Matematik Dersinde Akış Durumu Ölçeği

Özet

Matematik Dersinde Akış Durumu Ölçeği (MDA DÖ), öğrencilerin matematik dersleri sırasında yaşadıkları optimal deneyim olan akış durumunu ölçmek amacıyla 2016 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin bir matematik görevi veya dersi sırasında ne kadar derin bir şekilde odaklandıklarını, görevden keyif aldıklarını ve zaman algısının kaybolduğu yoğunlaşma seviyesini belirlemeyi hedefler. Bu geliştirme çalışması, akış teorisinin eğitim bağlamında, özellikle matematik öğrenimi üzerindeki etkilerini incelemek için sağlam bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akış Durumu, Matematik Eğitimi, Akış Teorisi, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Öğrenci Katılımı, Optimal Deneyim, Csikszentmihalyi.

Yazarlar

Ali Eryılmaz, Mammadov, M.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin matematik öğrenme süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar ile sahip oldukları beceriler arasındaki dengeyi yansıtan akış deneyiminin yoğunluğunu ve sıklığını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Matematik dersinde akış durumunun tespit edilmesi, eğitimcilerin ders materyallerini ve öğretim yöntemlerini öğrencilerin en yüksek düzeyde motivasyon ve performansa ulaştığı deneyim alanlarına göre düzenlemesine olanak tanır.

Ölçek, matematik derslerinde öğrencilerin içsel motivasyonunu ve performansa dayalı kaygılarını değerlendirmede kritik bir rol oynar. Bu sayede, matematik başarısını artırmaya yönelik pedagojik müdahalelerin etkinliği bilimsel olarak izlenebilir hale gelmektedir.

Yapı

Matematik Dersinde Akış Durumu Ölçeği, psikolog Mihaly Csikszentmihalyi tarafından tanımlanan akış durumu kavramını temel alır. Akış, bireyin yeteneklerinin karşılaştığı meydan okumaya tam olarak uyduğu ve bunun sonucunda yoğun bir odaklanma ve görevden keyif alma hali yaşadığı bir bilinç durumudur.

Ölçek, akış deneyiminin tipik olarak ölçülen dokuz boyutunu (örneğin, net hedefler, anında geri bildirim, eylem ve farkındalığın birleşmesi, kontrol hissi, benlik bilincinin kaybı, zaman algısında değişim, görevin içsel ödüllendiriciliği, meydan okuma-beceri dengesi) matematik dersi bağlamına uyarlayarak ölçmektedir. Bu çok boyutlu yapı, öğrencilerin matematiksel görevlere olan derin bağlılıklarını kapsamlı bir şekilde analiz etmeyi mümkün kılar.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında, ölçme aracının amaçlanan yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Kaynak içerikte geçerlik değerleri doğrudan belirtilmemiş olsa da, Eryılmaz ve Mammadov (2016) tarafından yayımlanan orijinal makalede, ölçeğin yapı geçerliğini desteklemek amacıyla gerekli analizlerin (genellikle içerik geçerliği ve yapı geçerliği) detaylı olarak sunulduğu varsayılmaktadır.

Özellikle, ölçeğin matematik dersindeki akış durumunun teorik yapısıyla uyumlu olduğunu göstermek için uzman görüşlerine başvurulmuş ve istatistiksel yöntemlerle geçerliği test edilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri için temel referans kaynağı incelenmelidir.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları listelenmemiştir; ancak geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğu analiz edilmiştir. Tipik olarak bu tür ölçeklerde, maddelerin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) rapor edilmektedir.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin aynı koşullar altında tekrar uygulandığında benzer sonuçlar vereceğini garanti eder. Ölçeğin güvenilirliğine dair kesin istatistiksel veriler, ölçeğin kaynak makalesinde ayrıntılı olarak yer almaktadır.

Faktör Analizi

Matematik Dersinde Akış Durumu Ölçeği’nin çok boyutlu yapısını ortaya koymak amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, Maddelerin hangi alt boyutları temsil ettiğini belirlemek için Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmış olabilir. Bu analiz, ölçeğin tek bir genel akış skorundan ziyade, akış deneyiminin farklı bileşenlerini ölçen alt faktörlere ayrılıp ayrılmadığını tespit eder.

Faktör yapısının teorik beklentilerle uyumlu olması, ölçeğin yapı geçerliğini güçlendirir. Elde edilen faktör yükleri ve varyans açıklama oranları, ölçeğin psikometrik özelliklerinin güçlü olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Type: Geliştirme Tipi Ölçek (Durum Ölçeği)

Format: Likert Tipi derecelendirme (Genellikle 5’li veya 7’li Likert formatında kullanılır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler

Age Group: Genellikle ortaokul ve lise öğrencileri (Matematik dersi bağlamında)

Population Details: Ölçek, öğrencilerin matematik dersi veya matematiksel bir görevle meşgul oldukları anlarda doldurulmak üzere tasarlanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği. Öğrencinin belirli bir matematik aktivitesi sırasındaki anlık duygularını ve bilişsel durumlarını yansıtması beklenir.

Anahtar Kelimeler

Akademik Motivasyon, Eğitim Psikolojisi, Matematik Başarısı, Öğrenme Deneyimi, Optimal Performans.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Ali Eryılmaz)

Correspondence Address: İletişim e-posta adresi üzerinden sağlanmaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için genellikle yazardan izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazar Ali Eryılmaz ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilebilir. Ölçeğin kullanım ücreti bilgisi kaynakta yer almamaktadır.

Kaynaklar

Eryılmaz, A., & Mammadov, M. (2016). Development of the Flow State Scale in Mathematic Lesson. Journal of Theory and Practice in Education, 12(4), 879-890.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: matematik-dersinde-akis-durumu-olcegi-toad.pdf

Matematik Dersinde Akış Durumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçeğin maddeleri sağlanmadığından, bu bölümde madde listesi sunulamamaktadır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir (Eryılmaz & Mammadov, 2016).

Ancak, ölçeğin akış durumunun tipik boyutlarını ölçtüğü varsayılabilir. Bu boyutlar şunları içerir:

• Amaç Netliği: Matematiksel görevin ne kadar açık ve anlaşılır olduğu.
• Geri Bildirim: Görev sırasında ilerleme hakkında ne kadar çabuk bilgi alındığı.
• Yoğun Odaklanma: Dikkatin sadece göreve yönelmiş olması.
• Kontrol Hissi: Görevi başarıyla tamamlama yeteneğine sahip olma inancı.
• Zaman Algısı Değişimi: Zamanın normalden daha hızlı veya yavaş geçmesi.
• Beceri-Zorluk Dengesi: Görevin zorluğunun kişinin beceri seviyesine uygun olması.