Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği

Özet

Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği (SD3-T), kişilik psikolojisi alanında incelenen ve etik dışı davranışlarla ilişkilendirilen üç temel kişilik özelliğini, yani Narsisizm, Makyavelizm ve Psikopati özelliklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Short Dark Triad (SD3) ölçeğinin Türkçe uyarlamasıdır. Bu ölçek, orijinalinde 27 maddeden oluşur ve her bir “Karanlık Üçlü” bileşeni için ayrı bir alt ölçek sunar. Ölçeğin Türkiye örnekleminde güvenirlik ve geçerlik çalışmaları, Özsoy ve arkadaşları (2017) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, SD3-T’nin Türk kültüründe bu zararlı kişilik yapılarını ölçmek için uygun ve psikometrik olarak geçerli bir araç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Karanlık Üçlü, Narsisizm, Makyavelizm, Psikopati, Kişilik, Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği (SD3), Uyarlama, Psikometri

Yazarlar

E. Özsoy, J. F. Rauthmann, P. K. Jonason, K. Ardiç

Amaç

Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin subklinik düzeydeki Karanlık Üçlü kişilik özelliklerini (Narsisizm, Makyavelizm ve Psikopati) hızlı ve güvenilir bir şekilde değerlendirmektir. Bu özellikler, genellikle sosyal olarak istenmeyen, manipülatif ve empati eksikliği ile karakterize edilen davranışlarla ilişkilidir. Ölçek, özellikle araştırma ortamlarında büyük örneklemler üzerinde zaman kısıtlamaları altında bu yapıları ölçmek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin Türkçe uyarlamasının (SD3-T) amacı, Türk akademik ve klinik ortamlarında bu yapıların kültürel geçerliğini test etmek ve bu alanda çalışan araştırmacılara uluslararası standartlarda psikometrik özelliklere sahip bir araç sunmaktır. Bu sayede, Türkiye’de sosyal ve örgütsel psikoloji bağlamlarında Karanlık Üçlü’nün etkileri daha derinlemesine incelenebilmektedir.

Yapı

Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği, adından da anlaşılacağı gibi, üç ayrı ancak birbiriyle ilişkili psikolojik yapı üzerinde yoğunlaşmaktadır:

• Narsisizm: Büyüklük, üstünlük hissi, kendini beğenme ve hayranlık ihtiyacı ile karakterize edilen bir özelliktir.
• Makyavelizm: Duygusuzluk, ahlaki kayıtsızlık, manipülatif eğilimler ve kendi çıkarını her şeyin üstünde tutma eğilimi ile tanımlanır.
• Psikopati: Yüksek dürtüsellik, heyecan arayışı, duygusal soğukluk ve empati eksikliği içeren antisosyal bir eğilimdir.

Ölçek, bu üç yapıyı ayrı alt ölçekler aracılığıyla ölçerek, araştırmacıların her bir bileşenin davranış üzerindeki özgül etkisini incelemesine olanak tanır. Orijinal SD3, her bir bileşen için 9 madde (toplam 27 madde) kullanır. Bu yapı, genellikle yüksek düzeyde kesişim gösterse de, faktör analizleri ile üç ayrı faktör olarak başarılı bir şekilde ayrıştırılabilmektedir.

Geçerlik

Özsoy ve arkadaşlarının (2017) uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliği ve eşzamanlı geçerliği incelenmiştir. Yapısal geçerliği değerlendirmek için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır. Bu analizde, ölçeğin üç faktörlü yapısının Türk örnekleminde de orijinal modelle uyumlu olup olmadığı test edilmiştir.

Çalışmada, SD3-T’nin diğer ilgili yapılarla (örneğin, Dark Triad Dirty Dozen – DTDD-T ve Tek Maddeli Narsisizm Ölçeği – SINS-T) korelasyonları incelenerek eşzamanlı geçerlik kanıtları sunulmuştur. Bu psikometrik analizler, SD3-T’nin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıları tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Orijinal referansta spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olsa da, yayınlanan makale, ölçeğin geçerlik testlerinden başarıyla geçtiğini işaret etmektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) kullanılarak rapor edilmiştir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir.

Özsoy ve arkadaşlarının (2017) bulguları, SD3-T’nin genel ölçek ve alt ölçekler bazında kabul edilebilir veya iyi düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu doğrulamıştır. Bu, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği’nin faktör yapısı, uyarlama çalışmasının merkezi bir unsurunu oluşturur. Orijinal ölçek, teorik olarak üç ayrı faktörden (Narsisizm, Makyavelizm, Psikopati) oluşur.

Uyarlama sürecinde, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanarak, Türk verilerinin bu üç faktörlü yapıyı ne ölçüde desteklediği incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları, üç faktörlü modelin veri ile iyi bir uyum sergilediğini ve bu üç Karanlık Üçlü bileşeninin Türk kültüründe de ayrı ancak ilişkili yapılar olarak ayırt edilebildiğini ortaya koymuştur.

Araç Bilgileri

Test Type: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Genellikle 5 veya 7 noktalı)

Language Available: Türkçe (Uyarlama) ve İngilizce (Orijinal)

Population Group: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri

Age Group: 18 yaş ve üstü

Population Details: Özsoy ve arkadaşlarının çalışması genellikle üniversite öğrencileri ve genel popülasyondan gönüllüler üzerinde yapılmıştır.

Test Methodology: Öz bildirim ölçeği. Katılımcılardan kendilerine en uygun gelen seçeneği işaretlemeleri beklenir. Ölçek, her biri bir Karanlık Üçlü bileşenini ölçen alt ölçeklere sahiptir.

The original PDF can be downloaded here: karanlik-uclu-narsisizm-makyavelizm-ve-psikopati-olcegi-sd3-short-dark-triad-kisaltilmis-karanlik.pdf

The original DOCX can be downloaded here: karanlik-uclu-narsisizm-makyavelizm-ve-psikopati-olcegi-sd3-short-dark-triad-kisaltilmis-karanlik.docx

Anahtar Kelimeler

Karanlık Üçlü, Kişilik Özellikleri, Psikometrik Özellikler, Öz Bildirim, SD3-T, Uyarlama Çalışması

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Emrah ÖZSOY)

Correspondence Address: Sakarya Üniversitesi

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricileri Jones ve Paulhus’tur. Türkçe uyarlamasının kullanımı için sorumlu yazar Emrah Özsoy ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım izni genellikle e-posta yoluyla alınabilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2017

Ücret: Ticari olmayan akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir.

Kaynaklar

• Özsoy, E., Rauthmann, J F., Jonason, P K., Ardiç, K. (2017) Reliability and validity of the Turkish versions of Dark Triad Dirty Dozen (DTDD-T), Short Dark Triad (SD3-T), and Single Item Narcissism Scale (SINS-T). Personality And Individual Differences, 117(15),11-14. DOI: 10.1016/j.paid.2017.05.019.

• Jonason, P. K., & Rauthmann, J. F. (2017). The Dark Triad of personality: A short review. In V. Zeigler-Hill & T. K. Shackelford (Eds.), Encyclopedia of personality and individual differences (pp. 1–7). Springer International Publishing.

Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen PDF veya DOCX dosyalarına başvurulması gerekmektedir.