Kadınların Vajinal Muayene Deneyimleri Ölçeği

Özet

Kadınların Vajinal Muayene Deneyimleri Ölçeği, Lewin’in orijinal ölçeğinin Türkçe diline bir uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, özellikle doğum eylemi sürecindeki (travay) kadınların, uygulanan vajinal muayenelere ilişkin algıladıkları fiziksel ve psikolojik deneyimleri sistematik bir şekilde ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, kadınların bu kritik tıbbi prosedür sırasındaki rahatlık, kontrol hissi ve genel memnuniyet düzeylerini belirlemek için tasarlanmıştır. Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki klinik ve akademik araştırmalarda kullanılmak üzere sağlam bir psikometrik araç sağlamayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Vajinal muayene, travay, doğum deneyimi, hasta deneyimi, psikometrik özellikler, ölçek uyarlaması, hemşirelik, obstetrik.

Yazarlar

Merve Afacan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, vajinal muayene prosedürünün kadınlar üzerindeki etkilerini, özellikle de doğum eylemi sırasında yaşanan deneyimleri, bilimsel olarak değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktır. Bu araç, klinisyenlerin ve araştırmacıların, muayene yöntemlerinin kadın refahı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerini anlamalarına ve bu deneyimi iyileştirmeye yönelik girişimler geliştirmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.

Uyarlama çalışması, orijinal Lewin ölçeğinin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda doğum hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik araştırmalara zemin hazırlamıştır. Ölçek, kadınların vajinal muayeneyi ne ölçüde rahatsız edici, ağrılı veya kontrol kaybı yaratan bir süreç olarak algıladıklarını belirlemekte kritik bir rol oynar.

Yapı

Kadınların Vajinal Muayene Deneyimleri Ölçeği, kadınların tıbbi prosedürler sırasındaki subjektif deneyim yapılarını ölçmektedir. Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, genellikle prosedürel algı, fiziksel rahatsızlık/ağrı düzeyi ve psikolojik kontrol/saygı algısı gibi boyutları içerir. Bu yapı, vajinal muayene sırasında hastanın özerkliğinin ve duygusal durumunun korunup korunmadığına odaklanmaktadır.

Ölçek, kadınların doğum sırasında maruz kaldıkları vajinal muayenelerin sadece fizyolojik bir gereklilik olmaktan öte, aynı zamanda önemli bir psikososyal etkiye sahip olduğunu varsayar. Dolayısıyla ölçülen yapı, sağlık hizmeti sunumunda hasta merkezli bakımın değerlendirilmesi için hayati öneme sahiptir.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, ölçeğin Türkçe uyarlaması Merve Afacan’ın 2018 tarihli yüksek lisans tezinde detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışma kapsamında, ölçeğin yapı geçerlik ve kapsam geçerlik analizleri yapılmıştır. Yapı geçerliğini değerlendirmek için genellikle faktör analizi teknikleri kullanılmış olup, ölçeğin orijinal yapısına uygunluğunun kültürel bağlamda test edildiği varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel sonuçlar, orijinal tez çalışmasında bulunmaktadır.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak listelenmiştir. Ancak, Afacan (2018) tarafından yürütülen adaptasyon çalışması, ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını göstermek amacıyla güvenirlik analizlerini içermektedir. Bu analizler, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve muhtemelen test-tekrar test yöntemlerini kapsamaktadır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ölçeğin Türkçe versiyonunun kabul edilebilir düzeyde bir güvenirlik düzeyine sahip olduğu teyit edilmiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmaları genellikle, orijinal ölçeğin faktör yapısının hedef kültürde korunup korunmadığını belirlemek için Faktör Analizi gerektirir. Afacan (2018) tezinde, Kadınların Vajinal Muayene Deneyimleri Ölçeği’nin Türkçe formunun faktör yapısını doğrulamak amacıyla, büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak belirlenen alt boyutlarının Türk örnekleminde de anlamlı ve bağımsız bir şekilde ayrıştığını göstermeyi amaçlamıştır.

Faktör analiz sonuçları, ölçeğin kaç faktörden oluştuğunu, her bir faktörün varyansın ne kadarını açıkladığını ve madde yüklerinin dağılımını detaylandırmaktadır. Bu bilgiler, ölçeğin yapısal geçerliğinin temelini oluşturur.

Araç

Test Tipi:

Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format:

Lewin’in orijinal ölçeğinden uyarlanmış, çok maddeli, öz bildirim (self-report) ölçeği.

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Doğum eylemi (travay) sürecindeki kadınlar.

Yaş Grubu:

Doğurganlık çağındaki yetişkin kadınlar.

Popülasyon Detayları:

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nde yürütülen çalışma, doğum yapmakta olan kadınlar arasından seçilen bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi:

Anket yöntemiyle uygulanan öz bildirim ölçeği. Derecelendirme formatı (Likert tipi veya benzeri), kadınların deneyimlerinin yoğunluğunu veya sıklığını ölçmeye yöneliktir.

Anahtar Kelimeler

Lewin ölçeği, doğumhane, obstetrik hemşireliği, hasta güvenliği, vajinal muayene algısı, psikometrik araç.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Mevcut değil (Yüksek Lisans Tezi)

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:

Mevcut değil

Yazışma Adresi:

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (Tez sunum adresi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için orijinal ölçeğin sahibi olan Lewin’den ve Türkçe uyarlamasını yapan Merve Afacan’dan izin alınması gerekmektedir. Akademik çalışmalar için genellikle izinler tezin danışmanı aracılığıyla yürütülür.

Ücret: Ticari kullanım dışındaki akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir, ancak yayıncı veya yazarın politikaları kontrol edilmelidir.

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında tamamlanmıştır.

Kaynaklar

• Afacan, M. (2018). Kadınların travayda vajinal muayene deneyimleri: Lewin’in ölçeğinin Türkçe uyarlamasının güvenirlik ve geçerlik çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
• Tez kaydına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dökümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: kadinlarin-vajinal-muayene-deneyimleri-olcegi-toad.pdf

Kadınların Vajinal Muayene Deneyimleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte bulunmamaktadır. Maddelerin tamamına erişim, Merve Afacan’ın Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nde sunduğu 2018 tarihli yüksek lisans tezi aracılığıyla mümkündür.