Kimlik Liderlik Ölçeği

Özet

Kimlik Liderlik Ölçeği (KLÖ), Sosyal Kimlik Teorisi çerçevesinde geliştirilmiş liderlik davranışlarını ölçmeye yarayan psikometrik bir araçtır. Bu ölçek girişi, Serap Akfırat (2017) tarafından gerçekleştirilen, ölçeğin Türkçe formunun üniversite öğrenci örnekleminde psikometrik özelliklerinin incelenmesine odaklanmaktadır. Çalışma, orijinal ölçeğin dört boyutlu yapısının Türk kültürü bağlamında geçerliğini ve güvenilirliğini sınamış ve başarılı sonuçlar elde etmiştir. Ölçek, bir liderin grup kimliğini ne ölçüde temsil ettiğini ve bu kimliği ne ölçüde yönettiğini değerlendirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kimlik Liderliği, Sosyal Kimlik, Liderlik, Psikometri, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Serap Akfırat

Amaç

Kimlik Liderlik Ölçeği’nin temel amacı, liderliği sosyal kimlik yaklaşımı perspektifinden ele alarak, liderlerin grup üyeleriyle paylaştıkları ortak kimliği ne ölçüde temsil ettiklerini, inşa ettiklerini, geliştirdiklerini ve uyguladıklarını değerlendirmektir.

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, bu yapının Türkiye’deki popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçülüp ölçülemeyeceğini belirlemeyi hedeflemiştir. Bu uyarlama, kimlik liderliği araştırmalarının Türk akademik ortamında yaygınlaşmasına olanak sağlamıştır.

Yapı

Ölçek, liderlik sürecini grup üyeliği üzerinden tanımlayan Sosyal Kimlik Yaklaşımı’na dayanır. Kimlik liderliği, dört temel boyutta incelenir:

• Kimlik Temsili (Prototipiklik): Liderin, grubun prototipik özelliklerini ne ölçüde yansıttığı.
• Kimlik İnşası (Fedakârlık/Adalet): Liderin, grup çıkarlarını kendi çıkarlarının önüne koyması ve grup içi adaleti sağlaması.
• Kimlik Geliştirilmesi: Liderin, grup kimliğini ve değerlerini teşvik etmesi ve güçlendirmesi.
• Kimlik Uygulanması: Liderin, grup normlarını uygulaması ve grup gerçekliğini inşa etmesi.

Bu dört boyut, liderin etkinliğinin sadece bireysel özelliklerinden değil, aynı zamanda grup kimliğiyle olan ilişkisinden kaynaklandığını vurgular.

Geçerlik

Kimlik Liderlik Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, yapı geçerliği üzerine yoğunlaşmıştır. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, orijinal ölçeğin öngördüğü dört faktörlü yapının üniversite öğrenci örnekleminde iyi uyum endeksleri sergilediğini göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik yapısının Türk kültürüne aktarılırken korunduğunu ve ölçülmek istenen kimlik liderliği yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, güvenirlik analizlerinin temelini oluşturmuştur. Türkçe formun iç tutarlılık katsayısı, Cronbach Alfa değeri kullanılarak hesaplanmıştır.

Uyarlama çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa katsayısının, kabul edilebilir sınırların (genellikle .70 ve üzeri) üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Serap Akfırat tarafından yürütülen çalışmada, Kimlik Liderlik Ölçeği’nin faktör yapısının doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin dört alt boyuttan (Kimlik Temsili, Kimlik İnşası, Kimlik Geliştirilmesi ve Kimlik Uygulanması) oluştuğu teorik modelini test etmiştir.

DFA sonuçları, tüm uyum iyiliği indekslerinin (örneğin, RMSEA, CFI, TLI) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ve bu dört faktörlü modelin Türk üniversite öğrencileri örneklemine iyi uyum sağladığını göstermiştir. Bu durum, orijinal ölçek yapısının kültürel adaptasyon sürecinde başarıyla korunduğunu teyit etmektedir.

Araç

Test Türü:

Uyarlama (Adaptation)

Format:

Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal ölçeğin formatına uygun olarak çok seçenekli derecelendirme beklenmektedir.)

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Akademik/Eğitim Popülasyonu

Yaş Grubu:

Genç Yetişkinler (Çalışma, üniversite öğrencileri üzerinde yürütülmüştür.)

Popülasyon Detayları:

Çeşitli üniversitelerde öğrenim gören lisans ve lisansüstü öğrencileri örneklemi.

Test Metodolojisi:

Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Instrument)

Anahtar Kelimeler

Liderlik Davranışları, Sosyal Etki, Grup İçi Süreçler, Üniversite Öğrencisi, Psikometrik Özellikler

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı:

Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri:

[email protected]

Yazışma Adresi:

Serap Akfırat (Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İzmir, Türkiye)

İzinler & Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2017

Orijinal PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: kimlik-liderlik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Akfırat, S. (2017). Ki̇mli̇k Li̇derli̇k Ölçeği̇’ni̇n Türkçe Formunun Psi̇kometri̇k Özelli̇kleri̇ni̇n Üni̇versi̇te Öğrenci̇ Örneklemi̇nde incelenmesi. Türk Psikoloji Yazıları, 20(39), 51-65.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: turkpsikolojiyazilari.com

Kimlik Liderlik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, telif hakları nedeniyle bu akademik girişte yayımlanmamaktadır. Maddeler, ilgili referans makalede (Akfırat, 2017) bulunmaktadır.