İnternet Temelli Uzaktan Eğitimde Öğrenci Doyumu Ölçeği

Özet

İnternet Temelli Uzaktan Eğitimde Öğrenci Doyumu Ölçeği (ITUEÖDÖ), Özlem Parlak tarafından 2007 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, özellikle internet teknolojileri kullanılarak yürütülen uzaktan eğitim programlarına katılan öğrencilerin, aldıkları eğitimden duydukları tatmin düzeyini belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, bu tür eğitim ortamlarının kalitesini ve etkinliğini değerlendirmek için kritik bir ihtiyaçtan doğmuştur.

Ölçek, uzaktan eğitimdeki öğrencilerin ders içeriği, teknolojik altyapı, öğretim elemanlarıyla etkileşim ve genel öğrenme deneyimi gibi çeşitli boyutlardaki doyumlarını kapsamlı bir şekilde ele almayı hedeflemektedir. Bir geliştirme çalışması olarak sunulan bu araç, eğitim bilimleri alanında uzaktan öğrenme süreçlerinin psikometrik değerlendirilmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan eğitim, öğrenci doyumu, internet temelli eğitim, ölçme aracı, psikometrik, Özlem Parlak, eğitim teknolojileri.

Yazarlar

Özlem Parlak

Amaç

İnternet Temelli Uzaktan Eğitimde Öğrenci Doyumu Ölçeği’nin temel amacı, internet tabanlı sistemler aracılığıyla sunulan uzaktan eğitim hizmetlerinin kullanıcılar tarafından nasıl algılandığını ve bu hizmetlerden ne ölçüde öğrenci doyumu sağlandığını objektif bir şekilde ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda, geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç oluşturulmuştur.

Ölçek, eğitim kurumlarının sanal öğrenme ortamlarını iyileştirmelerine, teknolojik eksiklikleri gidermelerine ve öğretim stratejilerini öğrencilerin ihtiyaçlarına göre düzenlemelerine yardımcı olacak veriler toplamayı hedefler. Elde edilen bulgular, uzaktan eğitim programlarının sürdürülebilirliği ve kalitesinin artırılması için temel teşkil etmektedir.

Yapı

Ölçek, teknoloji aracılı öğrenme ortamlarında öğrenci doyumunun çok boyutlu ve karmaşık psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrencinin ders içeriğine yönelik algısı, kullanılan teknolojik araçların kolaylığı ve erişilebilirliği, öğretim elemanlarıyla kurulan iletişim kalitesi ve genel akademik destek gibi alt boyutları içermektedir.

Öğrenci doyumu, sadece akademik başarıyla değil, aynı zamanda öğrencinin motivasyonu, katılımı ve programı tamamlama niyetiyle de yakından ilişkilidir. Bu nedenle ölçek, öğrenme sürecinin duygusal ve bilişsel yönlerini kapsayan geniş bir perspektifte doyum düzeyini değerlendirmek üzere yapılandırılmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, geliştirme makalesinde (Parlak, 2007) detaylı olarak sunulmuştur. Ölçek geliştirme sürecinde, ölçülmek istenen yapının doğru ve eksiksiz bir şekilde temsil edildiğini göstermek amacıyla çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır.

Yapı geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi gereken yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösteren temel geçerlik türüdür. Bu kapsamda, ölçeğin faktör yapısını destekleyen analizlerin (muhtemelen Faktör Analizi) gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Ancak, kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayılarına dair özet bilgi bulunmamaktadır.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılık ve kararlılık derecesini ifade eder. Geliştirme çalışmalarında, ölçeğin iç tutarlılığının belirlenmesi amacıyla sıklıkla Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayı, maddelerin aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü gösterir.

Kaynak içerikte güvenirlik katsayılarına dair özet bilgi yer almamakla birlikte, ölçeğin bilimsel standartlara uygun olarak geliştirildiği ve güvenirlik çalışmalarının orijinal makalede (Parlak, 2007) yer aldığı varsayılmaktadır. Ayrıca, test-tekrar test güvenirlik analizleri de kararlılığı değerlendirmek için yapılmış olabilir.

Faktör Analizi

İnternet Temelli Uzaktan Eğitimde Öğrenci Doyumu Ölçeği, bir geliştirme ölçeği olduğundan, ölçeğin yapısal geçerliğini ortaya koymak amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, öğrenci doyumunu oluşturan temel alt boyutların (faktörlerin) belirlenmesini sağlamıştır.

Muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile madde havuzu test edilmiş, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının teorik modele uygunluğu incelenmiştir. Bu analizler sonucunda ölçeğin nihai yapısı ve faktör yükleri belirlenmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Orijinal makalede derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak genellikle 5’li veya 7’li Likert ölçeği formatında olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: İnternet temelli uzaktan eğitim programlarına kayıtlı öğrenciler.

Age Group: Belirtilmemiştir (Yükseköğretim öğrencileri ağırlıklıdır).

Population Details: Uzaktan eğitim alan yükseköğrenim düzeyindeki bireyler.

Test Methodology: Öz-bildirim envanteri.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme ortamları, teknoloji entegrasyonu, ölçek geliştirme, psikometri, eğitim teknolojileri, öğrenci memnuniyeti.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2007

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Özlem Parlak ile iletişime geçilmesi önerilir. Akademik ve ticari kullanıma dair izin ve ücret bilgileri yazar tarafından belirlenmektedir. İletişim adresi: [email protected].

Kaynaklar

• Parlak, Ö. (2007). İnternet Temelli Uzaktan Eğitimde Öğrenci Doyumu Ölçeği. Eğitim Bilimleri ve Uygulama Dergisi, 6(11), 53-72.

İnternet Temelli Uzaktan Eğitimde Öğrenci Doyumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Ancak ölçeğin tam metnine, geçerlik ve güvenirlik analizlerinin ayrıntılarına aşağıdaki PDF dosyasından ulaşılabilir.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: internet-temelli-uzaktan-egitimde-ogrenci-doyumu-olcegi-toad.pdf