karşılaşılan pratik sorunlara odaklanarak alana katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirme süreci, maddelerin geçerliliğinin uzman görüşleri ile sınırlı tutulmasıyla gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik analizleri ise iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha ile test edilmiş olup, genel ölçek için yüksek bir tutarlılık düzeyi saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Matematik öğretimi, öğretmen sorunları, ilköğretim, ölçek geliştirme, Likert ölçeği, eğitimde güçlükler.

Yazarlar

Ayhan, G. G.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, matematik öğretimi süreçlerinde öğretmenlerin deneyimlediği spesifik sorun alanlarını tespit etmektir. Ölçek, bu sorunları yapılandırılmış bir biçimde ölçerek, eğitim politikalarının ve öğretmen yetiştirme programlarının geliştirilmesi için somut veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçek, özellikle ilköğretim 2. kademede (ortaokul düzeyinde) görev yapan matematik öğretmenlerinin karşılaştığı zorlukları, mevcut müfredatın uygulanabilirliği, kullanılan materyallerin yeterliliği ve öğrenci motivasyonu gibi kritik alanlarda belirlemeye yöneliktir.

Yapı

Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği, matematik öğretmenlerinin karşılaştığı güçlükleri dört ana faktör veya boyutta inceleyen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu boyutlar, öğretim sürecinin farklı bileşenlerinden kaynaklanan sorunları kapsamaktadır.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğretmenlerin mesleki uygulamalarında karşılaştığı engellerin algılanma düzeyidir. Bu algı, daha sonra güvenirlik analizlerinde de görüldüğü gibi, dört alt boyuta ayrılmıştır: Program kaynaklı sorunlar, araç-gereç kaynaklı sorunlar, yöntem kaynaklı sorunlar ve öğrenci kaynaklı sorunlar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, maddelerin kapsam geçerliliğini sağlamaya odaklanmıştır. Veri toplama aracının geliştirilmesi aşamasında oluşturulan maddelerin geçerliliği, alanında yetkin uzman görüşleri ile sınırlı tutulmuştur.

Bu yaklaşım, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı (matematik öğretimindeki sorunları) temsil etme derecesini, akademik ve pedagojik bilgiye sahip profesyonellerin değerlendirmesi yoluyla sağlamayı amaçlamıştır. Daha derinlemesine yapısal geçerlik analizlerine dair ek bilgi kaynakta sunulmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak Cronbach Alpha katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen değerler, ölçeğin genel olarak yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik analiz sonuçları aşağıda listelenmiştir:

  • Ölçeğin Tümü: ,9113
  • 1. Boyut: Program kaynaklı sorunlar: ,5906
  • 2. Boyut: Araç-Gereç kaynaklı sorunlar: ,8458
  • 3. Boyut: Yöntem kaynaklı sorunlar: ,7736
  • 4. Boyut: Öğrenci kaynaklı sorunlar: ,7525

Genel ölçek güvenirlik katsayısı (,9113) mükemmel düzeydeyken, “Program kaynaklı sorunlar” alt boyutunun güvenirlik katsayısı (,5906) kabul edilebilir alt sınıra yakın veya düşüktür, bu da bu boyuttaki maddelerin diğer boyutlara göre daha az homojen olduğunu veya daha fazla varyasyon içerdiğini gösterebilir. Diğer üç boyut ise iyi veya çok iyi düzeyde iç tutarlılığa sahiptir.

Faktör Analizi

Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği, dört temel faktör (boyut) altında yapılandırılmıştır. Bu boyutlar, öğretmenlerin karşılaştığı sorunların kaynağına göre teorik olarak ayrıştırılmıştır.

Bu dört boyut şunlardır:

  1. Program Kaynaklı Sorunlar (Müfredat, içerik düzenlemesi vb. ile ilgili zorluklar).
  2. Araç-Gereç Kaynaklı Sorunlar (Eğitim materyalleri, laboratuvar imkanları vb. eksikliği).
  3. Yöntem Kaynaklı Sorunlar (Öğretim tekniklerinin uygulanması ve çeşitlendirilmesi zorlukları).
  4. Öğrenci Kaynaklı Sorunlar (Öğrencilerin motivasyonu, bireysel farklılıkları ve hazırbulunuşluk düzeyleri).

Araç

Test Tipi: Geliştirme (Yeni Geliştirilmiş Ölçek)

Format: 5’li Likert Ölçeği

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Matematik Öğretmenleri

Yaş Grubu: Yetişkin (Meslek sahibi öğretmenler)

Popülasyon Detayları: İlköğretim 2. kademede (Ortaokul) görev yapan matematik öğretmenleri.

Test Metodolojisi: Katılımcıların, sunulan ifadelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını belirttikleri öz bildirim envanteri (1= hiç katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Öğretmen algıları, matematik eğitimi sorunları, müfredat zorlukları, iç tutarlılık, yüksek lisans tezi, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, G. G. Ayhan’ın 2006 yılında Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde tamamladığı bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik veya ticari olmayan amaçlarla kullanımı için genellikle yazar veya ilgili üniversiteden izin alınması gerekmektedir. Testin geliştirildiği yıl 2006‘dır. Ölçeğin kullanım ücretine dair bilgi mevcut değildir.

Kaynaklar

Ayhan, G. G. (2006). İlköğretim 2.kademedeki matematik öğretmenlerinin matematik öğretimiyle ilgili karşılaştıkları sorunlar (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.

Tez kaynağına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematik-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-olcegi-toad.pdf.

Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

3 Matematik Programı öğrencilerin bireysel farklılıkları göz önüne alınarak hazırlanmıştır.

4 Yıllık ve günlük planları katkı sağlayacağı için değil zorunlu olduğu için yapıyorum.

Cite this article

memjavad (2026). Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-olcegi/

memjavad. "Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 20 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-olcegi/.

memjavad. "Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-olcegi/.

memjavad (2026) 'Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematik-ogretiminde-karsilasilan-sorunlar-olcegi/.

[1] memjavad, "Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.

memjavad. Matematik Öğretiminde Karşılaşılan Sorunlar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF