Kural Dışı Davranış Ölçeği

Öz

Kural Dışı Davranış Ölçeği, 2010 yılında K. Apaydınlı tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir psikolojik ölçek aracıdır. Ölçeğin temel amacı, lise öğrencilerinin akademik ve sosyal çevrelerde sergiledikleri kural dışı davranış gösterme eğilimlerini sistematik olarak ölçmektir. Bu geliştirme çalışması, özellikle Ankara ilindeki genel lise öğrencileri örnekleminde, kural dışı davranışlar ile müzik eğitimi arasındaki potansiyel ilişkinin incelenmesine odaklanmıştır. Ölçek, özellikle eğitim bilimleri ve gelişim psikolojisi alanlarında ergenlik dönemindeki uyum sorunlarının değerlendirilmesi için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kural dışı davranış, non-normatif davranış, lise öğrencileri, ergenlik, müzik eğitimi, psikolojik ölçme, gelişim, Apaydınlı, Ankara.

Yazarlar

K. Apaydınlı

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, genel lise düzeyindeki bireylerin, okul ve toplum kurallarına aykırı hareket etme veya uyum göstermeme düzeylerini nicel olarak belirlemektir. Ölçek, öğrencilerin kurallara yönelik tutumlarını, disiplin ihlallerine yatkınlıklarını ve risk alma davranışlarını ölçerek, eğitim ortamlarında potansiyel davranış sorunlarını erken tespit etmeye yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirildiği yüksek lisans tezi bağlamında, özel amaç, kural dışı davranış eğilimleri ile öğrencilerin aldıkları müzik eğitimi türü ve yoğunluğu arasındaki korelasyonu araştırmaktı. Bu, müziğin disiplin ve sosyal uyum üzerindeki etkilerini anlamak açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Kural Dışı Davranış Ölçeği, eğitim psikolojisi bağlamında non-normatif davranış olarak adlandırılan geniş bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle okul kurallarını ihlal etme, akademik dürüstlükten sapma, otoriteye karşı gelme ve küçük çaplı antisosyal eylemleri içermektedir.

Ölçek, bu davranışların sadece sıklığını değil, aynı zamanda öğrencinin bu tür davranışlara karşı gösterdiği tutumu ve eğilimi de değerlendirmeyi amaçlar. Bu yapı, genellikle “Risk Alma Eğilimi” veya “Okuldan Soğuma” gibi diğer ilgili yapılarla yüksek korelasyon göstermesi beklenen çok boyutlu bir yapıdır.

Geçerlik

Ölçeğin orijinal kaynak referansında (Apaydınlı, 2010, Yüksek Lisans tezi) spesifik geçerlik katsayıları veya yöntemleri hakkında detaylı bilgi sunulmamıştır. Ancak bir geliştirme çalışması olduğu için, ölçeğin muhtemelen uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmıştır.

Yapı geçerliğine dair kanıtlar genellikle Faktör Analizi sonuçlarıyla sunulur. Bu tür bir ölçeğin geliştirilme sürecinde, ölçülmek istenen kural dışı davranış yapısının, teorik beklentilerle uyumlu alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığı incelenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik verileri kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Geliştirme çalışmalarında en yaygın kullanılan güvenirlik yöntemi, maddelerin iç tutarlılığını ölçen Cronbach’s Alpha katsayısıdır.

Yüksek lisans tezinde, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir biçimde kural dışı davranışı ölçtüğünü göstermek amacıyla bu istatistiksel analizlerin yapıldığı varsayılmaktadır. Gelecekteki araştırmacılar, ölçeğin zamana bağlı değişmezliğini (test-tekrar test güvenirliği) de inceleyerek ölçeğin stabilitesini teyit etmelidirler.

Faktör Analizi

Ölçeğin kaç faktörden oluştuğu ve bu faktörlerin hangi davranış alt boyutlarını temsil ettiği bilgisi kaynakta yer almamaktadır. Ancak Kural Dışı Davranış gibi karmaşık bir psikolojik yapının tek boyutlu olması olası değildir.

Tipik olarak, bu tür ölçekler Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak geliştirilir ve sonuçlar genellikle “Akademik İhlaller” (kopya çekme, dersi asma) ve “Sosyal İhlaller” (kavgaya karışma, saygısızlık) gibi birden fazla alt faktör ortaya çıkarır. Bu faktörler, kural dışı davranışın farklı tezahürlerini ölçmeye olanak tanır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Tipik olarak Likert tipi derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Lise Öğrencileri

Age Group: Genellikle 14–18 yaş arası

Population Details: Genel lise öğrencileri (Ankara ili örneği)

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Öğrencilerden, davranış eğilimlerini veya davranışlarının sıklığını derecelendirmeleri istenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Uyum sorunları, okul disiplini, davranış eğilimi, öz bildirim, eğitim bilimleri, yüksek lisans tezi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (Tez dönemi itibarıyla)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, bir Yüksek Lisans tezi kapsamında geliştirildiği için, akademik amaçlı kullanımlarda genellikle tez yazarından ve danışmanından izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ücretleri hakkında bilgi bulunmamaktadır.

Test Yılı: 2010

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: kural-disi-davranis-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Apaydınlı, K. (2010). Genel lise öğrencilerinin kural dışı davranış gösterme eğilimleri ile müzik eğitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Ankara ili örneği) (Yüksek Lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tez erişim linki: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Kural Dışı Davranış Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kural Dışı Davranış Ölçeği’nin maddeleri, sağlanan orijinal kaynak içeriğinde mevcut değildir.