Table of Contents
Özet
Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği (CLES+T), hemşirelik öğrencilerinin klinik öğrenme ortamı, aldıkları süpervizyon kalitesi ve hemşire öğretmenin pedagojik yeterliliğine dair algılarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir aracın Türkçe uyarlamasıdır. Ölçek, hemşirelik eğitiminde klinik deneyimlerin kalitesini standart bir şekilde ölçmek için kritik bir rol oynamaktadır. Bu uyarlama çalışması, uluslararası alanda kabul görmüş olan orijinal CLES+T ölçeğinin kültürel ve dilsel bağlamda Türk hemşirelik öğrencileri için geçerli ve güvenilir olmasını sağlamıştır.
Ölçek, öğrencilerin pratik beceri kazanımı ve profesyonel gelişim süreçlerini etkileyen temel faktörleri tanımlamayı hedefler. Böylece, eğitim kurumları ve klinik uygulama alanları, öğrencilerin deneyimlerini iyileştirmek için spesifik müdahale alanlarını belirleyebilirler.
Anahtar Kelimeler
Hemşirelik, Klinik eğitim, Süpervizyon, Hemşire öğretmeni, Öğrenme ortamı, Ölçek uyarlama, Psikometri, Öğrenci değerlendirmesi.
Yazarlar
İyigun, E., Tastan, S., Ayhan, H., Pazar, B., Tekin, Y. E., Coskun, H., Saarikoski, M.
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, hemşirelik öğrencilerinin klinik stajları sırasında karşılaştıkları öğrenme ortamlarının kalitesini ve bu ortamdaki anahtar rollerin (süpervizörler ve hemşire öğretmenler) performansını sistematik olarak değerlendirmektir. Bu değerlendirme, öğrencilerin öğrenme çıktılarını ve memnuniyet düzeylerini doğrudan etkileyen faktörleri nicel olarak belirlemeye yardımcı olur.
Uyarlama çalışması, uluslararası geçerliliği kanıtlanmış bir aracı Türk hemşirelik eğitim sistemine entegre ederek, Türkiye’deki klinik eğitim kalitesinin uluslararası standartlarda karşılaştırılmasına olanak tanımayı amaçlamıştır. Ölçek, özellikle hemşirelik eğitimi programlarının sürekli iyileştirilmesi için önemli geri bildirimler sağlamaktadır.
Yapı
Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği, çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Orijinal CLES+T ölçeği genellikle beş ana faktörü içermektedir: Pedagojik Atmosfer, Liderlik Tarzı, Süpervizyon İlişkisi, Hemşire Öğretmeninin Yeterliliği ve Öğrenme Fırsatları.
Bu faktörler, öğrencilerin klinik alandaki deneyimlerini bütünsel olarak ele alır. Örneğin, Pedagojik Atmosfer, öğrencinin desteklenmiş ve kabul edilmiş hissetme derecesini ölçerken; Hemşire Öğretmeninin Yeterliliği, öğretmenin rehberlik, geri bildirim sağlama ve öğrenmeyi kolaylaştırma becerilerine odaklanır. Ölçek, bu alt boyutlar aracılığıyla klinik eğitimin karmaşık doğasını yakalamayı hedefler.
Geçerlik
Ölçek Çeşidi olarak uyarlama (adaptasyon) yapıldığı belirtilmiştir. Türk kültürü ve dili için geçerlik çalışmalarının, İyigun ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülen çalışmada detaylıca raporlanmış olması beklenmektedir. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğini sağlamak için faktör analizlerini ve içerik geçerliğini sağlamak için uzman görüşlerini içerir.
Her ne kadar bu kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama makalesi (DOI: 10.1111/ijn.12795), ölçeğin Türk hemşirelik öğrencileri popülasyonunda klinik öğrenme ortamı algısını ölçmek için yeterli düzeyde geçerli olduğunu doğrulamıştır.
Güvenirlik
Güvenirlik bilgisi bu kaynakta doğrudan sağlanmamıştır. Ancak, bir uyarlama çalışmasının temel adımlarından biri, ölçeğin iç tutarlılığını (Cronbach alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğini değerlendirmektir.
İyigun ve arkadaşlarının (2020) yayınında, ölçeğin alt boyutları ve genel ölçek puanı için yüksek güvenirlik katsayılarının (genellikle 0.70 veya üzeri) raporlanmış olması muhtemeldir. Bu, ölçeğin aynı kavramı farklı zamanlarda veya farklı maddeler aracılığıyla tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla uyarlama çalışmasında faktör analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analizler, orijinal ölçeğin teorik yapısının (çok boyutlu yapısının) Türk örnekleminde de korunup korunmadığını belirlemek için kritik öneme sahiptir.
Genellikle, Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin faktör yükleri incelenir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin Türkçe versiyonunun da orijinal ölçekteki temel boyutları (Pedagojik Atmosfer, Süpervizyon Kalitesi vb.) temsil ettiği doğrulanmıştır.
Ölçek
Test Türü: Uyarlama
Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak CLES+T genellikle Likert tipi bir derecelendirme formatı kullanır (Örn: 5 veya 7 noktalı, Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).
Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan versiyon) ve Orijinal (Muhtemelen İngilizce/Fince).
Popülasyon Grubu: Hemşirelik Lisans Öğrencileri.
Yaş Grubu: Üniversite çağındaki genç yetişkinler (genellikle 18-25 yaş).
Popülasyon Detayları: Klinik stajlarını tamamlamış veya staj sürecinde olan hemşirelik öğrencileri.
Test Metodolojisi: Öz bildirimli, kağıt/kalem veya çevrimiçi anket formatında uygulanır.
Anahtar Kelimeler
Hemşirelik eğitimi, Klinik uygulama, Öğrenci değerlendirme, Kültürlerarası uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, CLES+T.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.
Yazışma Adresi (Sorumlu Yazar): Sevinç Taştan (İletişim e-posta adresi: [email protected])
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin orijinal geliştiricilerinden izin alınarak Türkçe uyarlaması yapılmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle yayınlanan makaleye referans verilerek mümkündür.
Test Yılı (Uyarlama Yayını): 2020.
Ücret: Akademik kullanım için genellikle ücretsizdir, ancak orijinal ölçek geliştiricileriyle iletişime geçilmesi önerilir.
Referanslar
İyigun, E., Tastan, S., Ayhan, H., Pazar, B., Tekin, Y. E., Coskun, H. & Saarikoski, M. (2020). The Clinical Learning Environment, Supervision and the Nurse Teacher Evaluation Scale: Turkish version. International Journal of Nursing Practice, 26(2), 1-10. https://doi.org/10.1111/ijn.12795
Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: klinik-ogrenme-ortami-supervizyon-ve-hemsire-ogretmeni-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Bu ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen 2020 tarihli bilimsel yayına (DOI: 10.1111/ijn.12795) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/klinik-ogrenme-ortami-supervizyon-ve-hemsire-ogretmeni-degerlendirme-olcegi/
memjavad. "Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 8 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/klinik-ogrenme-ortami-supervizyon-ve-hemsire-ogretmeni-degerlendirme-olcegi/.
memjavad. "Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/klinik-ogrenme-ortami-supervizyon-ve-hemsire-ogretmeni-degerlendirme-olcegi/.
memjavad (2026) 'Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/klinik-ogrenme-ortami-supervizyon-ve-hemsire-ogretmeni-degerlendirme-olcegi/.
[1] memjavad, "Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.
memjavad. Klinik Öğrenme Ortamı, Süpervizyon ve Hemşire Öğretmeni Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.