Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Ölçeği

Öz

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Ölçeği, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) hakkında özellikle muhasebe alanında eğitim gören öğrencilerin farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, Büyükarıkan, Öğünç ve Eryılmaz (2021) tarafından yürütülen araştırmanın bir parçası olarak oluşturulmuştur. Temel hedefi, yasanın içeriği, kapsamı ve getirdiği yükümlülükler konusunda katılımcıların bilgi ve algı seviyelerini belirlemektir. Bu çalışma, muhasebe gibi veri yoğun alanlarda çalışan veya çalışacak bireylerin veri gizliliğine yönelik tutum ve bilgilerini değerlendirmek için önemli bir zemin sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

KVKK, Kişisel Veri, Farkındalık Düzeyi, Muhasebe, Öğrenci, Veri Koruma, Hukuk

Yazarlar

ULUKAN BÜYÜKARIKAN, H. ÖĞÜNÇ, C. ERYILMAZ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti’nde yürürlükte olan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) hükümlerine dair bireylerin sahip olduğu bilgi ve farkındalık seviyesini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, özellikle muhasebe öğrencileri gibi gelecekte finansal ve kişisel verilerle yoğun olarak çalışacak hedef kitlenin bu hukuki düzenlemeye ne kadar hakim olduğunu tespit etmeyi amaçlamıştır.

Bu araç, eğitim kurumlarına ve politika yapıcılara, veri gizliliği eğitimlerinin etkinliğini değerlendirmede ve farkındalık eksikliklerinin giderilmesi için gerekli müdahaleleri planlamada somut veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, bireylerin KVKK’ya yönelik tutum, bilgi ve uygulama becerilerini kapsayan boyutları ölçmeyi hedefler.

Yapı

Ölçek, katılımcıların Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hakkındaki bilişsel ve algısal farkındalık düzeylerini ölçen bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle yasanın temel ilkeleri, veri sahiplerinin hakları, veri sorumlularının yükümlülükleri ve yasal yaptırımlar gibi alt boyutları içermektedir. Ölçeğin çok boyutlu olup olmadığı veya tek bir genel farkındalık puanı sağlayıp sağlamadığı, geliştirme makalesindeki detaylı faktör analizi sonuçlarına bağlıdır.

Geçerlik

Kaynak referansta ölçeğin geçerlik çalışmalarına ilişkin spesifik istatistiksel sonuçlar sunulmamıştır. Ancak bir geliştirme ölçeği olarak, araştırmacılar tarafından içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) çalışmalarının yürütülmüş olması beklenmektedir. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünün kanıtıdır. Ölçeğin yapı geçerliğinin incelenmesi, KVKK farkındalığı kavramının teorik beklentilerle uyumlu faktörler altında toplanıp toplanmadığını gösterir.

Güvenirlik

Kaynak referansta ölçeğin güvenirlik analizlerine dair istatistiksel sonuçlar belirtilmemiştir. Psikometrik standartlara göre, bu ölçeğin iç tutarlılığını kanıtlamak amacıyla Cronbach Alfa katsayısı gibi yöntemlerin kullanılmış olması gerekmektedir. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verme yeteneğini ifade eder. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, yapısal boyutlarını ortaya çıkarmak ve gereksiz maddeleri elemek amacıyla büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA, ölçeğin kaç temel bileşen veya faktörden oluştuğunu belirler. Ardından, ölçeğin teorik yapısının verilerle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olabilir. Bu analizler, KVKK farkındalığının tek bir genel boyutta mı yoksa bilgi, tutum ve uygulama gibi ayrık boyutlarda mı ölçülmesi gerektiğini kesinleştirir.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format: Yazılı Anket Formu

Kullanılan Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a uzanan beşli derecelendirme sistemi)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Tipik olarak 18-25 yaş arası üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Muhasebe ve benzeri bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencileri.

Test Metodolojisi: Kesitsel Araştırma Yöntemi kullanılarak, belirlenen öğrenci grubuna ölçek maddeleri uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Veri Gizliliği, Hukuki Farkındalık, Kişisel Veri İşleme, Psikometrik Geliştirme, Muhasebe Öğrencileri

Yazarlar

Sorumlu Yazar: ULUKAN BÜYÜKARIKAN

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Telif Hakkı ve İzinler: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar (ULUKAN BÜYÜKARIKAN) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir. Telif hakkı, yayınlandığı dergi olan Journal of Accounting and Taxation Studies’e ait olabilir.

Ücret: Ölçeğin akademik amaçlı kullanımı için herhangi bir ücret bilgisi belirtilmemiştir.

Test Geliştirme Yılı: 2021 (Yayın tarihine göre).

Kaynaklar

Büyükarıkan, U., Öğünç, H. & Eryılmaz, C. (2021). Muhasebe öğrencilerinin kişisel verilerin korunması kanunu hakkında farkındalık düzeyinin belirlenmesi. Journal of Accounting and Taxation Studies, 14(1), 249-274. doi: 10.29067/muvu.734067

Makalenin orijinaline Dergipark üzerinden erişim mümkündür.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: kisisel-verilerin-korunmasi-kanunu-olcegi-toad.pdf

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Maddelere, belirtilen bilimsel makalenin (Büyükarıkan, Öğünç & Eryılmaz, 2021) ekler veya metodoloji bölümleri incelenerek ulaşılabilir.