Table of Contents
Özet
Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu, öğrencilerin matematik derslerine karşı sergiledikleri tutumları ve davranışsal eğilimleri sistematik olarak gözlemlemek amacıyla Hasan Boz tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu form, geleneksel öz bildirim ölçeklerinin aksine, öğrencilerin sınıf içi davranışlarını, derse katılım düzeylerini, problem çözme azmini ve akademik sorumluluklarını doğrudan gözlem verileriyle değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, öğrencilerin matematik öğrenme sürecine olan tutumlarının davranışsal boyutunu ölçmeye odaklanmıştır.
Gözlem formu, yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olup, psikometrik analizler sonucunda orta düzeyin üzerinde tutarlı sınıflama yaptığı ve yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Bu araç, eğitimcilere öğrencilerin motivasyon ve bağlılık düzeylerini nesnel bir şekilde belirlemede yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Matematiğe yönelik tutum, gözlem formu, tutum ölçümü, öğrenci davranışı, psikometrik geliştirme, matematik eğitimi.
Yazarlar
Hasan Boz
Amaç
Bu gözlem formunun temel amacı, öğrencilerin matematik derslerine yönelik sergiledikleri tutumları ve davranışsal eğilimleri standardize edilmiş bir yöntemle saptamaktır. Form, öğrencilerin dikkat, azim ve katılım gibi matematiksel tutumun somut göstergelerini gözlemlemek üzere tasarlanmıştır.
Geliştirme çalışması, mevcut ölçme araçlarının yetersiz kaldığı davranışsal boyutları yakalamak ve eğitimcilerin öğrencilerin derse olan motivasyon ve bağlılık düzeylerini belirlemelerine yardımcı olmak üzere yapılmıştır. Böylece, öğretmenler öğrencilerin derse adaptasyon sorunlarını veya yüksek ilgilerini daha güvenilir verilerle tespit edebilirler.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğrencilerin matematiğe yönelik tutumudur. Psikolojik olarak tutum, bireyin belirli bir disipline karşı geliştirdiği bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimlerin bütünüdür. Ancak bu gözlem formu, tutumun özellikle dışarıdan gözlemlenebilen ve ölçülebilen davranışsal bileşenine odaklanmaktadır.
Gözlemlenen davranışlar genellikle öğretmenle göz teması kurma, bir problemle çözüm buluncaya kadar uğraşma, ödevleri özenle yapma ve tahtada soru çözmeye istekli olma gibi sınıf içi aktif katılım ve sebat göstergelerini kapsamaktadır. Bu davranışlar, öğrencinin matematiği ne kadar ciddiye aldığının ve derse ne kadar bağlı olduğunun önemli göstergeleridir.
Geçerlik
Gözlem formunun geçerlik çalışmaları, madde ayrım gücü ve tutarlı sınıflama yeteneği üzerine odaklanmıştır. Geçerlik analizi için veri setinde %27’lik orana göre hem alt hem de üst gruplarda 17’şer birey belirlenmiştir. Bu gruplar arasındaki tutarlılık ve ayrım gücü analizi yapılmıştır.
Yapılan hesaplamalara göre, alt gruptaki bireylerin hem tek hem de çift numaralı formlarda ortak yer aldığı kişi sayısı 13 iken, üst gruptaki bireyler için bu sayı 8 olarak tespit edilmiştir. Bu değerler kullanılarak sınıflandırma tutarlılığı (ÇT) değeri şu formülle hesaplanmıştır: ÇT = 1 – |((17 – 8) + (17 – 13)) / 34| = 0.62. Bu sonuca göre, gözlem formunun orta düzeyin üzerinde tutarlı sınıflama yaptığı ve ölçtüğü yapıyı davranışsal düzeyde yeterli düzeyde temsil ettiği söylenebilir.
Güvenirlik
Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu’nun güvenirliği, iç tutarlılık katsayıları ve iki yarı korelasyon yöntemleri ile incelenmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı değeri .890 olarak saptanmıştır. Bu yüksek katsayı, formun maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
Ayrıca, ölçeğin iki yarı güvenirliğini değerlendirmek amacıyla Spearman-Brown iki yarı korelasyon katsayısı hesaplanmış ve değeri .813 olarak bulunmuştur. Bu istatistiksel sonuçlar, gözlem formunun zaman içinde veya farklı gözlemciler tarafından uygulandığında dahi oldukça güvenilir sonuçlar ürettiğini teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Kaynak referansta, Gözlem Formu’nun yapısal boyutlarını belirlemek üzere gerçekleştirilen Faktör Analizi sonuçlarına ilişkin detaylı bilgi sunulmamıştır. Ancak, formun geliştirme aşaması ve maddelerin doğası, tutumun davranışsal boyutlarını kapsayan tek boyutlu bir yapıya işaret etmektedir. Ölçek, muhtemelen matematiksel tutuma dair genel bir davranışsal eğilimi ölçmek üzere tasarlanmıştır.
Araç
Test Type: Geliştirme
Format: Davranış Gözlem Formu (Dikotomik Derecelendirme)
Language Available: Türkçe
Population Group: Öğrenciler
Age Group: Belirtilmemiş (Yüksek lisans tezi kapsamında gözlemlenen öğrenci grubu)
Population Details: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü bünyesinde yürütülen yüksek lisans tezi örneklem grubu.
Test Methodology: Gözlemci tarafından uygulanan, dikotomik (Evet gözleniyor / Hayır gözlenmiyor) derecelendirme sistemi kullanılan yapılandırılmış davranışsal gözlem yöntemi.
Anahtar Kelimeler
Hasan Boz, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Cronbach Alfa, Spearman-Brown, gözlem, davranışsal tutum, matematik.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2017
İzinler ve Ücret: Ölçek, yayınlanmamış bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için yazar (Hasan Boz) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Kaynaklar
Boz, H. (2017). Matematiğe yönelik tutum gözlem formunun geliştirilmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
Formun orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: matematige-yonelik-tutum-gozlem-formu-toad.pdf
Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Derecelendirme: Evet gözleniyor, Hayır gözlenmiyor.
- Öğretmen ile göz teması kurar.
- Bir problem ile çözüm buluncaya kadar uğraşır.
- Başka şeylerle ilgilenmez.
- Ödevlerini özenle yapar.
- Tahtada soru çözmek ister.
Cite this article
memjavad (2026). Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-tutum-gozlem-formu/
memjavad. "Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu." Turkish Psychological Scales, 23 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-tutum-gozlem-formu/.
memjavad. "Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-tutum-gozlem-formu/.
memjavad (2026) 'Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/matematige-yonelik-tutum-gozlem-formu/.
[1] memjavad, "Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Matematiğe Yönelik Tutum Gözlem Formu. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.