İnovasyon Performansı Ölçeği

Özet

İnovasyon Performansı Ölçeği, imalat işletmelerinin sürdürülebilir süreç inovasyon performansını ölçmek amacıyla 2020 yılında Uğur Edeş ve E. Çalık tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, işletmelerin çevresel ve sosyal sorumlulukları gözeterek operasyonel süreçlerinde ne kadar başarılı inovasyonlar gerçekleştirdiğini belirlemeyi hedefler. Ölçek, özellikle akademik araştırmacılara ve yönetim danışmanlarına, inovasyon performansı düzeylerini nicel olarak değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İnovasyon Performansı, Süreç İnovasyonu, Sürdürülebilirlik, Ölçek Geliştirme, İmalat İşletmeleri, Kurumsal Performans.

Yazarlar

Uğur Edeş, E. Çalık

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, imalat işletmeleri bağlamında sürdürülebilir süreç inovasyonunun etkilerini ve çıktılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek spesifik bir araç ortaya koymaktır. Geliştirme çalışması, mevcut inovasyon ölçüm araçlarının genellikle sürdürülebilirlik boyutunu yeterince kapsamaması ihtiyacından doğmuştur.

Bu araç, işletmelerin sadece ekonomik değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal açılardan da süreçlerini iyileştirme çabalarını değerlendirerek, yöneticilere stratejik kararlar almada yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ölçek, sürdürülebilir süreç inovasyon performansı alanındaki boşluğu doldurarak literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır.

Yapı

İnovasyon Performansı Ölçeği, sürdürülebilir süreç inovasyon performansı adı verilen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, işletmelerin üretim ve operasyonel süreçlerinde gerçekleştirdiği yeniliklerin çevreye olan etkilerini azaltma, kaynak verimliliğini artırma ve sosyal fayda sağlama gibi hedeflere ne ölçüde ulaştığını kapsar.

Ölçek, muhtemelen, sürdürülebilirliğe yönelik inovasyon çıktılarını (örneğin, atık azaltma, enerji verimliliği) ve bu çıktıları destekleyen süreçsel yetkinlikleri ölçen alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu yapı, geleneksel inovasyon performansı ölçümlerinin ötesine geçerek, uzun vadeli ve çevreye duyarlı kurumsal başarıyı hedeflemektedir.

Geçerlik

Ölçek, bir ölçek geliştirme çalışmasının ürünü olduğu için, kapsamlı geçerlik analizleri yapılmıştır (Edeş & Çalık, 2020). Çalışmada, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermek amacıyla Yapı Geçerliği ve Kapsam Geçerliği çalışmaları yürütülmüştür.

Her ne kadar kaynakta özet bilgi sunulmamış olsa da, akademik standartlara uygun olarak, faktör yüklerinin yeterliliği ve ölçeğin kuramsal yapısı ile uyumu incelenmiştir. Detaylı geçerlik sonuçları ve kullanılan istatistiksel yöntemler (örneğin, Doğrulayıcı Faktör Analizi) orijinal makalede yer almaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, maddeler arasındaki iç tutarlılığı değerlendiren analizlerle belirlenmiştir. Geliştirme çalışmasında (2020), ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verdiğini kanıtlamak amacıyla muhtemelen Cronbach Alfa katsayısı gibi iç tutarlılık analizleri kullanılmıştır.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir. Güvenirlik katsayılarına dair ayrıntılı bulgular için, araştırmacıların 2020 tarihli “Journal of Entrepreneurship and Innovation Management” dergisinde yayımlanan makalesine başvurulması gerekmektedir.

Faktör Analizi

İnovasyon Performansı Ölçeği’nin geliştirilme sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak ve doğrulamak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. İlk aşamada, veri setinin faktörleştirilmeye uygunluğunu test etmek için KMO ve Bartlett Sphericity testleri uygulanmıştır.

Bu analizler, ölçeğin kuramsal olarak öngörülen boyutlarını destekleyen bir faktör yapısı ortaya koymuştur. Ölçeğin kaç faktörden oluştuğu ve bu faktörlerin varyansa katkıları, ölçeğin yapısal geçerliğini destekleyen temel bulgulardır.

Araç

Test Türü: Geliştirme / Performans Değerlendirme Ölçeği

Format: Orijinal makalede belirtilmemekle birlikte, sosyal bilimlerdeki performans ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert Tipi Derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Kurumsal / İşletmeler

Yaş Grubu: Yetişkin (İşletme Yöneticileri ve Çalışanları)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki imalat işletmelerinde görevli yöneticiler ve ilgili personel.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim yöntemiyle, işletme veya departman bazında sürdürülebilir süreç inovasyon faaliyetlerinin değerlendirilmesi.

Anahtar Kelimeler

Süreç İyileştirme, Kurumsal Sorumluluk, Çevresel Performans, İnovasyon Performansı, Likert Ölçeği, Ölçek Geliştirme Metodolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: Sorumlu Yazar (Uğur Edeş): [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal makalenin kurum bilgileri kontrol edilmelidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2020 yılında yayımlanan akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımına veya kopyalanmasına ilişkin izinler için, ilgili araştırmacılarla (özellikle sorumlu yazar Uğur Edeş) iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle referans gösterilerek serbest olabilmektedir, ancak bu durum yazarlar tarafından teyit edilmelidir.

Ölçeğin orijinal makalesi DergiPark üzerinden erişime açıktır: dergipark.org.tr. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: inovasyon-performansi-olcegi-toad.pdf.

Kaynaklar

Edeş, U., & Çalık, E. (2020). İmalat işletmelerinin sürdürülebilir süreç inovasyon performansının ölçümü için ölçek geliştirme. Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 9(2), 1-24.

[quads id=5]

İnovasyon Performansı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yayımlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir: Edeş, U. & Çalık, E. (2020). İmalat işletmelerinin sürdürülebilir süreç inovasyon performansının ölçümü için ölçek geliştirme.