Kısa Azim Ölçeği

Özet

Kısa Azim Ölçeği (Kısa Sebat Ölçeği), bireylerin uzun vadeli hedeflere ulaşma konusundaki azim ve sebat seviyelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir aracın Türkçe uyarlamasıdır. Ölçek, Sarıçam, Çelik ve Oğuz (2016) tarafından Türkçeye adapte edilmiştir. Toplam 8 maddeden ve iki temel alt boyuttan oluşan bu araç, sebat ve tutku gibi kritik kişilik özelliklerini değerlendirir. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçüm sağladığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kısa Azim Ölçeği, Azim, Sebat, Psikometrik Araç, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Gayrette Israr, İlginin Tutarlılığı.

Yazarlar

Hakan Sarıçam, İsmail Çelik, Ahmet Oğuz.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, orijinal formu yabancı dilde olan Azim Ölçeği‘nin kısaltılmış versiyonunu (Short Grit Scale) Türkçeye uyarlamak ve bu uyarlamanın yapısal geçerliliğini ve iç tutarlılık güvenilirliğini akademik standartlara uygun olarak tespit etmektir. Ölçek, özellikle eğitim ve pozitif psikoloji alanlarında bireylerin uzun süreli başarı potansiyellerini değerlendirmek için kullanılabilir.

Yapı

Ölçek, pozitif psikolojinin önemli bir bileşeni olan azim (grit) yapısını ölçmektedir. Azim, bireyin uzun vadeli, önemli hedeflere yönelik tutku ve sebat gösterme yeteneği olarak tanımlanır. Kısa Azim Ölçeği bu yapıyı iki temel alt boyutta incelemektedir:

• İlginin Tutarlılığı: Bireyin ilgi alanlarını sık sık değiştirmemesi ve mevcut hedefine odaklanmayı sürdürmesi, dikkat dağınıklığına karşı direnç göstermesi.
• Gayrette Israr: Zorluklarla, başarısızlıklarla veya engellerle karşılaşıldığında bile çabayı sürdürme ve pes etmeme eğilimi.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA sonuçlarına göre, KMO örneklem uygunluk katsayısı .83 olarak bulunmuş ve Bartlett Sphericity testi (χ2= 503,877, p<.001) örneklem uygunluğunu doğrulamıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin orijinal formdaki gibi 2 faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu iki faktör, toplam varyansın %53’ünü açıklamaktadır.

DFA sonuçları, 8 maddelik 2 boyutlu modelin mükemmel uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir (χ2/sd=2.06, RMSEA= .046, CFI=.95, GFI=.94, AGFI=.93, SRMR=.047). Madde faktör yüklerinin .42 ile .77 arasında sıralanması, maddelerin ilgili faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir. Ayrıca, benzer ölçek geçerliği kapsamında yapılan çalışmada, Kısa Azim Ölçeği ile Motivasyonel Kararlılık Ölçeği arasında pozitif ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki (r=.68, p<.01) tespit edilmiştir ki bu, ölçeğin ölçtüğü yapının teorik olarak ilişkili olduğu diğer yapılarla tutarlı olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Kısa Azim Ölçeği’nin güvenirlik analizleri iç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleriyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

• İç Tutarlılık: Ölçeğin bütünü için Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı .83 olarak hesaplanmıştır. Alt boyutlar için bu katsayılar; İlginin Tutarlılığı alt boyutu için .80 ve Gayrette Israr alt boyutu için .71 olarak bulunmuştur. Bu değerler, ölçeğin maddelerinin tutarlı bir yapıyı ölçtüğünü ve kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zamansal kararlılığını ölçmek amacıyla, 21 günlük bir arayla 64 kişilik aynı çalışma grubu üzerinde uygulanan test-tekrar test korelasyon katsayısı .86 olarak hesaplanmıştır. Bu yüksek korelasyon değeri, ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal doğrulaması, Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ile başlamış ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile teyit edilmiştir. AFA, örneklem uygunluğunun (KMO=.83) yüksek olduğunu göstermiş ve ölçeğin orijinal yapısına uygun olarak iki temel faktör yapısını desteklemiştir. İlginin Tutarlılığı alt boyutunun faktör yükleri .46 ile .65 arasında, Gayrette Israr alt boyutunun faktör yükleri ise .67 ile .80 arasında sıralanmıştır.

DFA sonuçları, iki faktörlü modelin yapısal uygunluğunu güçlü bir şekilde teyit etmiştir. Uyum indeksleri (RMSEA= .046; CFI=.95; GFI=.94) modelin verilerle mükemmel bir uyum sergilediğini göstermektedir. Bu analizler, Kısa Azim Ölçeği’nin Türkçe formunun iki boyutlu yapısının güçlü bir şekilde desteklendiğini kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 8 madde ve 2 alt boyutlu, 5’li Likert Ölçeği.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon (Çalışma, Türk kültürü örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle ergenlik ve yetişkinlik dönemindeki bireyler için uygundur.)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması Türkiye’de yapılmıştır. Detaylı örneklem bilgisi orijinal makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: Bireysel raporlama (Self-report) yöntemiyle uygulanan, 5’li Likert tipi derecelendirme (1=Hiç bana göre değil – 5= Tam bana göre) kullanılan psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test, Kısa Azim Ölçeği, Hakan Sarıçam, Faktör Analizi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Sarıçam, Çelik ve Oğuz tarafından 2016 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Hakan Sarıçam ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynakça

Sarıçam, H., Çelik, İ. ve Oğuz, A. (2016). Kısa Azim (Sebat) Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(2), 927-935.

Makalenin DOI Bağlantısı: dx.doi.org/10.7884/teke.622

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı buradan indirilebilir: kisa-azim-olcegi-toad.pdf

Kısa Azim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 8 madde ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır:

• İlginin Tutarlılığı (4 madde): 1.Yeni fikirler ve projeler, bazen eski fikir ve projelerim konusunda aklımı karıştırır.
• Gayrette Israr (4 madde): 4.Çalışkan biriyim.