Matematiğin Doğası Hakkında İnançlar Ölçeği

Özet

Matematiğin Doğası Hakkında İnançlar Ölçeği (MDHİÖ), bireylerin matematiğin temel yapısı, öğrenilebilirliği ve rolü hakkındaki inançlar ve algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu özel giriş, ölçeğin 2017 yılında Serhat Aydın ve Derya Çelik tarafından Türk kültürüne uyarlanması çalışmasına dayanmaktadır. Ölçek, öğrencilerin veya öğretmenlerin matematiği değişmez, kurallar bütünü olarak mı yoksa dinamik, keşfedilebilir bir alan olarak mı gördüklerini belirlemeyi hedefler. Bu tür epistemolojik inançlar, bireylerin matematik derslerindeki motivasyonlarını, problem çözme stratejilerini ve genel akademik başarılarını önemli ölçüde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

Matematik eğitimi, epistemolojik inançlar, matematiğin doğası, ölçek uyarlaması, psikometri, algı, matematik.

Yazarlar

Serhat Aydın, Derya Çelik

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin matematiğin doğasına ilişkin sahip oldukları farklı boyutlardaki inançlar sistemini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel olarak Türk eğitim sistemine ve diline uygunluğunu sağlamayı amaçlamıştır. Elde edilen veriler, eğitimcilerin öğrencilerin matematiksel düşünme süreçlerini ve öğrenme engellerini daha iyi anlamalarına yardımcı olur.

Ölçek, genellikle matematiğin sabit ve kurallara dayalı bir disiplin olarak algılanması (geleneksel inançlar) ile matematiğin yaratıcı, keşfedici ve dinamik bir süreç olarak algılanması (yapılandırmacı inançlar) arasındaki ayrımı ölçmeyi hedefler. Bu inançların tespiti, matematik öğretim yaklaşımlarının bireysel ihtiyaçlara göre şekillendirilmesi için kritik öneme sahiptir.

Yapı

Matematiğin Doğası Hakkında İnançlar Ölçeği, genellikle matematiğin epistemolojik boyutlarını kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Bu yapı, tipik olarak aşağıdaki alt boyutları içerir, ancak uyarlama çalışmasının spesifik faktör yapısı için orijinal yayına başvurulmalıdır:

• Matematiğin Yapısı: Matematiğin değişmez, kesin bir bilgi bütünü mü yoksa sosyal olarak inşa edilen, gelişime açık bir alan mı olduğu inancı.
• Matematik Öğrenme Süreci: Matematiğin ezberleme yoluyla mı yoksa anlamlandırma ve keşfetme yoluyla mı öğrenildiği inancı.
• Matematik Yeteneği: Matematiksel yeteneğin doğuştan gelen sabit bir özellik mi yoksa çaba ve pratikle geliştirilebilir dinamik bir özellik mi olduğu inancı.
• Matematiğin Kullanımı ve Rolü: Matematiğin sadece akademik bir araç mı yoksa günlük yaşamda problem çözme becerilerini geliştiren evrensel bir dil mi olduğu inancı.

Geçerlik

Türk kültürüne uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapıyı koruyup korumadığına dair geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar tipik olarak yapı geçerliğini incelemektedir. Aydın ve Çelik (2017) çalışmasında, ölçeğin Türk örnekleminde ölçtüğü yapının teorik beklentilerle uyumlu olduğunu göstermek amacıyla çeşitli istatistiksel analizler kullanılmıştır.

Yapı geçerliği genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri ile incelenmiştir. Bu analizler, maddelerin beklenen alt boyutlar altında toplandığını ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu ortaya koyarak ölçeğin geçerliğine kanıt sağlamıştır. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışmasının başarılı sayılabilmesi için bu psikometrik kanıtların sunulmuş olması beklenir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik (tutarlılık) çalışmaları, maddelerin iç tutarlılığını ve zaman içindeki kararlılığını değerlendirmeyi içerir. Aydın ve Çelik’in uyarlama çalışmasında, iç tutarlılık genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçeğin genelinin ve her bir alt boyutunun güvenilirliğini göstermektedir.

Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, bazı uyarlama çalışmalarında test-tekrar test güvenilirliği de incelenerek ölçek puanlarının zaman içinde ne kadar kararlı kaldığı belirlenir. Güvenirlik katsayılarının detaylarına ulaşmak için kullanıcıların Aydın ve Çelik (2017) makalesine başvurmaları gerekmektedir.

Faktör Analizi

Türk kültürüne uyarlama kapsamında Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak için merkezi bir rol oynamıştır. Yapılan analizler sonucunda, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğu veya kültürel farklılıklara bağlı olarak küçük değişiklikler gösterdiği belirlenmiştir.

Faktör analizinde maddelerin faktör yükleri incelenmiş, düşük yük veren veya birden fazla faktöre yüklenen maddeler elenmiş veya revize edilmiştir. Bu süreç, ölçeğin kültürel olarak geçerli ve özgün matematik inanç yapılarını temsil ettiğinden emin olmak için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği (Örneğin, 5’li veya 6’lı Likert).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim bilimleri öğrencileri, öğretmen adayları veya genel öğrenci popülasyonu.

Yaş Grubu: Genellikle lise ve üniversite düzeyindeki bireyler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, genellikle üniversite düzeyindeki öğretmen adayları veya pedagojik formasyon öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği. Katılımcılardan, matematiğin doğası hakkındaki çeşitli ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen adayları, geçerlik, güvenirlik, psikometrik özellikler, matematik inançları, eğitim psikolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Serhat Aydın

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Karamanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (Uyarlama çalışması sırasında ilgili yazarın bulunduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin yayınlandığı yıl 2017’dir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Serhat Aydın ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için izin ve ücret bilgileri yazar tarafından belirlenmelidir.

Orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: matematigin-dogasi-hakkinda-inanclar-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Aydın, S. ve Çelik, D. (2017). Matematiğin Doğası Hakkında İnançlar Ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 13(4), 715-733.

[quads id=5]

Matematiğin Doğası Hakkında İnançlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçek maddeleri orijinal kaynak içeriklerinde yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Aydın ve Çelik (2017) tarafından yayınlanan makaleye başvurulması gerekmektedir.