KISA KARANLIK ÜÇLÜ (SD3)

Soyut

KISA KARANLIK ÜÇLÜ (SD3) Ölçeği, sosyal açıdan itici kabul edilen üç temel kişilik özelliğini, yani Makyavelizm, Narsisizm ve Psikopatiyi hızlı ve etkin bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir envanterin Türkçe uyarlamasıdır. Ölçek, orijinal İngilizce versiyonunun kısaltılmış yapısını koruyarak, bu üç karanlık özelliği 27 maddede toplamaktadır. Türk kültürü bağlamında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları Ağralı-Ermiş, Şahin ve Demirus (2018) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, psikoloji ve kişilik araştırmalarında Karanlık Üçlü kavramının incelenmesine olanak tanımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Karanlık Üçlü, SD3, Makyavelizm, Narsisizm, Psikopati, Kişilik Ölçeği, Uyarlama, Psikometri

Yazarlar

Sermin Ağralı-Ermiş, M. Yağız Şahin, B. Demirus

Amaç

KISA KARANLIK ÜÇLÜ (SD3) Ölçeği’nin temel amacı, bireylerdeki Karanlık Üçlü kişilik yapılarını (Makyavelizm, Narsisizm, Psikopati) yüksek düzeyde ekonomik ve kısa bir formda ölçmektir. Ölçek, özellikle büyük örneklemlerle yapılan araştırmalarda veya zaman kısıtlaması olan çalışmalarda, bu yıkıcı özelliklerin genel düzeyini belirlemek için tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Türk örnekleminde bu yapının geçerli ve güvenilir bir şekilde değerlendirilebilmesini sağlamayı hedeflemiştir.

Bu envanter, akademik araştırmacılara, klinik ortamlara ve örgütsel psikoloji alanına, sosyal etkileşimlerde, etik olmayan davranışlarda ve liderlik stillerinde rol oynayan bu karanlık özelliklerin düzeylerini saptama imkanı sunmaktadır. Orijinal SD3, Jonason ve Webster (2010) tarafından geliştirilmiş olup, bu uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini kanıtlamıştır.

Yapı

SD3, psikolojideki en önemli ve yıkıcı kişilik yapıları grubunu temsil eden Karanlık Üçlü (Dark Triad) yapısını ölçmektedir. Bu yapı üç ayrı ancak birbiriyle ilişkili bileşenden oluşur:

• Makyavelizm: Duygusuzluk, manipülasyon eğilimi ve kişisel çıkar için başkalarını sömürme isteği ile karakterize edilir.
• Narsisizm: Büyüklük, üstünlük hissi, hayranlık ihtiyacı ve empati eksikliği ile tanımlanır.
• Psikopati: Yüksek dürtüsellik, heyecan arayışı, suçluluk veya pişmanlık eksikliği ve kişilerarası acımasızlık ile ilişkilidir.

SD3, her bir alt boyut için 9 madde olmak üzere toplam 27 maddeden oluşur. Bu kısa yapı, her bir bileşenin özünü yakalamayı amaçlamaktadır, böylece araştırmacılar uzun envanterlerin getirdiği yorgunluk sorunlarını aşabilirler.

Geçerlik

KISA KARANLIK ÜÇLÜ (SD3) Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında (Ağralı-Ermiş et al., 2018), ölçeğin yapısal geçerliğini değerlendirmek için faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin orijinal üç faktörlü yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamayı amaçlamıştır. Uyarlama sürecinde, maddelerin kültürel uygunluğu ve dilsel eşdeğerliği titizlikle incelenmiştir.

Yapısal geçerlik bulguları, SD3’ün üç bileşeninin (Makyavelizm, Narsisizm, Psikopati) birbirinden ayrılabilir, ancak teorik olarak beklendiği gibi birbiriyle ilişkili yapılar olduğunu göstermelidir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili kişilik yapıları (örneğin, Beş Faktör Modeli) ile olan korelasyonları incelenerek yakınsak ve ayırıcı geçerlik kanıtları sunulmuştur.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması, SD3’ün Türk örnekleminde iç tutarlılık güvenilirliğini değerlendirmiştir. İç tutarlılık, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Genellikle, SD3 gibi kısa form ölçeklerde dahi kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık beklenir. Ağralı-Ermiş ve arkadaşları tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin hem genel puanı hem de alt ölçek puanları için yeterli düzeyde güvenirlik değerleri rapor edilmiştir. Bu, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar vereceğine dair güçlü bir kanıttır.

Faktör Analizi

KISA KARANLIK ÜÇLÜ (SD3) envanterinin Türkçe uyarlamasında, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Teorik beklenti, envanterin orijinal yapısına uygun olarak üç farklı ancak ilişkili faktörden oluşmasıdır: Makyavelizm (9 madde), Narsisizm (9 madde) ve Psikopati (9 madde).

Uyarlama çalışmasının sonuçları, bu üç faktörlü modelin Türk örnekleminde iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere yüksek yükler verdiğini göstermiştir. Bu bulgular, SD3’ün Türk kültüründe de Karanlık Üçlü yapısını başarılı bir şekilde ayrıştırdığını kanıtlamaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendini Değerlendirme Envanteri (Self-Report Inventory)

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal: İngilizce)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle 18 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri ve/veya genel yetişkin popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılması muhtemeldir (Kaynakta derecelendirme tipi belirtilmemiştir).

Anahtar Kelimeler

Karanlık Kişilik, Kısa Form Ölçek, Kişilik Özellikleri, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Sosyal Aversif Davranış

Yazarlar ve İletişim Bilgileri

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiştir

Kurum E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir

Yazışma Adresi (Sorumlu Yazar): [email protected] (Sermin AĞRALI ERMİŞ)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım için ilgili sorumlu yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

Testin Uyarlama Yılı: 2018

Referanslar

Ağralı-Ermiş, S., Şahin, M.Y. & Demirus, B. (2018). The adaptation of Short Dark Triad (SD3) Inventory to the Turkish sample: The study of validity and reliability. JRES, 5(2), 138-156.

Bu çalışmanın tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: kisa-karanlik-uclu-sd3-toad.pdf

KISA KARANLIK ÜÇLÜ (SD3) Maddeleri

Ölçek toplam 27 maddeden oluşmaktadır (her bir alt boyut 9 madde). Örnek maddeler aşağıdadır:

• Makyavelizm (9 soru) Önemli insanları kendi tarafınıza çekmek için her şeyi yapabilirsiniz.
• Narsisizm (9 soru) Arkadaşlarımın bensiz yaptığı sosyal aktiviteler sıkıcı olur.
• Psikopati (9 soru) Benimle uğraşan insanlar yaptıklarına pişman olurlar.