Lezbiyen ve Geylere Yönelik Tutum (LGYT) Ölçeği

Öz

Lezbiyen ve Geylere Yönelik Tutum (LGYT) Ölçeği, Ekin Sadıç tarafından 2018 yılında Okan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle sağlık alanında eğitim gören hemşirelik öğrencilerinin lezbiyen ve gey bireylere karşı sahip oldukları tutumları bilimsel yöntemlerle değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması niteliğindedir ve Türk kültürü bağlamında tutumların belirlenmesine odaklanmaktadır.

Ölçeğin temel amacı, bu hassas konudaki mevcut tutum düzeylerini tespit etmek ve bu tutumları etkileyen sosyo-demografik, eğitimsel ve kültürel faktörleri incelemektir. Elde edilen veriler, sağlık hizmeti sunumunda ayrımcılığı azaltmaya yönelik eğitim programlarının geliştirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Lezbiyen, Gey, LGYT, Ölçek Geliştirme, Hemşirelik Öğrencileri, LGBTİ+, Psikometri.

Yazarlar

Ekin Sadıç

[quads id=5]

Amaç

Lezbiyen ve Geylere Yönelik Tutum (LGYT) Ölçeği’nin birincil amacı, lezbiyen ve gey bireylere karşı geliştirilen bilişsel, duygusal ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları, geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek, Türkçe’de kullanılabilecek özgün bir araç oluşturmaktır. Bu çalışma, özellikle sağlık profesyonelleri adaylarının (hemşirelik öğrencileri) bu konudaki bakış açılarını saptayarak, gelecekteki hasta bakım kalitesini ve eşitliğini artırmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, sağlık alanında çalışan veya eğitim gören bireylerin homofobik eğilimlerini veya kabul düzeylerini nicel olarak belirlemek için tasarlanmıştır. Bu sayede, müdahale stratejileri ve eğitim programları, öğrencilerin tutumlarında olumlu yönde değişiklikler sağlamak üzere hedeflenmiş bir şekilde planlanabilir.

Yapı

LGYT Ölçeği, bireylerin lezbiyen ve gey bireylere yönelik geliştirdiği genel tutum yapısını ölçmektedir. Psikolojik literatürde tutumlar genellikle üç bileşenli olarak ele alınır: bilişsel (düşünceler ve inançlar), duygusal (hissedilen duygular) ve davranışsal (eylem eğilimleri). Ölçeğin, bu bireylere karşı olan önyargıları, konfor düzeyini ve sosyal kabulü kapsayan boyutları ölçtüğü varsayılmaktadır.

Ölçek, toplumsal normlar, kişisel inançlar ve mesleki etik gibi faktörlerin etkisi altında şekillenen, lezbiyen ve gey bireylere yönelik olumlu veya olumsuz değerlendirmeleri yakalamayı hedefleyen maddelerden oluşmaktadır. Ölçeğin alt boyutları ve faktör yapısı, tezin detaylı psikometrik analizleri ile belirlenmiştir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, bir ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünün kanıtlanmasıdır. Orijinal kaynakta geçerlik bilgileri detaylı olarak sunulmamış olsa da (kaynakta “-“), ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezinde (Sadıç, 2018) kapsamlı geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.

Bu çalışmalar genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri), yapı geçerliği (faktör analizi) ve ölçüt bağımlı geçerlik gibi yöntemleri içerir. Okuyucuların, ölçeğin yapı geçerliği ve diğer geçerlik kanıtlarına ulaşmak için Ekin Sadıç’ın “Hemşirelik öğrencilerinin lezbiyen ve geylere yönelik tutumları ve etkileyen faktörler” başlıklı tezine başvurması gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçeğin ölçtüğü özelliği tutarlı ve istikrarlı bir şekilde ölçme derecesidir. Orijinal kaynakta güvenirlik bilgileri detaylı olarak sunulmamıştır (kaynakta “-“). Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olarak, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı), test-tekrar test güvenirliği veya eşdeğer formlar güvenirliği gibi yöntemlerin tezin metodoloji bölümünde raporlanmış olması beklenir.

İç tutarlılık analizleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü göstererek ölçeğin güvenilirliği hakkında temel bir kanıt sunar. Bu güvenirlik katsayıları ve ilgili istatistiksel sonuçlar, tezin tam metninde yer almaktadır.

Faktör Analizi

LGYT Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizinin kullanıldığı kuvvetle muhtemeldir. Faktör analizi, ölçekteki maddelerin altında yatan temel boyutları veya faktörleri belirlemek için kullanılır. Bu analiz, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa birden çok alt boyuttan mı oluştuğunu ortaya koyar.

Geliştirme sürecinde genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ile olası faktör yapısı belirlenir ve ardından daha geniş bir örneklemde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak bu yapının test edildiği bir süreç izlenir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı tutum yapısı ile istatistiksel olarak elde edilen yapının ne kadar örtüştüğünü gösterir.

Araç

Test Türü: Ölçek Geliştirme. Orijinal olarak geliştirilmiş bir tutum ölçeğidir.

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme formatı belirtilmemiştir. Ancak, tutum ölçekleri genellikle Likert tipi derecelendirme formatını kullanır (örneğin, 5’li veya 7’li Likert). Detaylar için teze başvurulmalıdır.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri, özellikle hemşirelik alanında eğitim gören bireyler.

Yaş Grubu: Genellikle üniversite çağındaki genç yetişkinler (18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Çalışma, hemşirelik öğrencilerinin lezbiyen ve geylere yönelik tutumlarını incelemek üzere gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Yüksek lisans tezi kapsamında nicel araştırma yöntemleri kullanılarak geliştirilmiş ve uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçümü, Homofobi, Sağlık Eğitimi, Hemşirelik, Sosyal Kabul, Psikometrik Özellikler.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Ekin Sadıç’a ait iletişim adresi).

Yazışma Adresi: Okan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul (Tezin yapıldığı kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek geliştirme çalışması 2018 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik amaçlı kullanımı için izinler, sorumlu yazar Ekin Sadıç’tan veya tezin yapıldığı Okan Üniversitesi’nden alınmalıdır. Yüksek lisans tezleri genellikle akademik araştırmacılar için ücretsiz erişime açıktır, ancak ölçeğin kendisinin kullanımı telif haklarına tabi olabilir.

Tezin tam metnine Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir. İlgili bağlantı aşağıda sunulmuştur: tez.yok.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası da mevcuttur. Orijinal PDF buradan indirilebilir: lezbiyen-ve-geylere-yonelik-tutum-lgyt-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Sadıç, E. (2018). Hemşirelik öğrencilerinin lezbiyen ve geylere yönelik tutumları ve etkileyen faktörler (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Okan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

[quads id=5]

Lezbiyen ve Geylere Yönelik Tutum (LGYT) Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğe ait maddeler, orijinal kaynak özetinde veya sağlanan meta verilerde yer almamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için sorumlu yazar Ekin Sadıç ile iletişime geçilmesi veya tezin tam metnine (YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden) başvurulması gerekmektedir.