M-Öğrenme Tutum Ölçeği

Özet

M-Öğrenme Tutum Ölçeği, bireylerin mobil öğrenme ortamlarına ve teknolojilerine yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla A. Çelik tarafından 2013 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek geliştirme türünde olup, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla detaylı Güvenirlik ve Geçerlik analizleri yapılmıştır. Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanmakta ve mobil öğrenmeye karşı olan olumlu veya olumsuz eğilimleri tespit etmeyi hedeflemektedir.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin tamamına ait Cronbach Alfa katsayısı 0,881 olarak raporlanmıştır. Bu bulgular, M-Öğrenme Tutum Ölçeği’nin eğitim araştırmalarında mobil teknolojilerin öğrenme süreçlerine etkisini değerlendirmek için güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

M-Öğrenme, Tutum Ölçeği, Psikometrik Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, İç Tutarlılık, Mobil Öğrenme.

Yazarlar

Çelik, A.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin mobil öğrenme (M-öğrenme) teknolojilerini ve bu teknolojilerin eğitim süreçlerinde kullanımını benimseme düzeylerini, algılarını ve eğilimlerini sistematik olarak ölçmektir. Bu Tutum Ölçeği, özellikle teknoloji entegrasyonu çalışmalarında kullanıcı kabulünü değerlendirmek için kritik veriler sunar.

Ölçek, mobil cihazlar aracılığıyla gerçekleşen öğrenme faaliyetlerine yönelik bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmeyi hedeflemektedir. Geliştirme süreci, M-öğrenme kavramına özgü tutum boyutlarını ortaya çıkarmayı amaçlamıştır.

Yapı (Kuramsal Çerçeve)

M-Öğrenme Tutum Ölçeği, mobil öğrenmenin (M-öğrenme) pedagojik ve teknolojik yönlerine ilişkin tutumu ölçen bir yapıyı temel alır. Tutum, genellikle bilişsel (inançlar), duyuşsal (duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenlerden oluşur. Bu ölçek, kullanıcıların mobil cihazların öğrenmedeki faydasına, kullanım kolaylığına ve bu deneyimden duydukları memnuniyete odaklanmaktadır.

Ölçeğin faktör yapısı, mobil öğrenme ortamlarına özgü boyutları temsil edecek şekilde tasarlanmıştır. Bu boyutlar, bireyin mobil öğrenme araçlarına karşı geliştirdiği genel kabul düzeyini ve bu araçların öğrenme hedeflerine ulaşmadaki etkinliğine dair inançlarını yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmasında, psikometrik açıdan sağlam bir yapı oluşturmak amacıyla Geçerlik analizleri kritik rol oynamıştır. Çalışma, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü belirlemek üzere yapı geçerliğine odaklanmıştır.

Çelik (2013) tarafından yürütülen çalışmada, faktör analizi teknikleri kullanılarak maddelerin kuramsal yapıya uygunluğu test edilmiş ve nihai 21 maddelik formun geçerli bir ölçüm sağladığı kabul edilmiştir. Bu analizler, maddelerin ilgili faktörlere yüklenimlerini ve faktörlerin toplam varyansa katkısını inceleyerek ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemiştir.

Güvenirlik

M-Öğrenme Tutum Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılık göstermiştir. Ölçeğin tamamına ait iç tutarlılık katsayısı (genel Cronbach Alfa) 0,881 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör bazında yapılan güvenirlik analizlerinde de bütün faktörlerin yüksek Güvenirlik katsayılarına sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca, madde analizi kapsamında, her bir maddenin kendi faktör grubu içindeki madde-faktör toplam korelasyon değerleri 0,402 ile 0,654 arasında değişmektedir. Bu korelasyon aralığı, maddelerin faktörlere olan katkısının yeterli düzeyde olduğunu ve ölçeğin ölçme amacının güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin önemli bir aşaması olarak faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, mobil öğrenme tutumunun altında yatan boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmak için kullanılmıştır. Maddelerin faktörlere dağılımı ve faktör yükleri, ölçeğin çok boyutlu yapısını tanımlamıştır.

Güvenirlik aşamasında, faktörlerin birbirleri arasındaki ilişkiyi ve faktörlerin ölçek toplam puanıyla olan ilişkisini incelemek amacıyla Pearson Korelasyon Katsayısı analiz edilmiştir. Bu analiz için öncelikle maddelerin faktör toplam puanları belirlenmiş, ardından 21 maddelik ölçeğin son hali dikkate alınarak ölçek toplam puanları yeniden hesaplanmıştır. Bu korelasyonlar, faktörlerin bağımsız ancak birbiriyle ilişkili yapısını teyit etmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Geliştirme (Development)

Format: 21 maddelik, 5’li Likert tipi derecelendirme (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a).

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Kitle: Mobil öğrenme ortamlarını kullanan öğrenci veya katılımcı grupları.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (genel akademik çalışma bağlamına göre varsayılmıştır).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışmanın detayları için referansa başvurulmalıdır.

Test Metodolojisi: Bireysel öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan Tutum Ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Mobil Teknolojiler, Eğitim Psikolojisi, Öğrenme Tutumu, Cronbach Alfa, Madde-Faktör Korelasyonu.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2013

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için orijinal makaleye başvurulması tavsiye edilir. Genellikle akademik geliştirme ölçekleri kaynak gösterilerek ücretsiz kullanılabilir.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: mobil-ogrenme-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

  • Çelik, A. (2013). M-öğrenme Tutum Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik analizleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(4), 172-185.
  • Makalenin orijinal bağlantısı: jret.org

M-Öğrenme Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için orijinal makaleye (Çelik, 2013) başvurulması gerekmektedir. Ölçek, sonuç haliyle 21 maddeden oluşmaktadır.

Cite this article

memjavad (2026). M-Öğrenme Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/m-ogrenme-tutum-olcegi/

memjavad. "M-Öğrenme Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 26 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/m-ogrenme-tutum-olcegi/.

memjavad. "M-Öğrenme Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/m-ogrenme-tutum-olcegi/.

memjavad (2026) 'M-Öğrenme Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/m-ogrenme-tutum-olcegi/.

[1] memjavad, "M-Öğrenme Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.

memjavad. M-Öğrenme Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF