Küresel Isınma Anketi

Özet

Küresel Isınma Anketi, bireylerin küresel ısınma olgusuna yönelik bilgi düzeylerini, tutumlarını ve farkındalıklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçüm aracıdır. Bu anketin Türkçeye uyarlama çalışması, Zeynep Aksan ve Derya Çelikler tarafından 2012 yılında gerçekleştirilmiştir. Uyarlama, ölçeğin Türkiye örnekleminde güvenilir ve geçerli sonuçlar verdiğini doğrulamayı hedeflemiştir. Ölçek, özellikle çevre eğitimi ve sürdürülebilirlik konularında yapılan araştırmalar için değerli bir araç sağlamaktadır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerini koruyarak, Türk kültürüne ve diline uygunluğunu sağlamıştır. Ölçek, çevre bilincinin ve iklim değişikliği algısının değerlendirilmesinde kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Küresel Isınma, Çevre Eğitimi, İklim Değişikliği, Tutum Ölçeği, Psikometri, Ölçek Uyarlama.

Yazarlar

Zeynep Aksan, Derya Çelikler

Amaç

Küresel Isınma Anketinin temel amacı, katılımcıların küresel ısınma ve iklim değişikliği konularındaki bilgi seviyelerini, bu konulara yönelik geliştirdikleri duygusal tepkileri (tutumları) ve potansiyel çevresel davranış eğilimlerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, genellikle eğitim bilimleri ve çevre psikolojisi alanlarında, eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek veya belirli bir demografik grubun çevre bilincini belirlemek için kullanılır.

Bu ölçek, aynı zamanda, çevre konularında yapılan müdahalelerin ve farkındalık kampanyalarının etkilerini izlemek için bir başlangıç ve sonuç ölçüsü olarak hizmet vermektedir. Türkçeye uyarlama çalışması (Aksan & Çelikler, 2012) ile ölçeğin Türkiye’deki araştırmacılar tarafından güvenle kullanılması hedeflenmiştir.

Yapı

Küresel Isınma Anketi, genellikle bilişsel (bilgi), duyuşsal (tutum) ve davranışsal (niyet) bileşenleri içeren çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bilişsel boyut, küresel ısınmanın nedenleri, sonuçları ve çözüm yolları hakkındaki bilimsel bilgiyi değerlendirir. Duyuşsal boyut ise, bireyin çevreye ve iklim değişikliğine karşı hissettiği endişe, sorumluluk veya ilgiyi yansıtır.

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, bireyin genel çevresel farkındalığı ve bu farkındalığın eyleme dönüşme potansiyelidir. Uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığı faktör analizi yöntemleriyle incelenmiştir.

Geçerlik

Küresel Isınma Anketinin geçerlik çalışmaları, uyarlama sürecinin temel bileşenlerinden biridir. Aksan ve Çelikler (2012) tarafından yürütülen adaptasyon çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğinin (construct validity) incelendiği varsayılmaktadır. Bu incelemeler genellikle açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizlerini içerir.

Uyarlama çalışmalarında, çeviri sürecinin ardından dilsel eşdeğerlik ve kültürel uygunluk testleri gerçekleştirilerek ölçek maddelerinin Türkçede de aynı anlamı taşıdığı doğrulanır. Yeterli geçerlik kanıtlarının sunulması, ölçeğin amaçlanan yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) kullanılarak değerlendirilmiştir. Yüksek bir iç tutarlılık değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda tutarlı olduğunu gösterir. Aksan ve Çelikler’in çalışmasında, anketin genel güvenilirlik katsayısının kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiş olmalıdır.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir. Bu, özellikle eğitim alanındaki uzun soluklu araştırmalarda ölçeğin kararlılığını garanti altına almak için önemlidir.

Faktör Analizi

Küresel Isınma Anketinin uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğini belirlemek için faktör analizi yöntemine başvurulmuştur. Bu analiz, ölçek maddelerinin altında yatan temel boyutları veya faktörleri ortaya çıkarmayı amaçlar.

Eğer orijinal ölçek çok boyutlu bir yapıya sahipse, uyarlama çalışması Türk örnekleminde de bu çok boyutlu yapının korunduğunu kanıtlamalıdır. Faktör analizinin sonuçları, anketin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve bu alt boyutların küresel ısınma algısının hangi yönlerini temsil ettiğini belirler.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Kesin derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak bu tür anketler genellikle 3, 4 veya 5’li Likert ölçeği kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal Dil (Bilinmiyor, ancak İngilizce konuşulan bir kaynaktan uyarlanmış olması muhtemeldir.)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Eğitim Alan Bireyler (Özellikle lise veya üniversite öğrencileri üzerinde kullanıma uygundur.)

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi ve Yetişkinlik dönemi başlangıcı (15 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması (Aksan & Çelikler, 2012) için kullanılan örneklemin detayları, ilgili makalede mevcuttur. Genellikle eğitim fakültesi öğrencileri gibi belirli bir akademik grup hedeflenir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Anket Formu.

Ek Bilgi: Ölçeğin orijinal PDF belgesine buradan ulaşılabilir: kuresel-isinma-anketi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

Çevresel Tutum, İklim Bilinci, Psikolojik Ölçme, Cronbach Alfa, Çevre Psikolojisi, Sürdürülebilirlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Zeynep Aksan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: İlgili akademik kurumlar üzerinden sağlanabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Zeynep Aksan ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Akademik araştırmalarda kullanımının genellikle ücretsiz olduğu varsayılmaktadır, ancak ticari veya geniş ölçekli kullanımlar için yazarlarla görüşülmesi gerekebilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2012

Kaynakça

Aksan, Z., & Çelikler, D. (2012). The Turkish adaptation study of global warming questionnaire. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 31, 681-684.

Makalenin resmi bağlantısı (Elsevier): ac.els-cdn.com

Küresel Isınma Anketinin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır. Maddeler, ilgili referans makaleden (Aksan & Çelikler, 2012) veya yukarıda belirtilen PDF dosyasından elde edilebilir.