Leicester Öksürük Anketi (LCQ)

Öz

Leicester Öksürük Anketi (LCQ), kronik öksürüğün hastaların yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu akademik giriş, Nazmiye Akis Gönen tarafından 2014 yılında yapılan ve ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarını içeren uyarlama tezine dayanmaktadır. Çalışma, LCQ’nun Türkiye’deki klinik ve araştırma ortamlarında kullanımının uygunluğunu belirlemeyi amaçlamıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını koruyarak, bireylerin öksürükle ilişkili fiziksel, psikososyal ve günlük aktivite alanlarındaki zorluklarını değerlendirmektedir. LCQ, bu alanlardaki semptomların şiddetini ve neden olduğu rahatsızlık düzeyini ölçmede kullanılan önemli bir psikometrik araçtır.

Anahtar Kelimeler

Leicester Öksürük Anketi, LCQ, öksürük, yaşam kalitesi, uyarlama, geçerlilik, güvenilirlik.

Yazarlar

Nazmiye Akis Gönen.

Amaç

Leicester Öksürük Anketi’nin temel amacı, kronik öksürük şikayeti olan bireylerin yaşam kalitelerindeki düşüşü ve öksürüğün şiddetinin yarattığı etkiyi kapsamlı bir şekilde ölçmektir. Türkçe uyarlama çalışmasının amaç ise, bu ölçeğin Türk popülasyonunda güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabilmesini sağlamaktır.

Ölçek, klinik uygulamalarda tedavi öncesi ve sonrası hastanın durumundaki değişiklikleri izlemek ve öksürük tedavisinin etkinliğini objektif verilerle değerlendirmek için kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini kanıtlamayı hedeflemiştir.

Yapı

LCQ, bireyin yaşam kalitesini öksürük bağlamında değerlendiren çok boyutlu bir yapıyı ölçer. Ölçek genellikle üç ana boyutta yapılandırılmıştır: Fiziksel Alan, Psikososyal Alan ve Günlük Aktivite Alanı. Bu boyutlar, öksürüğün sadece fizyolojik bir semptom olmaktan öte, hastanın sosyal işlevselliğini, duygusal durumunu ve fiziksel sağlığını nasıl etkilediğini ortaya koyar.

Uyarlama çalışmasında, bu yapısal boyutların Türkçe versiyonunda da korunduğu varsayılmış ve istatistiksel analizlerle bu boyutlar arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ölçek, hastaların öksürükten kaynaklanan rahatsızlık düzeylerini subjektif olarak derecelendirmelerine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının geçerlilik çalışmaları, daha önce Türkçe geçerliliği kanıtlanmış olan yaşam kalitesi ölçekleri ile karşılaştırma (eşzamanlı geçerlilik) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, Kısa Form-36 (SF-36) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu (WHOQOL-BREF-TR) ölçekleri referans alınmıştır.

LCQ puanları ile SF-36 ve WHOQOL-BREF-TR puanları arasındaki ilişki, Pearson korelasyon katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Analizlerde p < 0,05 değeri, istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Yüksek korelasyon katsayıları, LCQ’nun beklenen yaşam kalitesi yapılarıyla uyumlu olduğunu ve geçerli bir ölçüm sağladığını göstermiştir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin zamana ve iç tutarlılığa karşı ne kadar tutarlı sonuçlar verdiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Elde edilen veriler yine Pearson korelasyon testi ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir (p < 0,05 anlamlılık düzeyi).

İç tutarlılığın değerlendirilmesinde Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır. Çalışmada Cronbach alfa katsayısı değeri > 0,6 olarak belirlenmiş ve bu değer güvenirlik açısından anlamlı kabul edilmiştir. Alfa katsayısının sadece bir alt sınır olduğu ve gerçek güvenirliğin bu değerden daha yüksek olabileceği belirtilmiştir.

Faktör Analizi

Kaynak metinde doğrudan bir Faktör Analizi sonucuna değinilmemiştir; ancak bir ölçek uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin boyut yapısının Türkçe popülasyonunda da korunup korunmadığını kontrol etmek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılır.

LCQ’nun orijinal yapısı üç temel faktörü içerdiğinden (Fiziksel, Psikososyal, Günlük Aktivite), uyarlama çalışmasında muhtemelen bu faktörlerin Türkçe versiyonundaki dağılımı ve madde yükleri incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliliğini desteklemek ve çeviri sürecinin yapı üzerindeki etkisini teyit etmek için önemlidir.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Anket (Öz Bildirim Ölçeği)

Language Available: Türkçe (Orijinal İngilizce)

Population Group: Kronik Öksürüğü Olan Hastalar

Age Group: Yetişkinler

Population Details: Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde ilgili kliniklerde takip edilen hastalardan oluşan bir örneklem.

Test Methodology: Karşılaştırmalı geçerlilik (SF-36 ve WHOQOL-BREF-TR ile) ve iç tutarlılık analizi.

Anahtar Kelimeler

Yaşam kalitesi, solunum hastalıkları, öksürük, psikometri, SF-36, WHOQOL-BREF.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: Bilgi Mevcut Değil

Correspondence Address: Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Manisa (Uyarlama tezi sırasında).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2014

İzinler ve Ücret: Ölçeğin orijinal versiyonunun kullanımı için izinler ve ücretlendirme, orijinal geliştiriciler tarafından belirlenmektedir. Türkçe uyarlama çalışması, bir uzmanlık tezi kapsamında yapılmıştır ve akademik referanslarla kullanımı mümkündür.

Kaynaklar

Akis Gönen, N. (2014). Leıcester öksürük anketi (Leıcester cough questıonnaıre) (LCQ) türkçe geçerlilik ve güvenilirliği (Tıpta uzmanlık tezi, Celal Bayar Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Manisa). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi adresinden edinilmiştir.

Tezin resmi linki: tez.yok.gov.tr

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: leicester-oksuruk-anketi-lcq-toad.pdf

Leicester Öksürük Anketi (LCQ) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak metinde doğrudan sunulmamıştır. Maddeler, yukarıda belirtilen tez referansından veya ilgili klinik kılavuzlardan edinilebilir.