Matematiğe İlişkin Tutum Ölçeği

Özet

Matematiğe İlişkin Tutum Ölçeği (MİTÖ), bireylerin matematiğe yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış 32 maddelik bir araçtır. Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında olup, Öz-güven ve Matematiğin Değeri olmak üzere iki temel alt boyuttan oluşmaktadır. Bu uyarlama çalışması 2015 yılında Mesut Tabuk ve Gülsüm Hacıömeroğlu tarafından gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin Türk popülasyonunda psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir olduğunu gösteren bulgular sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Matematiğe İlişkin Tutum, MİTÖ, Öz-güven, Matematiğin Değeri, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Eğitim.

Yazarlar

Mesut Tabuk, Gülsüm Hacıömeroğlu.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin matematiğe karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tutumları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Orijinal ölçeğin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sağlamak, böylece Türkçe konuşan popülasyonlarda bilimsel araştırmalarda kullanılabilirliğini kanıtlamak amacıyla uyarlama çalışması yapılmıştır.

Bu ölçek, eğitim araştırmalarında öğrencilerin matematik başarısı ile tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek, olumsuz tutumları tespit etmek ve pedagojik müdahalelerin etkinliğini değerlendirmek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Yapı

MİTÖ, matematiğe yönelik tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin matematiğe karşı hissettikleri ilgi, motivasyon ve algılanan yeterlilik gibi bileşenleri içerir. Ölçek, toplam 32 madde ile iki temel alt boyutu kapsamaktadır:

• Öz-güven (18 madde): Bireyin matematiksel görevleri başarıyla tamamlama yeteneğine olan inancını ve güvenini yansıtır. Yüksek puanlar, matematiksel yeterliliğe dair yüksek bir algıyı gösterir.
• Matematiğin Değeri (14 madde): Bireyin matematiğin günlük yaşamda, kariyerde veya akademik gelişimde ne kadar önemli ve faydalı olduğunu algılamasını ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerlik çalışmaları kapsamında, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen uyum indeksi değerleri, modelin teorik yapıyla uyumunu değerlendirmiştir:

• Ki-kare (c²): 1117.47; Serbestlik Derecesi (sd): 460.
• c²/sd oranı (x²): 2.55 olarak hesaplanmıştır. (Bu oranın 3’ün altında olması, iyi uyum kriterlerinden biridir.)
• Uyum İndeksleri: GFI=0.74, AGFI=0.70, CFI=0.82, NNFI=0.80.
• Hata Kökü Değerleri: RMR=0.10, SRMR=0.08 ve RMSEA=0.08.

Ayrıca, verilerin faktör analizi için uygunluğunu kontrol etmek amacıyla Kaiser–Meyer–Olkin (KMO) değeri hesaplanmış ve Barlett Küresellik Testi uygulanmıştır. KMO değerinin 0.929 olması, verilerin faktörleştirme için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin tümü için hesaplanan katsayı 0.785’tir. Bu değer, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir düzeyde bir güvenirlik düzeyine işaret etmektedir.

Faktör Analizi

MİTÖ’nün uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını destekleyen, 32 madde üzerinden iki boyutlu bir yapı sunmuştur. Bu yapı, Öz-güven ve Matematiğin Değeri alt boyutları olarak adlandırılmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, Ki-kare/sd oranının 2.55 olmasıyla modelin teorik uyumunu desteklemiştir.

Ancak GFI (0.74) ve AGFI (0.70) gibi bazı uyum indekslerinin alt sınır değerlerine yakın olması, ölçeğin kültürel adaptasyonunda dikkatli yorumlanması gerektiğini göstermektedir. Buna rağmen, KMO değerinin yüksekliği (0.929), verilerin faktör yapısının güçlü olduğunu kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz bildirim ölçeği, 32 madde, 2 alt boyut.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim alan öğrenciler.

Yaş Grubu: Ergenlik ve Yetişkinlik.

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti’nde öğrenim gören, matematiğe yönelik tutumları ölçülmek istenen bireyler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert Ölçeği kullanılmıştır (1=Kesinlikle Katılmıyorum; 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Matematik Eğitimi, Psikometri, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Öğrenci Tutumları.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Mesut Tabuk ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Orijinal makale bağlantısı: eku.comu.edu.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: matematige-iliskin-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Tabuk, M. ve Hacıömeroğlu, G. (2015). Matematiğe İlişkin Tutum Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlama çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(1), 245-260.

[quads id=5]

Matematiğe İlişkin Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Toplam 32 madde 2 alt boyut

• Öz-güven (18 m): Matematiğe ilişkin kendime olan güvenim yüksektir.
• Matematiğin Değeri (14 m): Matematiksel becerilerimi geliştirmek isterim.