Cebir Öğrenme Alanı Tutum Ölçeği (CTÖ)

Özet

Cebir Öğrenme Alanı Tutum Ölçeği (CTÖ), ortaokul öğrencileri için 2018 yılında Karaca ve Yalçınkaya tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin matematik dersinin cebir öğrenme alanına yönelik tutumlarını dört farklı boyutta (İlgi, Davranış, Duyuşsal ve Kaygı) kapsamlı bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Toplam 28 maddeden oluşan bu ölçek, öğrencilerin cebire yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini 5’li Likert tipi bir derecelendirme formatında belirlemektedir. Yapılan psikometrik analizler, ölçeğin yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Cebir tutumu, Ortaokul, Cebir öğrenme, Psikometrik özellikler, Tutum ölçeği, Matematik eğitimi.

Yazarlar

Hilmi Karaca, İbrahim Yalçınkaya.

[quads id=5]

Amaç

CTÖ’nün temel amacı, ortaokul düzeyindeki öğrencilerin cebir öğrenme alanına yönelik sahip oldukları tutumları bilimsel yöntemlerle ölçmek ve değerlendirmektir. Bu tutumların belirlenmesi, eğitimcilerin cebir öğretimi süreçlerini ve materyallerini öğrenci motivasyonunu ve başarısını artıracak şekilde düzenlemesine olanak tanır.

Ölçek, tutumu tek boyutlu bir yapı yerine, öğrencilerin cebire yönelik ilgilerini, çalışma davranışlarını, duyuşsal tepkilerini ve yaşadıkları kaygı düzeylerini ayrı ayrı ele alarak detaylı bir profil sunmayı hedefler.

Yapı

Cebir Öğrenme Alanı Tutum Ölçeği, öğrencilerin tutum kavramını, cebir bağlamında, dört farklı faktörden oluşan çok boyutlu bir yapı olarak ölçmektedir. Bu faktörler, öğrencilerin cebirle olan ilişkilerinin farklı yönlerini temsil eder:

• İlgi Boyutu: Öğrencinin cebire yönelik merak düzeyini, cebirsel ifadeleri kullanma isteğini ve günlük yaşamla ilişkilendirme eğilimini ölçer (11 madde).
• Davranış Boyutu: Öğrencinin cebir konularına çalışma ve bu alanda kendini geliştirme davranışlarını ve cebirin problem çözme yeteneğine katkısına dair inançlarını değerlendirir (9 madde).
• Duyuşsal Boyut: Öğrencinin cebirsel bilginin önemine veya önemsizliğine dair duygusal ve bilişsel yargılarını kapsar (5 madde).
• Kaygı Boyutu: Öğrencinin cebirsel görevlerle karşılaştığında veya cebir sorularını çözemediğinde hissettiği endişe ve korku seviyesini ölçer (3 madde).

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak incelenmiştir. Verilerin faktör analizine uygunluğunu belirlemek için yapılan analizlerde güçlü sonuçlar elde edilmiştir.

Veri setinin örneklem yeterliliğini gösteren KMO testi değeri 0,949 olarak bulunmuştur; bu değer, verilerin faktör analizi için mükemmel düzeyde uygun olduğunu göstermektedir. Bartlett Sphericity Testi sonucu ise 9556,76 (p<0,05) olarak anlamlı çıkmıştır, bu da değişkenler arasındaki korelasyonun faktör analizine uygunluğunu doğrulamaktadır.

DFA sonuçlarına göre, dört faktörlü yapının uyum indeksleri yüksek düzeyde kabul edilebilir değerler sunmuştur: χ²/df=1,83. Diğer uyum indeksleri GFI=0,88; AGFI=0,86; NFI=0,95; NNFI=0,97; CFI=0,98 olarak hesaplanmıştır. Özellikle hata oranını gösteren RMSEA değeri 0,05 ve SRMR değeri 0,049 olarak bulunmuştur. Bu değerler, modelin veriye üstün bir uyum sergilediğini kanıtlamaktadır. Maddelerin faktör yük değerleri 0,365 ile 0,794 arasında değişmekte olup, tüm maddelerin teorik yapıyı desteklediği görülmüştür.

Güvenirlik

CTÖ’nün iç tutarlılık güvenilirliği, 28 maddelik son formu üzerinden Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Ölçeğin genel güvenirlik katsayısı 0,90 olarak tespit edilmiştir, bu da ölçeğin mükemmel bir iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçek boyutları için ayrı ayrı yapılan güvenirlik analizleri de tatmin edici sonuçlar vermiştir. Alt boyutların Cronbach Alfa değerleri şöyledir:

• Birinci Boyut (İlgi): 0,88
• İkinci Boyut (Davranış): 0,88
• Üçüncü Boyut (Duyuşsal): 0,72
• Dördüncü Boyut (Kaygı): 0,66

Elde edilen tüm değerler, ölçeğin psikometrik açıdan güvenilir olduğunu ve tutarlı ölçümler yapabildiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Gerçekleştirilen Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri sonucunda, Cebir Öğrenme Alanı Tutum Ölçeği’nin (CTÖ) 28 maddeden ve dört temel alt boyuttan oluşan bir yapı sergilediği tespit edilmiştir. Bu dört faktör, öğrencilerin cebire yönelik tutumlarının farklı yönlerini temsil etmektedir.

Faktör yapısı ve madde dağılımı şu şekildedir:

• İlgi Boyutu: 11 madde
• Davranış Boyutu: 9 madde
• Duyuşsal Boyut: 5 madde
• Kaygı Boyutu: 3 madde

Maddelerin faktörlere yük değerlerinin 0,365 ile 0,794 arasında değişmesi, maddelerin ilgili alt boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Bu faktör yapısı, ortaokul öğrencilerinin cebir tutumlarını geçerli bir şekilde ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği (1= hiç katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Ortaokul seviyesine uygun yaş grupları

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ortaokul öğrencileri üzerinde standardize edilmiş ve geliştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama. Katılımcılardan cebir öğrenme alanına yönelik kişisel tutumlarını 5 dereceli bir ölçekte belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, Matematik eğitimi, Tutum ölçümü, Psikometri, Faktör analizi, Hilmi Karaca.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Hilmi Karaca (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2018 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için sorumlu yazar Hilmi Karaca ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ResearchGate platformu üzerinden erişime açıktır: researchgate.net.

Ölçeğin orijinal PDF’si şu adresten indirilebilir: ortaokul-cebir-ogrenme-alani-tutum-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Karaca, H. ve Yalçınkaya, İ. (2018). Ortaokul Cebir Öğrenme Alanı Tutum Ölçeği (CTÖ). Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(14), 1-18. DOI: 10.16991/INESJOURNAL.1501

[quads id=5]

Cebir Öğrenme Alanı Tutum Ölçeği (CTÖ) Maddeleri

Ölçek, toplam 28 madde ve 4 alt boyuttan oluşmaktadır:

• İlgi Boyutu (11m): Günlük hayatta karşılaştığım problem durumlarını cebir ifadeleri kullanarak ifade etmeyi severim.
• Davranış Boyutu (9m): Cebir alanına ait konulara çalışmak problem çözme yeteneğimi arttırır.
• Duyuşsal Boyut (5 m): Cebirsel ifadeleri bilmek veya bilmemek çok önemli değildir.
• Kaygı Boyutu (3 m): Cebir sorularını çözememek beni korkutmaz.