Yönetsel Etik Davranışlar Ölçeği

Özet

Yönetsel Etik Davranışlar Ölçeği (YEDÖ), yönetici pozisyonunda çalışan profesyonellerin, özellikle de hemşirelerin etik kararlarını ve davranışlarını sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir enstrümandır. Ölçek, H. Öztürk tarafından 2010 yılında tamamlanan bir Yüksek Lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Temel amacı, yöneticilerin mesleki uygulamalarında sergiledikleri etik değerlere bağlılık düzeylerini ve etik ikilemler karşısındaki tutumlarını değerlendirmektir.

Ölçek geliştirme türünde olup, sağlık sektöründeki yönetici hemşirelerin etik standartlara uygunluklarını belirlemede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, örgütsel etik kültürün ve liderlik davranışlarının incelenmesi açısından önemli bir araç olarak görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yönetsel Etik Davranış, Yönetici Hemşire, Etik Ölçüm, Ölçek Geliştirme, Örgütsel Etik, Davranışsal Etik.

Yazarlar

H. Öztürk

Amaç

Yönetsel Etik Davranışlar Ölçeği’nin temel amacı, yönetici kademelerde görev yapan bireylerin, özellikle de hemşirelik hizmetleri yöneticilerinin, günlük iş akışları sırasında karşılaştıkları durumlar karşısında sergiledikleri etik davranış kalıplarını ve eğilimlerini nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, yöneticilerin profesyonel sorumluluk, adalet, şeffaflık ve kaynak yönetimi gibi alanlardaki etik hassasiyetlerini tespit etmeyi hedefler.

Ölçek, aynı zamanda, yöneticilerin etik dışı davranışlara ne ölçüde tolerans gösterdiğini veya etik ilkeleri ne kadar desteklediğini belirleyerek, kurumsal eğitim ve gelişim programlarının ihtiyaçlarını ortaya koymak için bir temel sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, yöneticilik pozisyonlarında sergilenen etik davranışlar yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle çok boyutlu olup, liderlik, karar verme, çalışanlarla ilişkiler ve kurumsal kaynakların kullanımı gibi temel yönetim alanlarını kapsar. Ölçeğin geliştirildiği tez çalışmasında, yönetici hemşirelerin etik davranışları; çalışanlara karşı adil olma, gizliliğe riayet etme, dürüstlük ve kurumsal politikaları etik çerçevede uygulama gibi alt boyutlarda ele alınmış olması muhtemeldir.

Ölçülen yapı, bireyin sadece etik ilkeleri bilmesini değil, bu ilkeleri fiili yönetim uygulamalarına ne ölçüde entegre ettiğini de değerlendirmeyi içerir. Bu bağlamda, ölçek davranışsal etiğe odaklanmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında Geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır, ancak kaynak metinde bu çalışmalara dair spesifik istatistiksel sonuçlar belirtilmemiştir. Bir yüksek lisans tezi çalışması bağlamında, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşü) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi) yöntemlerinin kullanıldığı öngörülmektedir.

Yapısal Geçerlik, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini göstermek için kritik öneme sahiptir. Detaylı geçerlik katsayıları ve yöntemleri için, kaynakça bölümünde belirtilen orijinal teze başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak metinde Güvenirlik sonuçları belirtilmemiş olsa da, geliştirme sürecinde ölçeğin iç tutarlılığının değerlendirilmiş olması beklenir. Psikometrik araçların güvenilirliğini test etmek için en yaygın kullanılan yöntem, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplanmasıdır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Tez çalışmasında ayrıca, ölçeğin zamana karşı tutarlılığını ölçmek amacıyla test-tekrar test güvenilirliği gibi ek güvenilirlik analizleri de yapılmış olabilir. Spesifik güvenilirlik katsayıları için orijinal akademik kaynağa (tez) başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

Yönetsel Etik Davranışlar Ölçeği bir geliştirme ölçeği olduğu için, ölçeğin yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların yöneticilik etiği yapısını ne şekilde temsil ettiğini belirlemede merkezi bir rol oynamıştır.

Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin nihai madde sayısını, faktör yüklerini ve her bir alt boyutun açıkladığı varyans oranlarını içermelidir. Bu detaylar, ölçeğin psikometrik kalitesini anlamak için elzemdir ve tezin yöntem bölümünde yer almaktadır.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: Orijinal kaynakta belirtilmemiş olmakla birlikte, sosyal bilimler alanındaki bu tür davranış ölçeklerinin genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullandığı varsayılmaktadır (Örn: Hiçbir Zaman – Her Zaman).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yönetici Hemşireler

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Popülasyon Detayları: Hastane veya sağlık kurumlarında orta ve üst düzey yönetim kademelerinde görev yapan hemşireler.

Test Metodolojisi: Kesitsel, anket tabanlı ölçek uygulaması. Ölçek maddeleri, katılımcının yöneticilik rolünde sergilediği etik davranışları ne sıklıkta gerçekleştirdiğini sorgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yönetim, Hemşirelik Etiği, Davranışsal Ölçüm, Likert Ölçeği, Yüksek Lisans tezi, Sağlık Yönetimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (2010 yılı itibarıyla tez yazım adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, H. Öztürk’ün 2010 yılında tamamladığı Yüksek Lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik kullanım için genellikle tezin yazarı ve danışmanından izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için telif hakları durumu, yazarın ve üniversitenin politikalarına bağlıdır. Ölçeğin geliştirildiği yıl 2010’dur.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

The original PDF can be downloaded here: yonetsel-etik-davranislar-olcegi-yedo-toad.pdf

Kaynaklar

1. Öztürk, H. (2010). Yönetici hemşirelerin etik davranışları ve bir araştırma (Yüksek Lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
2. Ek Kaynak Linki: tez.yok.gov.tr (YÖK Ulusal Tez Merkezi).

Yönetsel Etik Davranışlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak metinde Yönetsel Etik Davranışlar Ölçeği’nin maddeleri (soru listesi) sağlanmamıştır. Maddeler için, yukarıda belirtilen H. Öztürk’ün 2010 tarihli orijinal Yüksek Lisans tezine veya ekte sunulan PDF dosyasına başvurulması gerekmektedir.