Lezbiyen Gey Biseksüel Kimlik Ölçeği

Özet

Lezbiyen Gey Biseksüel Kimlik Ölçeği – Türkçe (LGBIS-TR), bireylerin lezbiyen, gey veya biseksüel kimlik gelişim süreçlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araç olan orijinal ölçeğin Türkçe adaptasyonudur. Bu ölçek, özellikle Türkiye bağlamında, cinsel azınlıkların kimlik oluşumu, kabulü ve deneyimlediği zorlukları değerlendirmek üzere uyarlanmıştır. Kemer, Toplu-Demirtaş ve arkadaşları tarafından 2016 yılında yayımlanan çalışma, bu adaptasyonun kapsamlı psikometrik özelliklerini incelemiş ve ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu doğrulamıştır.

Ölçeğin temel amacı, cinsel yönelim kimliğini anlamlandırma sürecinde yer alan çeşitli boyutları güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu adaptasyon çalışması, özellikle psikoloji, sosyoloji ve danışmanlık alanlarında çalışan araştırmacılara ve klinisyenlere, LGB bireylerle yapılan çalışmalarda kullanılabilecek kültüre duyarlı bir araç sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

LGBIS-TR, Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Kimlik Gelişimi, Cinsel Kimlik, Uyarlama, Psikometri, Türkiye.

Yazarlar

Kemer, G., Toplu-Demirtaş, E., Pope, A.L., & Ummak, E.

Amaç

LGBIS-TR’nin temel amacı, lezbiyen, gey ve biseksüel olarak tanımlanan bireylerin kimlik gelişim süreçlerini ve bu kimliğin farklı boyutlarını bilimsel olarak değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sağlamaktır. Orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel adaptasyonu, Türk popülasyonunda cinsel kimlik gelişimini inceleyen araştırmalar için kritik bir ihtiyacı karşılamıştır.

Bu ölçek, bireylerin kendi cinsel yönelimlerini keşfetme, kabul etme ve toplumsal bağlamda bu kimlikle nasıl ilişki kurduklarını analiz etmeyi hedefler. Klinik uygulamalarda ise, bireylerin kimlik çatışması veya stres düzeylerini belirlemede yol gösterici bir araç olarak kullanılabilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, temelde cinsel azınlık kimliği gelişimini ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bireyin kendi cinsel yönelimini fark etme, içselleştirme, kabul etme ve dış dünyaya açıklama gibi aşamaları içeren karmaşık bir süreci kapsar. LGBIS-TR, bu kimlik sürecinin duygusal, bilişsel ve davranışsal bileşenlerini ele alarak, bireyin kimlik bütünlüğünü ne ölçüde sağladığını belirlemeye yardımcı olur.

Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türkçe örneklemde de sürdürülüp sürdürülmediği araştırılmıştır. Bu boyutlar, kimlik karmaşası, kimlik keşfi, kimlik taahhüdü ve kimlik entegrasyonu gibi alt alanları içerebilir, ancak spesifik alt boyutlar için orijinal makalenin incelenmesi gerekmektedir.

Geçerlik

LGBIS-TR’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı kimlik yapısını ölçüp ölçmediğini kanıtlamayı amaçlamıştır. Adaptasyon sürecinde yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla) ve ölçüt bağımlı geçerlik (ilgili diğer psikolojik yapılarla korelasyonlar yoluyla) incelenmiştir. Orijinal makale (Kemer et al., 2016), uyarlama ölçeğinin tatmin edici düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Özellikle, ölçeğin ölçek maddelerinin kültürel bağlama uygunluğu dilsel geçerlik çalışmalarıyla sağlanmıştır. Çeviri ve geri çeviri yöntemleri kullanılarak, maddelerin anlam bütünlüğünün korunmasına özen gösterilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, ölçüm sonuçlarının zamana ve farklı uygulamalara karşı tutarlılığını ifade eder. Kemer ve arkadaşlarının çalışmasında, LGBIS-TR’nin iç tutarlılık güvenirliği (Cronbach Alfa katsayısı) gibi standart güvenirlik testlerinin uygulandığı varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı ölçmede birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir.

Adaptasyon çalışmasında elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin araştırma ve potansiyel klinik kullanımlarda tutarlı sonuçlar üretecek düzeyde olduğunu desteklemiştir. Güvenirlik sonuçlarının detayları için 2016 tarihli referans makalesine başvurulmalıdır.

Faktör Analizi

LGBIS-TR’nin faktör yapısını incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin teorik yapısının (yani, kimlik gelişiminin birden çok alt boyuttan oluşması) Türkçe veri setinde de geçerli olup olmadığını test etmek için hayati öneme sahiptir. Faktör analizinin başarılı sonuçlanması, ölçeğin yapı geçerliğini destekleyen en önemli kanıtlardan biridir.

Bu analizler sayesinde, ölçeğin maddelerinin hangi teorik alt boyutlar altında toplandığı belirlenmiş ve bu boyutların Türk popülasyonunda cinsel kimlik gelişimini ne ölçüde açıkladığı ortaya konmuştur.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiş olsa da, bu tür psikometrik araçlarda standarttır).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Lezbiyen, Gey ve Biseksüel (LGB) kimliğine sahip bireyler.

Age Group: Genellikle yetişkin popülasyon (Çalışma detayları için makaleye bakılmalıdır).

Population Details: Türkiye’deki cinsel azınlık kimliğine sahip bireylerden oluşan örneklem.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

LGBIS-TR, Cinsel Azınlık, Kimlik Kabulü, Uyarlama Çalışması, Psikolojik Ölçek, Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi, LGBTİ+.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Correspondence Address: Ezgi Toplu Demirtaş (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Adaptasyon çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari veya akademik kullanımı için izin ve ücret bilgileri, sorumlu yazar Ezgi Toplu Demirtaş veya orijinal ölçeğin telif hakkı sahipleri ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir.

DOI Bağlantısı: Ölçeğin psikometrik özelliklerini içeren orijinal makaleye erişim bağlantısı: http://dx.doi.org/10.1080/00918369.2016.1249741

Kaynaklar

• Kemer, G., Toplu-Demirtaş, E., Pope, A.L., & Ummak, E. (2016). Psychometric properties of the Lesbian Gay, and Bisexual identity scale – Turkish (LGBIS-TR). Journal of Homosexuality, 1-18. DOI: 10.1080/00918369.2016.1249741

• Makalenin yayınlandığı dergiye ait link: tandfonline.com

Lezbiyen Gey Biseksüel Kimlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik referans makalesine başvurulması gerekmektedir.

Orijinal PDF belgesi mevcut değildir.