Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeğİ

Özet

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği (MCDE), cinsel mağduriyet yaşayan bireylerin deneyimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Tuz, Öksüz ve Tekiner (2015) tarafından gerçekleştirilmiş olup, psikometrik özellikleri (geçerlilik ve güvenilirlik) incelenmiştir. Çalışma, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu ve klinik/akademik çalışmalarda kullanılabilecek yeterli düzeyde güvenilirlik sergilediğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği, cinsel şiddet, cinsel mağduriyet, psikometrik özellikler, faktör analizi, uyarlama, güvenilirlik.

Yazarlar

Canan Tuz, M. E. Öksüz, S. A. Tekiner

[quads id=5]

Amaç

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yaşadığı cinsel deneyimlerin ve bu deneyimlere bağlı mağduriyet düzeylerinin sistematik ve standart bir şekilde değerlendirilmesidir. Ölçeğin Türkçe versiyonunun geliştirilmesi, Türkiye’deki psikoloji ve tıp alanındaki araştırmacılar için cinsel şiddet mağduriyetini ölçmede geçerli ve güvenilir bir araç sağlamayı hedeflemiştir.

2015 yılında gerçekleştirilen uyarlama çalışması, Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği’nin (MCDE) psikometrik yapısını inceleyerek, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlamayı amaçlamıştır. Bu çalışma aynı zamanda Kadına Yönelik Şiddet Derecelendirme Ölçeği ile birlikte kullanıldığında ölçekler arasındaki ilişkileri de araştırmıştır.

Yapı

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği, cinsel mağduriyetin çeşitli boyutlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, yapılan faktör analizi sonuçlarına göre iki alt alandan oluşmaktadır. Bu iki alt alan, ölçekteki toplam varyansın önemli bir kısmını (%67,9) açıklamaktadır, bu da cinsel mağduriyetin kapsamlı bir şekilde değerlendirildiğini göstermektedir.

Ölçekteki maddeler, bireylerin yaşadığı spesifik cinsel deneyim türlerine ve bu deneyimlerin şiddetine odaklanmaktadır. Özellikle yüksek korelasyon gösteren maddeler (4, 8, 9, 10), ölçülen yapının temel bileşenleri hakkında önemli ipuçları sunmaktadır.

Geçerlilik

Ölçeğin geçerliliği, yapı geçerliliği çalışmalarıyla desteklenmiştir. Yapılan analizler sonucunda Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği’nin iki alt alana ayrıldığı ve bu iki alt alanın varyansın %67,9’unu açıkladığı tespit edilmiştir. Bu oran, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Ölçeğin maddeleri arasındaki korelasyon matrisi 0,574 olarak hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık gösteren maddelerin (4, 8, 9 ve 10) varlığı, ölçeğin yapısal tutarlılığını ve dolayısıyla yapı geçerliliğini desteklemektedir.

Güvenilirlik

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Yapılan analizde, ölçeğin Cronbach Alpha değeri 0,738 olarak bulunmuştur. Bu değer, psikometrik standartlara göre ölçeğin “iyi düzeyde” güvenilir olduğunu göstermektedir.

Bu yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede tutarlı olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verme kapasitesine sahip olduğunu işaret etmektedir. Bu sonuçlar, MCDE’nin klinik ve araştırma ortamlarında kullanım için sağlam bir araç olduğunu teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda ölçeğin iki alt alandan oluştuğu belirlenmiştir. Bu iki alt alan, ölçülen cinsel mağduriyet yapısı içindeki varyansın %67,9’unu açıklamaktadır.

Ek olarak, ölçek maddeleri arasındaki ilişkileri gösteren korelasyon matrisi 0,574 olarak hesaplanmıştır. En yüksek korelasyon gösteren maddeler 4, 8, 9 ve 10. sorulardır. Bu bulgular, ölçeğin çok boyutlu yapısının güçlü olduğunu ve iki temel faktör altında toplandığını doğrulamaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Type:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Likert tipi veya evet/hayır formatında maddeler içermektedir (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir).

Language Available:

Türkçe (Turkish)

Population Group:

Cinsel şiddet mağdurları (Kadın popülasyonu üzerinde test edilmiştir).

Age Group:

Yetişkin

Population Details:

Ölçek, kadınlara yönelik şiddet deneyimlerini araştıran genel bir çalışma kapsamında uygulanmıştır.

Test Methodology:

Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması (Cronbach Alpha, Faktör Analizi, Korelasyon Matrisi).

Anahtar Kelimeler

Mağduriyet, cinsel istismar, psikolojik ölçüm, kadın sağlığı, geçerlilik, Cronbach Alpha.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Sağlanmamıştır.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address:

Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

Türkçe uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret:

Ölçeğin kullanım izinleri ve ücret bilgisi için sorumlu yazar Canan Tuz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Tuz, C., Öksüz, M., E. ve Tekiner, S., A. (2015). Kadına Yönelik Şiddet Derecelendirme Ölçeği ve Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliği. Eurasian Journal of Family Medicine, 4(2), 83-89. ejfm.trakya.edu.tr

• The original PDF of the Turkish validation study can be downloaded here: kadina-yonelik-siddet-derecelendirme-olcegi-ve-magdurlarin-cinsel-deneyimleri-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Mağdurların Cinsel Deneyimleri Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarla iletişime geçilmesi veya referans gösterilen makalenin incelenmesi gerekmektedir.